column peter de waard

In de economie is er inmiddels voor elk cijfer een samenzweringstheorie - gelooft straks ook niemand meer het CBS?

Het zal niet lang meer duren of ook sportuitslagen worden niet meer geloofd. Media kunnen wel wel roepen en schrijven dat Ajax in Bernabeu met 4-1 gewonnen heeft van Real Madrid, maar het gevoel zegt dat niet waar kan zijn. Het scorebord is in de war. Dat het net bolde bij de 3-1 van Tadic was gezichtsbedrog, pure manipulatie van de heren van Veronica Inside die er financiële belangen bij hebben dat Ajax nog een ronde verder gaat.

De concurrent zegt er geen kwaad woord over. Die zendt zijn eigen fakewedstrijden uit. Het is onmogelijk dat een schaatser in 33,61 seconden de 500 meter kan afraffelen. Het gevoel overheerst dat het baantje waarop die Rus dat deed maar 330 meter meet, in plaats van 400 meter. Het is allemaal fake.

In de economie is er inmiddels voor elk cijfer een samenzweringstheorie. In 2003 geloofde al bijna niemand het CBS toen in het eerste jaar na de invoering van de euro de prijzen maar met 2 procent waren gestegen. Het voelde alsof alles tientallen procenten duurder was geworden. De statistici van het CBS die de supermarkten langsgingen en de prijzen noteerden, namen iedereen in het ootje of liepen aan de leiband van de eurofielen. De nieuwe euro zou 2,2 keer zoveel waard moeten zijn als de oude gulden, maar in de praktijk voelde 1 euro al heel gauw net als 1 gulden.

Maar ook nu nog houdt het CBS vol dat de inflatie sinds de komst van de euro 1,8 procent is, en in de guldentijd 2,5 procent. Maar je moet wel erg goedgelovig zijn om die cijfers te vertrouwen.

Het zijn niet alleen lager opgeleiden die de economische cijfers niet meer vertrouwen. Ook de Nederlanders met een middelbaar of hoger opleidingsniveau twijfelen aan elke optelsom. Zes van de tien, aldus vakbond De Unie, menen dat hun bestedingsruimte de afgelopen jaren is gedaald of gelijk gebleven. Bestuurder Reinier Castelein zei maandag: ‘We horen vaak dat iedereen erop vooruit gaat, maar de beleving is écht een andere.’

Dat kabinet en onderzoeksbureaus afgaan op cijfers in plaats van beleving is in zijn ogen zelfs schadelijk voor de stabiliteit van onze samenleving. Ook Rutte c.s. moeten het gevoel laten spreken. Als Nederland voelt dat het het geschetste feestbeeld verkeerd is, moet Rutte roepen: ‘U heeft gelijk, het gaat slecht’ – ook als volgens alle sommetjes de koopkracht stijgt. Wie nog becijfert dat 1 + 1 gewoon 2 is en 3 x 2 gewoon 6, moet bij zichzelf te rade gaan. Misschien zijn de gevoelsuitkomsten respectievelijk 1,5 en 5.

Mocht Ajax in de volgende ronde worden uitgeschakeld door Juventus of Manchester City, zou het voor de fans beter zijn op de gevoelens af te gaan en niet naar het scorebord te kijken. Ze kunnen dan eind mei gewoon een fakefeest organiseren op het Museumplein, waar Matthijs de Ligt met een fakebeker met grote oren zwaait. Als het tenminste mag van burgemeester Halsema, als die ook niet fake is.

Gelukkig stijgt de koopkracht en won Ajax van Real Madrid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.