Column

Is alleen de schuld van Griekenland 'onhoudbaar'?

De schuldberg in de wereld is volgens het Internationaal Monetair Fonds (IMF) sinds begin deze eeuw verdubbeld tot 152 biljoen dollar (143 duizend miljard euro of 143 met nog twaalf nullen). Dat is 225 procent van het mondiale bbp. En dan zijn de schulden van de financiële sector niet meegerekend.

Beeld de Volkskrant

Een groot deel daarvan bestaat uit overheidsschulden. Alleen de staatsschuld van de VS is tijdens acht jaar Obama alweer verdubbeld van 10 naar 20 biljoen dollar. Sceptici - en die Dr. Dooms zijn rijkelijk dik gezaaid - kunnen probleemloos concluderen dat de hele wereld ongeveer failliet is en dat uiteindelijk het hele financiële stelsel onder die last zal bezwijken.

Het IMF vindt de ontwikkeling van de schulden ook zeer verontrustend, maar noemt alleen die van Griekenland 'onhoudbaar'. Deze kwalificatie betekent dat het IMF volgens de eigen regels aan dit land geen kredieten meer kan verlenen omdat het geld met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid in een bodemloze put verdwijnt. En zonder IMF zal ook Nederland, zo benadrukte Dijsselbloem, geen steun meer aan Griekenland geven. Hiermee is de Grexit terug op de agenda.

De huidige staatsschuld van Griekenland is 347 miljard euro (177 procent van het bbp). Dat is hoog, maar niet zo hoog als die van Japan nu of Nederland vlak na de oorlog. De analisten van het IMF hebben berekend dat dat de Griekse schuld echter zal oplopen tot 275 procent van het Griekse bbp in 2060. Met het doortrekken van een regressielijn tot 2060 begeeft het IMF zich op een hellend vlak. Geen mens weet hoe de wereld er in 2020 uitziet. Meestal kloppen de voorspellingen voor 2017 al niet, laat staan die voor 2060. Het IMF had gemakkelijker de voetbalranglijst van Nederland in dat jaar kunnen voorspellen. Misschien pakt Roda JC zijn vijftiende titel, maar de kans is groot dat de grote drie nog altijd de dienst uitmaken.

In de economie zijn de winnaars van vandaag vaak de verliezers van morgen. Landen als Spanje en Ierland waren in 2005 de nieuwe tijgers van Europa om vijf jaar later degradatievoetbal te spelen. Nu maken ze deel uit van de subtop. Het is best mogelijk dat de schulden van China, Italië of de VS in 2060 nog onhoudbaarder zullen zijn dan die van Griekenland.

Dat nu door het IMF wekelijks de stormbal wordt gehesen over Griekenland is verdacht. De kwalificatie onhoudbaar is arbitrair. Het is geen objectief economisch oordeel, maar een politiek signaal.

Het IMF - onder Franse leiding en met veel keynesiaanse economen - wil dat Duitsland met zijn export- en begrotingsoverschotten het strikte bezuinigingsbeleid opgeeft en als motor van Europa de muntunie een duwtje in de rug geeft. Het wil ook de rest van de wereld tonen dat het niet alleen landen in Europa helpt, zoals de derde wereld nu al roept en Trump ook wel zal roepen.

Als het politiek weer mogelijk is zal de Griekse schuld weer even (on)houdbaar zijn als die van rest.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.