In stad valt meer te verdienen dan op platteland

Dat de hoogopgeleide stedeling een beter inkomen heeft dan de gemiddelde plattelander is geen nieuws. Wel dat ook de stadsbewoner met laaggeschoold werk daarvan profiteert.

null Beeld Nederlandse Freelancers
Beeld Nederlandse Freelancers

In grote Nederlandse steden levert laaggeschoold werk meer op dan een vergelijkbare baan op het platteland. Vooral in de steden waar veel grootverdieners werken, zoals Amsterdam en Utrecht, betalen ook laaggeschoolde banen in de horeca, detailhandel en dienstverlening relatief goed.

Laaggeschoold werk

Dat blijkt uit een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) naar de verdeling van werkgelegenheid en salarissen in stedelijke gebieden. Amsterdam spant de kroon. Daar liggen de lonen voor laaggeschoold werk gemiddeld 4,4 procent hoger dan op het platteland. Utrecht volgt met 3,7 procent verschil. In Rotterdam is het loonniveau 2,8 procent hoger dan dat van werknemers met vergelijkbaar werk buiten de stad, op de voet gevolgd door Tilburg (2,7 procent) en Eindhoven (2,4 procent).

De lonen voor laaggeschoold werk stijgen volgens het PBL in steden waar ook de zakelijke dienstverlening uitdijt. Adviesbureaus, advocatenkantoren en grote bankfilialen klonteren samen in populaire stedelijke gebieden. In die sectoren werken veel mensen die meer verdienen dan 50 duizend euro bruto per jaar, zogeheten grootverdieners in het onderzoek van het PBL. Deze mensen besteden relatief veel geld aan uitgaan, kleding en voedingsmiddelen. Daardoor stijgt de vraag naar personeel in de detailhandel en de horeca. Die hogere vraag leidt tot hogere lonen.

Levensonderhoud

Het succes van de rijken sijpelt als het ware door naar beneden, zegt onderzoeker Edwin Buitelaar van het PBL. Het planbureau noemt de resultaten bijzonder omdat er voor de horeca en de detailhandel een nationale cao geldt. Nu blijkt dat die dus slechts de ondergrens van het loon bepaalt, aldus Buitelaar.

Koninklijke Horeca Nederland betwijfelt overigens of de lonen in de horeca hoger zijn geworden door een gestegen vraag naar personeel. Het levensonderhoud in de stad is nu eenmaal duurder dan op het platteland, zegt een woordvoerder. 'De werkgever houdt daar rekening mee.'

Niet alle laaggeschoolden varen mee op de succesgolf van de goedbedeelden in de grote stad. Langdurig werklozen komen nauwelijks aan een baan. In toenemende mate worden baantjes in de horeca en winkels vervuld door forensen of nieuwe bewoners. Dat zijn veelal studenten die een bijbaan nemen in een kroeg of een kledingwinkel. Zij zijn in feite overgekwalificeerd voor het werk dat ze doen. 'Het is nu eenmaal lastig concurreren met een hippe student als je 50 bent en al jaren van de bijstand leeft', aldus Buitelaar.

Voorzieningen

Het gevolg: de pool van langdurig werklozen blijft nagenoeg onveranderd. Zij maken nauwelijks kans op nieuw werk, maar blijven wel in de steden wonen vanwege voorzieningen als sociale huurwoningen.

In de meeste grote steden gaat de groei van het aantal goedbetaalde banen vrijwel gelijk op met het laaggeschoolde werk, behalve in Utrecht. Het aantal goedbetaalde arbeidsplaatsen steeg in Utrecht tussen 2001 en 2012 met bijna 10 duizend, terwijl het aantal laaggeschoolde banen daalde met ongeveer 2.000 arbeidsplaatsen. Een mogelijke verklaring daarvoor is de goede bereikbaarheid van Utrecht. In deze stad werken daardoor extra veel forensen, volgens Buitelaar. 'Wie werkt in de stad maar er niet woont, is minder geneigd daar uit te gaan of te winkelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden