De Kwestie Peter de Waard

Is 14 procent rente een moderne vorm van woeker?

Mensen die hun spaargeld aan banken toevertrouwen krijgen 0,02 procent vergoed. Als de sterrenwichelaars het goed gezien hebben, kan dat binnenkort nog wel eens nul worden of moet er zelfs geld op worden toegelegd.

Maar mensen die rood staan wordt een poot uitgedraaid. Die moeten nog altijd rentes betalen die oplopen tot 14 procent. Dat lijkt bijna op een vorm van middeleeuwse woeker.

Maar de moderne Shylock (de woekeraar uit Shakespeares Koopman van Venetië) komt ermee weg. Over de extreem lage rente wordt massaal geklaagd, over de extreem hoge rente voor rood staan hoor je bijna niemand. De reden is natuurlijk dat de gefortuneerde babyboomers tegenwoordig het debat leiden en niet de op een houtje bijtende jongeren die een moderne Shakespeare ontberen.

Veel is er niet aan te doen. De overheid staat kredietverstrekkers toe boven op de wettelijke rente van 2 procent maximaal een opslag van 12 procent te berekenen. Minister Hoekstra noemde dat vorig jaar niet extreem, omdat de risicokosten en beheerskosten van rood staan voor banken zo hoog zijn: het afdekken van het risico van wanbetaling en het toetsen of de klant in staat is aan zijn plichten te voldoen.

Rood staan gaat niet om grote bedragen, relativeerde Hoekstra: ‘Het is incidenteel. Een klant die een maand lang 100 euro rood staat moet de de bank 1,17 euro betalen (maximaal 14 euro op jaarbasis). En als het bedrag hoger wordt, helpt de bank wel met een persoonlijke lening.’

Maar dat neemt niet weg dat de mensen die rood staan afgelopen tien jaar weinig profijt hebben gehad van de scherp gedaalde rente. Die is van 15 naar 14 procent gegaan. De daling van de spaarrente is heel wat spectaculairder.

De onderlinge verschillen zijn opvallend groot. Naast ING (kwartaallimiet) brengt ook de Rabobank 12,9 procent rente in rekening, bij SNS is dat 11 procent, bij de idealistische Triodos 10 procent, bij het semi-staatsbedrijf ABN Amro 9,9 procent en bij de volledige staatsinstellingen ASN (de bank die goed doet voor de duurzaamheid) en RegioBank 9 procent. Bij creditcardmaatschappijen is het 7 procent. KNAB is het goedkoopst met een rente van 5 procent.

Wie ongeoorloofd rood staat – boven de limiet – moet zelfs bij sommige banken het maximum van 14 procent rente betalen.

In deze tijd wordt wel eens gezegd dat het maken van schulden lucratiever is dan sparen. Op schulden krijg je geld toe dankzij de negatieve rente (vooralsnog profiteert vooral de staat daarvan) en op besparingen (de banken die geld stallen bij de centrale bank) moet geld worden toegelegd. Maar voor rood staan gelden ineens heel andere normen. Wie zich daartoe verlaagt,  wordt bestraft met een ware financiële geseling die door rood rijden tot een licht vergrijp maakt.

Een kniesoor die daarop let.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden