Irak koopt van VS voor miljarden aan wapens

AMSTERDAM De eerste 11 van de 140 M1 Abramstanks, kosten ruim 200 miljoen dollar, arriveerden in augustus in de Iraakse havenstad Umm Qasr....

Saoedi-Arabië mag dan op het punt staan voor 60 miljard dollar wapens in te kopen in de VS, met orders ter waarde van zo’n 16 miljard dollar is het Iraakse leger, zeven jaar na de val van Saddams Baathregime, ook een van Amerika’s grootste afnemers geworden.

In 2020 moet de Iraakse luchtmacht, die net alle andere krijgsmachtdelen weer vanaf de grond wordt opgebouwd, vliegen met 98 Amerikaanse F-16’s. De verouderde Russische MiG-27’s en Soekhoi’s, waarin Saddam grossierde, worden afgedankt. De eerste 18 toestellen, betaald met Iraks oliegeld, zijn al in besteld.

De ingrijpendste verandering is echter de gefaseerde vervanging van de vertrouwde AK-47 door het Amerikaanse M-16-machinegeweer. Er zijn al ruim 55 duizend stuks aangeschaft. ‘Het wordt een moderne, vrij geavanceerde krijgsmacht’, aldus de Amerikaanse generaal Michael Barbero vorige maand. Hij is belast met de training van de Irakezen.

Met het vertrek van de laatste Amerikaanse gevechtssoldaten, is het trainen, adviseren en bewapenen van de nieuwe Iraakse krijgsmacht de hoofdtaak van de resterende 47 duizend Amerikanen, die tot eind 2011 zullen blijven. Door de groeiende militaire samenwerking, zullen echter tot ver na 2011 nog duizenden Amerikaanse ‘adviseurs’ in Irak actief zijn. Onder andere om het leger, dat zich vooral bezig hield met de interne veiligheid, wegwijs te maken met de geavanceerde zware wapens die nodig zijn voor de verdediging van de landsgrenzen.

Niet voor niets waarschuwde premier Nouri al-Maliki, die zich bewust is van de nog zwakke militaire positie van Irak, de buurlanden na het vertrek van de Amerikanen geen misbruik te maken van de situatie.

Minister van Defensie Abdul al-Ubaidi benadrukte woensdag in een interview met de Los Angeles Times, dat een Amerikaanse militaire aanwezigheid zeker tot 2016 nodig zal zijn, vooral om te helpen bij het in gebruik nemen van de Amerikaanse wapens. Eerder noemde chef-staf Babaker Zebari 2020, omdat het leger dan ‘volledig operationeel’ is.

Met Israël, Egypte, Saoedi-Arabië, Koeweit en de Golfstaten, behoort Irak tot de landen in het Midden-Oosten die de modernste Amerikaanse wapens mogen inkopen. Dat het Iraakse leger nu toch eindelijk vorm krijgt, is een wonder. Omdat Saddams krijgsmacht, ooit een van de grootste en sterkste van de regio, direct na de invasie van 2003 werd ontbonden, moesten de luchtmacht, marine en landmacht helemaal vanaf de grond worden opgebouwd.

Door de vernietiging van een flink deel van het materieel, kon Bagdad sinds 2003 vrijwel alle externe militaire taken, zoals bewaking van het luchtruim, niet meer uitvoeren. Irak heeft 664 duizend man onder de wapenen, maar het zijn vooral lichtbewapende veiligheidstroepen.

Maar ook door de houding van Washington, dat huiverig was om het nieuwe leger snel te voorzien van zware wapens als gevechtsvliegtuigen en tanks, kwam de militaire opbouw traag op gang. Ook de verdwijning van zo’n 190 duizend geweren en handwapens die de VS leverden, stemde Washington niet gelukkig. Die wapens vonden hun weg vonden naar onder andere sjiitische milities.

Het droeg er allemaal toe bij dat Bagdad deels zijn toevlucht zocht tot andere landen. In Pakistan werd munitie gekocht, in China werd voor 100 miljoen dollar materieel aangeschaft. Met Frankrijk werd ook een akkoord gesloten over de terugkeer van 18 Mirage F-1-jachtbommenwerpers die in 1990 voor onderhoud naar Frankrijk werden gestuurd, maar na de Golfoorlog nooit werden teruggegeven.

Het overgrote deel van Iraks militaire materieel zal nu echter Amerikaans zijn, variërend van de 400 Stryker-pantserwagens (1,1 miljard dollar) tot de 23 patrouilleboten (1 miljard dollar) voor de kustwacht.

Het gaat echter jaren duren voor bijvoorbeeld de luchtmacht een handvol F-16's operationeel kan hebben. Laat staan alle geplande 98 toestellen. ‘Dit is erg belangrijk voor ons’, zei luchtmachtcommandant Anwar Ahmed vorig jaar over de aankoop van de eerste F-16’s. Over twee jaar moeten de eerste toestellen operationeel zijn. Maar pas tegen 2020 zal de luchtmacht het Iraakse luchtruim in zijn eentje kunnen verdedigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden