Inflatie wordt EMU-horde voor Nederland

Deelname van Nederland aan de Economische en Monetaire Unie is in gevaar. De overheidsfinanciën zijn weliswaar onder controle maar de inflatie dreigt uit de hand te lopen....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

De verhoudingsgewijs hoge inflatie was een van de redenen voor de nieuwe president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink, om afgelopen donderdag de rente te verhogen. Wellink kon natuurlijk ook niet anders omdat in Duitsland de rente omhoog ging, maar daar was hij zeker niet verdrietig om.

De Nederlandsche Bank zit al enige tijd tegen het inflatiecijfer aan te hikken. In meeste Europese landen gaat de inflatie omlaag of blijft zij laag. In Nederland kruipen de prijzen juist omhoog. Veel kan de Bank daar, in haar eentje, niet aan doen. Zelf de rente verhogen, zonder dat het in de rest van Europa gebeurt, zou tot een koersstijging van de gulden leiden. Het beleid van de centrale bank is gericht op zo'n harde gulden, maar die moet wel gekoppeld blijven aan de Duitse mark.

Dus was het wachten op de Duitsers. De Bundesbank kwam donderdag in actie en een groot deel van haar Europese zusterbanken volgde haar. De Nederlandsche Bank zette nog een stapje extra door ook haar belangrijkste officiële tarief, de voorschotrente, met een kwart procent omhoog te doen. Als verdediging hiervoor voerde Wellink onder andere de hoge Nederlandse inflatie aan.

De inflatietelling van het Centraal Bureau voor de Statistiek komt uit op 2,6 procent voor augustus. Dat is het pure Nederlandse cijfer. Het CBS berekent ook het inflatiecijfer volgens de Europese rekenmethode. Die bedraagt 2,5 procent voor augustus. Dit 'Europese' cijfer is van belang voor de EMU. De beslissing of een land mag deelnemen wordt genomen aan de hand van dit cijfer. De EMU-eis is dat de inflatie van een land niet meer dan 1,5 procent boven de gemiddelde inflatie in de beste drie landen mag liggen.

De beste drie van dit moment zijn Ierland, Oostenrijk en Luxemburg, alle geheide deelnemers aan de EMU. Hun gemiddelde inflatie bedraagt nu 1,1 procent. Met 2,5 procent ligt Nederland daar 1,4 procent boven. Dat is dicht tegen de cruciale grens van 1,5 procent aan.

Zover wil Wellink het niet laten komen. Zover hoeft het volgens de vooruitziende blik van het Centraal Planbureau ook niet te komen. Het CPB gaat er in zijn laatste voorspelling vanuit dat de inflatie dit en volgend jaar op gemiddeld 2,25 procent uitkomt. Grootste prijsopdrijvers zijn het buitenland (invoerprijzen en grondstoffen) en de overheid (belastingen en huurbeleid). Van de werkgevers en werknemers, die Wellink ook noemde ter verdediging van zijn beleid, gaat amper inflatiegevaar uit.

De renteverhoging zal weinig invloed hebben op het overheidsbeleid. Ook de sociale partners zullen niet echt onder de indruk zijn, daarvoor is het signaal van Wellink te zwak. Het meeste effect kan de maatregel nog hebben op de inflatie-impuls uit het buitenland, maar dan moet de hogere rente in Europa wel tot een zwakkere dollar leiden.

Met de renteverhoging heeft Wellink nog meer goede bedoelingen dan alleen maar het in toom houden van de inflatie. De bankpresident hoopt op deze manier ook een beetje de druk van de woningmarkt te halen en de stijging van de huizenprijzen te temperen. Of dat nu nog echt nodig is, is niet helemaal duidelijk. Volgens de laatste gegevens van de makelaars is de afgelopen maanden, zonder hulp van Wellink, de spanning op de woningmarkt al afgenomen. In belangrijke regio's zijn de huizenprijzen zelfs iets gedaald.

Deze bijbedoeling van Wellink lijkt iets te ambitieus. Het kan zelfs zo zijn dat hij met deze renteverhoging een nieuwe impuls geeft aan de woningmarkt. Als iedereen gelooft in de inflatiedrukkende werking van de renteverhoging en de prijsstijging ook echt binnen de perken blijft, dan kan de rente op de kapitaalmarkt, die van belang is voor de hypotheekrente, zelfs iets gaan dalen. Dit is niet louter theorie. De rente op de Amerikaanse kapitaalmarkt ligt nu ook lager dan in maart, de maand waarin de Amerikaanse centrale bank haar tarieven voor het laatst iets verhoogde.

Harko van den Hende

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden