ING-bankier wordt polderjongen

De vakbonden hebben hun bezwaren ingeslikt en daarmee is de weg vrij voor Alexander Rinnooy Kan. De voormalige werkgeversvoorman wordt de nieuwe voorzitter van de SER....

Elk nadeel heb zijn voordeel. De tegeltjeswijsheid van Johan Cruyff is zeker van toepassing op de beoogde benoeming van Alexander Rinnooy Kan tot voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER). En als er iemand is die de tegeltjeswijsheden waardeert, is het Rinnooy Kan. Hij is een groot liefhebber van de Olivier B. Bommel.

Lang hikte de vakbeweging aan tegen de voordracht van Rinnooy Kan. Aan hem kleven drie grote bezwaren. Om te beginnen is Rinnooy Kan voorzitter geweest van VNO-NCW. Dan is het wat raar om terug te keren als onafhankelijk voorzitter van de belangrijkste adviesraad van de regering op sociaal en economisch terrein.

Daarnaast is Rinnooy Kan als lid van de raad van bestuur van ING in de FNV-terminologie een ‘kleptocraat’, een graaier met een topsalaris, opties en nog zo wat. En tenslotte is Rinnooy Kan lid van D66, de partij die altijd ageert tegen de SER.

Maar elk van deze nadelen kan in het tegendeel verkeren. Om te beginnen heeft Rinnooy Kan nooit volledig de schutskleur van VNO-NCW aangenomen. Natuurlijk, hij moest als voorzitter van de werkgeversclub functioneel meningen verkondigen. Maar als oud-hoogleraar econometrie en rector magnificus van de Erasmus Universiteit hield hij zijn intellectuele onafhankelijkheid. Indirect telt voor de FNV ook mee dat met Rinnooy Kan VNO-NCW makkelijker bewerkt kan worden. Als oud-voorzitter kent hij die organisatie van haver tot gort. Hij kent de mensen, de gevoeligheden en kan de drift naar Angelsaksische verhoudingen intomen. Met de benoeming van Rinnooy Kan wordt als het ware de rechtervleugel van VNO-NCW gegijzeld.

Dat een kleptocraat bereid is af te dalen naar de SER is veelzeggend voor Rinnooy Kan en voor de SER. Voor Rinnooy Kan betekent het een astronomische teruggang in salaris – van enkele miljoenen naar een voor gewone mensen nog steeds ruimhartige twee ton. Dat illustreert de maatschappelijke betrokkenheid van Rinnooy Kan.

De laatste jaren was hij, naast zijn ING-baan, al breed actief. Zo was hij als D66’er op persoonlijke titel lid van de commissie-Donner die een vernieuwingsplan voor de WAO opstelde. Dat was de basis voor een unaniem SER-advies, dat op zijn beurt grotendeels is overgenomen door het kabinet.

Dat unanieme WAO-advies past in een reeks baanbrekende adviezen die de laatste jaren onder leiding van Herman Wijffels is opgesteld. Daarmee is het prestige van de SER gestegen. Dat de kabinetten-Balkenende de adviezen niet volledig overnamen, lag aan het wantrouwen bij vooral de liberalen tegen compromissen van de sociale partners. Daarbij wordt altijd zelfbevoordeling en afwenteling veronderstelt. Als basisopstelling kan dat terecht zijn, maar als standaardreactie weinig inhoudsvol. Rinnooy Kan kan als D66’er zendingswerk verrichten. En dan kan elk nadeel in zijn voordeel verkeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden