Column Peter de Waard

In welk jaar treden de VS in de voetsporen van Venezuela?

De Amerikaanse overheidsschuld is gestegen tot boven de 22 biljoen dollar (19,5 biljoen euro). Als morgen de rente 1 procent stijgt, is de Amerikaanse staat 220miljard dollar extra kwijt aan rente. Daarmee kun je niet alleen een muur aan de grens met Mexico bouwen, maar van het hele land een middeleeuwse vesting maken.

President Trump moet dan ook een zucht van verlichting slaken dat de Fed het stelsel van centrale banken lijkt af te zien van renteverhogingen. De maximale rente wordt geparkeerd op de huidige 2,25 tot 2,50 procent. Terwijl een half jaar geleden nog was gedacht dat de rente in 2019 nog eens vier keer met een kwart procentpunt in totaal 1 procent zou worden verhoogd, schatten de financiële markten de kans nu hoger in dat er een kwart procentpunt afgaat.

De Fed danst naar de pijpen van Trump. En ook de kwantitatieve verkrapping zal mogelijk langzamer gaan dan eerder was gezegd. Na de kredietcrisis kocht de Fed vier biljoen dollar aan obligaties op om de economie een duwtje in de rug te geven met een berg aan cash. Hierdoor werd de balans van de Fed opgeblazen tot ongekende proporties.

Afgesproken was dat tijdens het herstel de portefeuille met 50 miljard dollar per maand zou worden afgebouwd. ‘Dat gebeurt op de automatische piloot. De kwantitatieve verkrapping zal even saai zijn als kijken naar het opdrogen van verf’, zei de Fed er nog bij.

Hoewel het in dit tempo tachtig jaar zou duren voordat de balans weer op orde was (zonder dat in die hele tijd een nieuwe crisis zou uitbreken) was het tenminste nog een goed voornemen.

Maar inmiddels wil de Fed die automatische piloot uitzetten. Het kijken naar het opdrogen van verf is monetair een van de spannendste gebeurtenissen op de financiële markt van dit moment geworden. De Fed houdt voorlopig de opgeblazen balans. Misschien wel de hele 21ste eeuw. Alleen Trump wrijft zich in de handen. Een maand geleden twitterde hij nog: ‘Stop 50 B’ (stop met die 50 billion miljard).

De VS zijn een grote zeepbel. De overheid maakt gigantische schulden, waarvan het grootste deel in handen is van de eigen centrale banken. Zelfs in florissante tijden als het dak moet worden gerepareerd, wordt budgettair en monetair gestimuleerd. Als de VS de schulden in 2048 zouden willen terugbrengen naar 41 procent van het bbp het gemiddelde schuldpercentage van de vorige eeuw zou jaarlijks 680 miljard dollar moeten worden bezuinigd. Dat is meer dan het totale defensiebudget van het land.

Als de VS het schuldpercentage willen houden op het huidige niveau 107 procent van het bbp zou jaarlijks 400 miljard moeten worden bespaard. Indien niets verandert, loopt de schuld op tot 99 biljoen dollar in 2048, dan 153 procent van het bbp.

Er komt een moment dat de financiële markten de VS evenzeer zullen wantrouwen als Venezuela. Alleen is Trump er dan niet meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden