Indonesische begroting 1998 komt grotendeels tegemoet aan eisen IMF; Soeharto belooft krachtige aanpak economische crisis

Met krachtige stem heeft president Soeharto het Indonesische parlement beloofd dat zijn regering er het komende jaar alles aan zal doen om de economische en monetaire crisis op te lossen....

Van een medewerker

JAKARTA

De president hield het parlement voor dat het oplossen van de crisis een zaak is van het hele Indonesische volk. Pijnlijke maatregelen vallen volgens Soeharto niet te vermijden, maar hij liet in het vage welke maatregelen dat zijn.

Hij kondigde aan dat de ambtenaren dit jaar geen loonsverhoging krijgen, maar vertelde er niet bij of ook de minimumlonen worden bevroren. Dat zou zeker in goede aarde vallen bij het IMF, dat een loonstop beschouwt als een goede maatregel om Indonesiës concurrentiepositie ten opzichte van de andere lage-lonenlanden veilig te stellen.

Een andere eis van het IMF is dat Indonesië zijn subsidies op aardolieproducten en elektriciteit afschaft. Soeharto maakte wel melding van het voornemen daartoe, maar verzuimde een datum te noemen. De Indonesische regering vreest kennelijk dat er sociale onrust zal ontstaan als deze subsidies verdwijnen.

Privatisering van staatsbedrijven en verbetering van de efficiency zullen het komend jaar in verhoogd tempo woren doorgevoerd, beloofde Soeharto. Om te beginnen worden alle staatsbedrijven onder verantwoordelijkheid van de minister van Financiën gebracht. Tot op heden vallen deze bedrijven onder verschillende ministeries, wat de achterdocht wekte of diverse ministers niet af en toe een graai in de kas deden.

Deze maatregel zal het IMF wel bevallen, maar het is de vraag hoe Soeharto zijn staatsbedrijven aan de man wil brengen nu de buitenlandse investeerders het vertrouwen in Indonesië hebben verloren en de effectenbeurs is ingestort.

Soeharto beloofde dat de sanering van het bankwezen zal worden voortgezet. De afgelopen maanden zijn zestien niet-solvabele banken gesloten en zijn fusieplannen aangekondigd voor vier van de zeven staatsbanken. De sluiting van de banken zal zeker niet worden teruggedraaid, zei Soeharto met klem. Dat was een duidelijk antwoord aan zijn halfbroer Probosutedjo, die alles in het werk stelt om de sluiting van zijn eigen bank ongedaan te maken.

Op de begroting 1998 heeft de Indonesische regering inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht gebracht. Maar toch voldoet het staatsbudget niet aan de eisen van het IMF, dat een overschot van 1 procent verlangt. Dat kan een probleem worden als een team van het IMF in februari de vorderingen in ogenschouw komt nemen - uitstel van de verstrekking van volgende delen van het hulppakket kan daarvan het gevolg zijn.

Maar de directeur van de Wereldbank in Jakarta, Dennis de Tray, liet zich in een eerste reactie positief uit over de financiële plannen van de Indonesische regering. Hij sprak van 'een bona fide poging' om acceptabele cijfers te presenteren.

Indonesische deskundigen als de econoom Kwik Kian Gie en de politieke analiste Mari Pangestu hebben echter nog zo hun twijfels over de nieuwe begroting. Ze wachten vol belangstelling op de concrete invulling van de door Soeharto geschetste contouren.

In Indonesië is de afgelopen maanden veel kritiek geuit op de manier waarop Soeharto's regering de crisis aanpakt. Besluiteloosheid en te weinig zicht op werkelijke politieke veranderingen zijn de voornaamste verwijten.

Volgens de critici kunnen de economische problemen alleen dan in de kern worden opgelost als de regering korte metten maakt met corruptie, nepotisme en vriendjespolitiek - praktijken die onlosmakelijk verbonden zijn geraakt met het dertigjarige Soeharto-bewind.

En juist op dat gebied bespeuren ze geen enkele actie. Nog maar pas geleden heeft de Indonesische pers onthuld hoe geld uit een fonds voor de sociale verzekering van werknemers werd gebruikt om hotelkamers te huren voor parlementsleden tijdens de behandeling van een nieuwe arbeidswet.

Soeharto zelf maakte in zijn redevoering geen enkele toespeling op politieke hervormingen. Hij heeft juist pas nog gewaarschuwd dat de mensen niet moeten denken dat economische hervormingen ook de weg vrij maken voor politieke veranderingen. Over zijn eigen kandidatuur voor een nieuw presidentschap heeft de president zich evenmin uitgelaten, terwijl dit gezien de voortdurende val van de rupiah toch meer dan wenselijk lijkt.

Dat de rupiah sterker in waarde is verminderd ten opzichte van de dollar dan andere Aziatische valuta is vooral te wijten aan geruchten dat Soeharto's gezondheid tanende is. Maar tijdens zijn toespraak in het parlement, die werd uitgezonden door de Indonesische televisie, maakte Soeharto gisteren een redelijk montere indruk.

Diverse Indonesische studentenorganisaties en vooraanstaande intellectuelen en economen vinden echter dat Soeharto zich niet opnieuw herkiesbaar moet stellen, gezien zijn hoge leeftijd (76) en de onzekerheid rond zijn gezondheid. Die onzekerheid is volgens hen mede debet aan de crisis, want zowel binnen- als buitenlandse investeerders schorten om die reden nieuwe investeringen op.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden