ING-topmannen Ralph Hamers (links), Patrick Flynn en Wilfred Nagel komen aan voor de persconferentie over de jaarcijfers, eind vorige maand.
ING-topmannen Ralph Hamers (links), Patrick Flynn en Wilfred Nagel komen aan voor de persconferentie over de jaarcijfers, eind vorige maand. © Maarten Hartman

ING ontslaat externen om vaste krachten te redden

ING spaart vaste medewerkers door voor 1 juli halsoverkop trouwe uitzendkrachten te ontslaan. Desnoods via omwegen.

9 april: Bedrijven lozen uitzendkrachten

Met het voortijdig ontslaan van uitzendkrachten proberen bedrijven op grote schaal de nieuwe ontslagregels te ontlopen die op 1 juli ingaan in Nederland, schreef de Volkskrant op 9 april.

ING is vorige maand halsoverkop begonnen trouwe uitzendkrachten te ontslaan om banen voor vaste werknemers te redden. Deze flexkrachten krijgen door de recente ophef alsnog een ontslagvergoeding van ING, maar tellen straks amper mee bij de verdeling van de banen bij de reorganisatie.

Dat blijkt uit nieuwe documenten en e-mails in bezit van de Volkskrant. Een trouwe uitzendkracht die tien jaar bij ING werkt, zou vanaf 1 juli wel zijn baan mogen behouden, terwijl een even oude vaste medewerker met bijvoorbeeld vijf dienstjaren dan zou moet vertrekken. Uitzendkrachten zeggen dat hun werk blijft bestaan, maar dat ze toch worden ontslagen. ING probeert hiermee het ontslag van vaste werknemers te voorkomen.

Verrassing

Na de openbare kritiek van Asscher op deze aanpak, besloot ING alsnog ontslagvergoedingen te betalen aan de uitzendkrachten, waardoor MeursWerkt het hoofd boven water kan houden

De bank trekt de vaste krachten voor, omdat zij door de nieuwe wet 'kritisch kijkt naar de langdurige inzet van externen', staat in een mail van het betrokken uitzendbureau MeursWerkt. 'Zeker daar waar door externe medewerkers functies worden vervuld die gebruikt kunnen worden voor het plaatsen van vaste ING-medewerkers.'

Het versnelde ontslag kwam als een verrassing, aangezien MeursWerkt in het najaar nog afspraken had gemaakt om de uitzendkrachten pas na drie tot vier jaar te laten gaan. Het bureau komt hierdoor in financiële problemen. Na de openbare kritiek van Asscher op deze aanpak, besloot ING alsnog ontslagvergoedingen te betalen aan de uitzendkrachten, waardoor MeursWerkt het hoofd boven water kan houden. Maar het voortrekken van vaste krachten is nauwelijks gewijzigd.

Payrolling

ING maakt het zichzelf moeilijk door payrolling te gebruiken. Dat is niets meer dan een papieren constructie

Johan Zwemmer, docent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam

ING gaat over tot versneld ontslag omdat de uitzendkrachten in een constructie zitten die na 1 juli extra rechten oplevert. Het gaat hier om het zogeheten payrolling, waarbij de werknemer voor ING werkt, maar via een apart bureau wordt betaald. ING erkent dat sprake is van payrolling, staat in een andere mail in het bezit van deze krant.

'ING maakt het zichzelf moeilijk door payrolling te gebruiken. Dat is niets meer dan een papieren constructie', zegt Johan Zwemmer, docent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. 'Minister Asscher probeert dat aan te pakken door payrollers extra bescherming te bieden. Maar dat is onwerkbaar. Hij had de werkgevers voor de keuze moeten stellen: je neemt flexwerkers die al jaren voor je werken in vaste dienst of je stuurt ze weg.'

De regels voor payrollers en reorganisaties staan op 'gespannen voet' met de uitwerking die de flexwet heeft, laat ING via de mail weten. De manier waarop de bank hiermee, 'in het kader van goed werkgeverschap en naar de letter en de geest van de WWZ (flexwet, red.), zal omgaan, wordt onderdeel van de gesprekken met de vakbonden over een nieuwe cao en sociaal plan'.

Vakbonden zien het overleg met vertrouwen tegemoet, zegt Roderik Mol van de CNV Dienstenbond.

Laat flexwerker van ene uitzendbureau naar andere trekken

MeursWerkt biedt een contract waar ING en uitzendbureaus als Unique en Randstad volgens uitzendkrachten niet aan willen: flexwerkers in vaste dienst nemen

In het voorjaar van 2014 reist een uitzendkracht van Leeuwarden naar Zeist om eindelijk een vast contract te krijgen voor werkzaamheden bij ING. Aan de Eerste Hogeweg 190 zet de uitzendkracht met directeur Caroline Bekkering van MeursWerkt maar al te graag de handtekening onder de 'detacheringsovereenkomst voor onbepaalde tijd'. MeursWerkt biedt een contract waar ING en uitzendbureaus als Unique en Randstad volgens uitzendkrachten niet aan willen: flexwerkers in vaste dienst nemen. Tweehonderd collega's die al jaren bij ING werken, maken de gang naar Zeist. Hier ligt de ontsnapping aan de carrousel. Uitzendkrachten melden dat er afdelingen zijn waar zij bijna tien jaar op dezelfde stoel zitten. Ze trekken van bureau naar uitzendbureau. MeursWerkt maakt hier een einde aan.

Laat uitzendkracht tekenen voor zijn eigen ontslag

Met ondertekening gaat de uitzendkracht akkoord met ontslag, mocht MeursWerkt geen opdrachten meer krijgen bij ING

Schijn bedriegt. Op de dag dat de uitzendkracht in Zeist een contract tekent, krijgt deze persoon ook een 'beëindigingsovereenkomst' onder ogen. Met ondertekening gaat de uitzendkracht akkoord met ontslag, mocht MeursWerkt geen opdrachten meer krijgen bij ING. 'Werknemer en ING BANK NV wensen via werkgever aan elkaar verbonden te blijven', is overweging 1 in dit ontslagcontract. 'Werknemer onderkent dat bij beëindiging van de opdracht door opdrachtgever het voor werkgever als personeelsbeheerder zonder vacatures niet mogelijk is om werknemer een vervangende functie aan te bieden', meldt overweging 4. In deze situatie volgt na één maand ontslag. 'Schandalig', zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. 'De Hoge Raad heeft dit niet voor niets verboden.'

Uitzendbureau in nood? Betaal deel ontslagvergoeding

Het ontslagcontract blijkt hard nodig als ING in maart halsoverkop de uitzendkrachten van MeursWerkt wegstuurt. Omdat de bank door de nieuwe flexwet versneld afscheid neemt, heeft MeursWerkt 'financieel moeite' met de vooraf afgesproken ontslagvergoeding, schrijven de directeuren Gerard van Balen en Caroline Bekkering deze week aan hun personeel bij ING.

Aanvankelijk dachten de directeuren dat 'ING nog een jaar of drie à vier klant zou zijn', schrijven ze. Een tegenvaller omdat dit nieuwe beleid van de bank 'afwijkt van de afspraken die wij hadden gemaakt, maar ook omdat de gevolgen zodanig zijn, dat onze bedrijfsvoering in gevaar komt en wij geen redelijke schadeloosstelling aan de medewerkers kunnen bieden.'

Onder druk van de media en een woedende minister Asscher (Sociale Zaken) is de bank bereid alsnog te betalen. Uitzendkrachten die er in de eerste helft van het jaar uit moeten of al op straat staan, krijgen geld mee.

Wie niet meteen ander werk heeft, krijgt de nieuwe ontslagvergoeding: eenderde maandsalaris per dienstjaar. Het contract voor 'onbepaalde tijd' uit het voorjaar van 2014 kan in de prullenbak.

Grote bedrijven kopen hun geweten af, stelt Henry Stroek van het CNV. 'Juist nu veel uitzendkrachten hun baan kwijtraken, zou het houden van werk voorop moeten staan.'

Laat vaste kracht voorgaan bij een reorganisatie

De uitzendkrachten van MeursWerkt zijn namelijk geen uitzendkracht maar payroller, constateert Zwemmer. En die hebben bij een reorganisatie meer rechten

De ontslagroute via MeursWerkt komt ING goed uit nu de bank een reorganisatie doorvoert, waarbij ook honderden vaste medewerkers moeten verdwijnen. Een ontslagen uitzendkracht maakt dan ruimte voor een vaste kracht. 'Zeker daar waar door externe medewerkers functies worden vervuld die gebruikt kunnen worden voor het plaatsing van vaste ING-medewerkers', schrijven de directeuren van MeursWerkt. De constructie die ING kiest, kan niet door de beugel, vindt Johan Zwemmer, docent arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam als hij de contracten bekijkt. De uitzendkrachten van MeursWerkt zijn namelijk geen uitzendkracht maar payroller, constateert Zwemmer. En die hebben bij een reorganisatie meer rechten. 'Als personeelsbeheerder zonder vacatures' die flexwerkers via ING krijgt doorgeschoven, is MeursWerkt geen uitzendbureau. Dat komt zelf met kandidaten en heeft banen als een uitzendkracht bij de bank is uitgewerkt.

De uitzendkracht blijkt dus payroller. Die telt sinds dit jaar mee als een bedrijf reorganiseert en zijn daarmee concurrent van de werknemer met een vaste baan. Een payroller met tien dienstjaren gaat voor een evenoude vaste kracht die vijf jaar bij ING werkt. Wie dit jaar als payroller is begonnen kan nu al de concurrentie aan, oudere payrollers kunnen dat vanaf 1 juli. Wil de ING van ze af, dan moet zij bij het UWV aantonen dat het werk verdwenen is.

Repareer de gevolgen bij kritiek in de media

'ING voert al enige tijd gesprekken met de uitzendbureaus over hoe ING kan bijdragen aan de kosten van de transitievergoeding die voor hen ontstaan na 1 juli'

Het inzetten van uitzendkrachten die in aanmerking komen voor een vast contract 'is niet langer wenselijk, omdat dit arbeidsrechtelijke risico's met zich meebrengt', staat in de omstreden notitie van de ING-top die begin april via de Volkskrant uitlekt. Onder druk van de media en minister Asscher blijkt ING nu bereid mee te betalen aan de ontslagvergoeding die het personeel van MeursWerkt meekrijgt.

'ING voert al enige tijd gesprekken met de uitzendbureaus over hoe ING kan bijdragen aan de kosten van de transitievergoeding die voor hen ontstaan na 1 juli. In aanvulling daarop wil ING nu het effect verzachten van de ongelukkige samenloop van omstandigheden bij vertrek van een uitzendkracht kort voor 1 juli', meldt een woordvoerster van de bank per mail.

Maar wat is verzachten? 'ING schopt ons met een schijntje naar buiten', reageert een woedende uitzendkracht, die vindt dat hij recht heeft op de nu nog geldende hogere kantonrechtersformule over de negen jaar die hij bij ING heeft gewerkt voor wisselende uitzendbureaus. Genoeg of niet, de uitzendkracht krijgt geld mee, maar de vaste baan zit er niet meer in.