In het handelsmerk kan muziek zitten

De eerste negen noten van Für Elise, Beethovens overbekende pianostuk, kunnen als handelsmerk worden gedeponeerd als het notenschrift ervan bij het merkenbureau wordt ingeleverd....

Ook niet-melodische geluiden, hanengekraai of een brullende leeuw kunnen in principe worden gedeponeerd. Voorwaarde is dat dat ondubbelzinnig en begrijpelijk gebeurt. Het Hof deed uitspraak in een zaak die zes jaar geleden begon met een proefproces van het Nederlandse, in intellectuele eigendom gespecialiseerde bedrijf Shield Mark, tegen Joost Kist, een communicatie-adviseur die de klankmerken Für Elise en Kukeleku had gebruikt terwijl ze eigendom waren van Shield Mark. De zaak werd uitgevochten tot voor de Hoge Raad, die er niet uit kwam en hulp inriep van het Europese Hof. Het ging de strijdende partijen om het principe: Joost Kist is de vader van Shield Mark-eigenaar Bas Kist.

In het vastleggen van de klank kukeleku, of van de term hanengekraai - driemaal van octrooi voorzien - zag het Hof niet veel. Dat is een onomatopee (klankweergave) die alleen in Nederland wordt gebruikt. Franse hanen roepen cocorico, Engelse cock-a-doodle-doo; daar kun je voor Europese regelgeving niet veel mee beginnen.

Maar van een melodie kan het notenschrift worden gedeponeerd, oordeelde het Hof. De melodie moet wel duidelijk zijn gekoppeld aan een bepaald product of dienst, die zich daarmee onderscheidt van het product van de concurrent. Dat had Shield Mark ook gedaan, viermaal zelfs. Daarnaast had het bedrijf Beethovens populaire muziekfragment nog zevenmaal op andere wijze als merk laten vastleggen.

'Een heel belangrijke beslissing', zegt Shield Marks advocaat Tobias Cohen Jehoram. 'Tot dusver was de moeilijkheid hoe je iets dat je niet kunt zien, klanken, grafisch kunt weergeven. Dat weten we nu. Bij geuren kan dat niet.' Al kan de Nederlandse haan geen Europees klankmerk zijn, er bestaan wel degelijk geluiden die wereldwijd herkenbaar zijn. 'Zoals de brullende leeuw van de filmmaatschappij MGM. Nieuw-Zeeland kent het geluid van een vinger over nat glas, in de VS is het geluid van een munt die rondtolt op een hard oppervlak een merk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden