Reportage De Waterbatterij

In Delft wordt gewerkt aan de mogelijke oplossing voor veel problemen: de waterbatterij

Stroom kun je ook opslaan in een waterbatterij van zoet en zout water. Het klinkt heel simpel en dat is het ook wel, vinden ze bij het bedrijf AquaBattery, dat meedingt naar de hoofdprijs van een half miljoen euro in de GreenChallenge van de Postcodeloterij.

Het water in de energie opslag van de Aqua Battery wordt gecontroleerd. Beeld Raymond Rutting

Drinken uit zijn accu, dat zou Emil Goosen nog net niet aanbevelen. Erin baden zou zeker geen enkel probleem zijn, althans niet voor de zwemmer. Want deze accu mag dan heel groot zijn met zijn twintig plastic bakken van een kuub elk, ‘maar daar zit louter schoon water en keukenzout in’.

Geen zuren, geen kobalt, geen lithium, niets van dat al. Hier, in dit groene gebouwtje bij de Technische Universiteit in Delft, staat volgens Goosen de milieuvriendelijkste accu ter wereld. Niet bedoeld om in een auto te plaatsen, dat is wel duidelijk; deze batterij is bedoeld om bijvoorbeeld de stroom van de zonnepanelen in op te slaan. Voor mensen met zonnepanelen op hun dak, maar ook voor zonne- en windparken.

Een accu op water en zout, dat lijkt raar, maar de verwachtingen zijn hooggespannen. Binnenkort worden vijf studentenwoningen op de batterij aangesloten. Een tweede exemplaar is in Gorinchem aangesloten bij een waterzuiveringsinstallatie, en een derde op het Italiaanse eilandje Pantelleria, bij Sicilië.

Het principe van de waterbatterij is niet nieuw. Als je zoet en zout water hebt, kun je stroom opwekken door die twee via een speciaal membraan (soort filter) met elkaar in contact te brengen. Dat principe wordt al toegepast op de Afsluitdijk, waar stroom wordt opgewekt door zout water van de Waddenzee en zoet water van het IJsselmeer bij elkaar te brengen. Resultaat: stroom genoeg voor duizend huishoudens.

Scheiden

Collega’s van Goosen waren bij die centrale betrokken en daar op die dijk ontstond ook het idee voor het vervolg dat nu in Delft staat. ‘Als je stroom kunt opwekken door zoet en zout water bij elkaar te brengen, en als je daarna zoet water en zout water weer kunt scheiden, dan heb je een batterij.’

Met een elektrische spanning op het brakke water wordt de batterij opgeladen. De zoutionen (elektrisch geladen deeltjes) worden door een membraan (zeg maar: ionenzeef) getrokken. Het water kan er niet doorheen, de zoutionen wel. Zo hoopt in het ene vat het zout zich op tot concentraties vergelijkbaar met die in de Dode Zee, en blijft zoet water achter in het andere vat. Dan is de batterij opgeladen, en kan het proces worden omgedraaid: zout en zoet worden weer bij elkaar gebracht, met een elektrische stroom tot gevolg.

Goosen en zijn vier mede-aandeelhouders richtten voor de ontwikkeling van hun batterij een bedrijf op, AquaBattery. Nu al heeft het bedrijf negen mensen in dienst, maar het duurt nog drie jaar voor de batterij de markt op kan. Tot dan, zegt hij, draait het bedrijf voornamelijk op subsidies en bijdragen van geïnteresseerde bedrijven zoals netbeheerder Enexis en membraanfabrikant Fuji. Maar extra geld is zeer welkom. Het bedrijf dingt mee in de GreenChallenge van de Postcodeloterij. AquaBattery zit in de finale, en krijgt uit hoofde daarvan zeker al een ton. Op 13 september valt de hoofdprijs: een half miljoen. De echte strijd gaat niet om dat halve miljoen, maar om een wereldmarkt. De waterbatterij heeft sterke kanten, zegt Goosen. Lithium-ion-batterijen kunnen gevaarlijk worden, bijvoorbeeld bij brand; de waterbatterij is ongevaarlijk. De waterbatterij is goedkoop; zout en water zijn overal, en de accu gaat heel lang mee.

Problemen zijn er nog zat. De omvang is er één: de batterij moet 70 procent kleiner. Dan is hij nog altijd groot, maar het is te doen.

Stroom wordt opgewekt in de Aqua battery. Beeld Raymond Rutting

Aanpasbaar

De waterbatterij kan bovendien iets wat andere batterijen niet kunnen: je kunt zijn eigenschappen moeiteloos aanpassen aan de wensen. Elke batterij heeft een vaste opslagcapaciteit, dat is de hoeveelheid stroom die erin kan. En elke batterij heeft een vast vermogen, oftewel een maximumstroom die er per seconde uit kan komen. Wil je andere karakteristieken, dan koop je een andere batterij. ‘Onze batterij kunnen we met een simpele ingreep meer vermogen geven. Of meer opslagcapaciteit. Zoveel je maar wilt.’

Nu nog is het voor particulieren met zonnepanelen op het dak niet interessant om een batterij aan te schaffen. Stroom die niet direct wordt gebruikt, kan zo het elektriciteitsnet op, en dan loopt de stroommeter als het ware terug. Maar dat verandert over enkele jaren. Staat er over tien jaar in veel woningen een waterbatterij? ‘Dat hoop ik niet’, zegt Goosen. ‘Het is veel efficiënter als je zo’n batterij aanschaft voor een hele buurt tegelijk. Dan heb je er veel minder van nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.