ING eerste kandidaat ‘ rommelbank’

ING is de eerste Nederlandse bank die in aanmerking komt om de rommel op zijn balans over te hevelen naar een bad bank....

Met het idee van de bad bank wordt momenteel wereldwijd gespeeld. In de Verenigde Staten kwam de vorige minister van Financiën ermee. In Groot-Brittannië, Duitsland en België wordt serieus overwogen een rommelbank op te richten. Deze week zei minister Bos van Financiën tegen de Tweede Kamer de bad bank als idee ‘niet uit te sluiten’, maar dat is omdat Bos ‘niets uitsluit’ om de Nederlandse banken te hulp te schieten.

Van die banken heeft ING de meeste rommel op zijn balans staan. Volgens een enge definitie is dat 28 miljard euro en volgens een ruime 80 miljard. Een groot deel is te danken aan het succes van internetspaarbank ING Direct. In Amerika moeten banken spaargeld in de VS beleggen. Een deel van dat geld stak de bank-verzekeraar in hypotheken die later van mindere kwaliteit bleken te zijn.

ING zegt in een reactie de voor de bank relevante ontwikkelingen ‘met belangstelling’ te volgen. Dat zei ING ook voordat het een beroep deed op een steunfonds van de overheid en een kapitaalinjectie kreeg van 10 miljard euro.

Die injectie was afgelopen najaar onderdeel van de Eerste Ronde van overheidssteun aan de financiële sector in de VS en Europa. Overal schoten overheden banken te hulp met kapitaalinjecties en garantieregelingen voor interbancaire leningen.

De OESO, de organisatie van ontwikkelde landen, stelde eerder deze maand dat bij deze Eerste Ronde de Europese overheden en de VS een cruciaal element zijn vergeten. Ze hadden van de drie reddingsmaatregelen er slechts twee uitgevoerd. Ze hadden het eigen vermogen van banken opgekrikt met kapitaalinjecties. En de overheden hadden voorkomen dat spaarders hun geld zouden weghalen door de garantieregelingen fors uit te breiden.

Maar overheden hadden volgens de OESO ook de rommel op de bankbalansen moeten aanpakken, moeten opkopen of anderszins doen laten verdwijnen.

Bij het isoleren van de rommel, komt de bad bank in beeld. ‘Dat is een containerbegrip voor het herstructureren van de balans en het afzonderen van giftige bezittingen’, zegt economiehoogleraar Arnoud Boot van de Universiteit van Amsterdam. De rommelbank kan een staatsbank zijn waaraan alle banken hun rotzooi kunnen verkopen.

Probleem is het vaststellen van de juiste prijs van de riskante bezittingen. Betaalt de staat te veel, dan is mogelijk sprake van staatssteun en gaat het ten koste van de belastingbetaler. Betaalt de staat te weinig, dan zadelt het een gezonde bank op met verlies.

Boot ziet meer in rommeldochters. ‘De bank richt een dochter op waarnaar als giftig aangemerkte bezittingen worden overgeheveld. Vervolgens neemt de overheid 90 procent van het verlies op die bezittingen voor zijn rekening.’ Het vooraf waarderen van de giftige bezittingen is dan niet nodig. Als de markten op den duur ontdooien, moet de waarde duidelijk worden.

De Bank of America (BofA) heeft hier een variant op verzonnen met de Amerikaanse overheid. Het identificeerde 118 miljard dollar als potentiële rommel, maar liet het op de balans staan. Vervolgens sprak de bank met de overheid af dat de eerste 10 miljard aan verlies op die rommel voor rekening kwam van de bank. De staat draagt de rest van het verlies voor 90 procent, BofA de overige 10 procent. In het ergste geval, als de rommel niets meer waard blijkt te zijn, is de last voor de Amerikaanse belastingbetaler 97 miljard dollar.

In Nederland heeft de zakenbank NIBC al veel eerder voor een variant op de bad bank gekozen. NIBC heeft een pakket beleggingen in Amerikaanse hypotheken geparkeerd in een dochteronderneming. Eventuele waardedalingen raken het moederbedrijf niet meer.

In Zwitserland heeft de overheid ook een ‘slechte’ bank gecreëerd. In die bank zitten bezittingen van UBS, een grote bank voor vermogende klanten. UBS draait slechts voor een deel van de verliezen op.

Bij grensoverschrijdende banken zullen overheden afspraken moeten maken wie welke riskante bezittingen opneemt. De Italiaanse minister van Financiën heeft al gezegd dat hij het concept bad bank volgende maand tijdens de G7 in Rome wil bespreken met zijn collega’s.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden