IMF zet signalen voor wereldeconomie op rood

Terwijl het kabinet in ons land jubelt over de economie, zet het IMF de signalen voor de wereldeconomie op rood.

Chinezen bij een centrum in de stad Yiwu, waar werklozen werkgevers kunnen ontmoeten.Beeld getty

Hoe vrolijker minister Kamp van Economische Zaken kijkt, hoe somberder de blik is van IMF-directeur Christine Lagarde. Juist op het moment dat in Nederland alle signalen voor de economie op groen staan, springen die van de wereldeconomie van oranje op rood.

'Er is reden bezorgd te zijn over de wereldeconomie', zei Lagarde aan de vooravond van de jaarvergadering van het Internationaal Monetaire Fonds en de Wereldbank, die komende week in de Peruaanse hoofdstad Lima wordt gehouden. 'Maar we weten niet of het een cyclische terugval is of dat sprake is van een fundamentele verzwakking. Het simpele antwoord is dat er geen simpel antwoord is. We staan op een complex en moeilijk kruispunt.'

Centraal op de komende vergadering staan de economische terugval in China, de ineenstorting van grondstofprijzen als olie en koper en een mogelijke renteverhoging in de VS. Over de eerste twee problemen zal het IMF zich vooral in algemeenheden uiten. Maar de Amerikaanse renteverhoging zal te vuur en te zwaard worden bestreden.

Niemand weet bij gebrek aan betrouwbare statistieken precies hoe de Chinese economie ervoor staat. Somberaars denken dat de groei dit jaar kan terugvallen naar 3 procent, wat een harde landing zou zijn. Optimisten verwachten dat 6 procent haalbaar moet zijn. Menno Snel, de Nederlandse bewindvoerder bij het IMF, zegt dat China bezig is met de transformatie van een export- naar een binnenlands georiënteerde economie. 'Ik vergelijk het met een fiets met zijwieltjes. China is nu bezig de zijwieltjes eraf te halen en dan wiebelt het af en toe een beetje.' Een voorbeeld was de devaluatie van de Chinese munt in augustus, die leidde tot grote mondiale onzekerheid. Snel: 'De communicatie bij dergelijke besluiten is niet optimaal. Maar China is bezig met een traject om de munt convertibel te maken. Dat blijkt ook binnen het IMF. De Chinezen zijn actiever aanwezig. En hun beleid is transparanter.'

Chinese mannen kijken naar een prikbord waar banen op worden aangeboden.Beeld getty

Renteverhoging in de VS

Dat neemt niet weg dat de Chinese terugval zich wereldwijd doet voelen, met name in grondstofexporterende landen als Brazilië (ijzererts en kolen) en Chili (koper). Maar ook voor hen kan dit volgens Snel een teken aan de wand zijn dat die structureel veranderingen moeten doorvoeren om hun afhankelijkheid van een sector te verminderen.

De grootste zorg is de dreiging van een renteverhoging in de VS. Weliswaar besloot de Fed daar in september nog van af te zien, maar Fed-voorzitter Janet Yellen liet meteen weten dat ijs en weder dienende nog dit jaar wel een verhoging zal plaatsvinden.

Het IMF is fel tegen een renteverhoging. Het vreest dat hierdoor een grote kapitaalvlucht naar de dollar zal plaatsvinden, waarvan de opkomende markten en ontwikkelingslanden de dupe zullen zijn. De dollarschulden in de opkomende landen zijn sinds 2010 verviervoudigd van 4 naar 18 duizend miljard dollar. Als de rente stijgt, worden die schulden moeilijker te dragen. Daarnaast wordt het aflossen van die schulden moeilijker als de dollarkoers stijgt. 'Als de geïndustrialiseerde economieën hun monetaire beleid normaliseren, kan dat in de opkomende markten leiden tot een toename van bedrijfsfaillissementen', aldus het IMF.

Topvrouw Christine Lagarde van het IMF: 'We staan op een complex en moeilijk kruispunt.'Beeld EPA

Gaat Lagarde door?

Een van de netelige punten in de wandelgangen zal de opvolging van Christine Lagarde zijn. De termijn van de IMF-topvrouw loopt midden volgend jaar af. Voor ze zich kandidaat stelt voor een nieuwe termijn, wil Lagarde verzekerd zijn van voldoende steun - en dat is niet zomaar zo. Onder Lagardes leiding veranderde het IMF van een prediker van bezuinigingen in een suikeroom die vindt dat economieën alleen boven Jan komen door stimuleringsbeleid. Ze heeft het imago verbeterd, maar weinig successen geboekt. Zo is Lagarde er niet in geslaagd de Amerikaanse oppositie tegen veranderingen in de bestuursstructuur van het IMF weg te nemen, waardoor landen als China een alternatief fonds hebben opgericht. Ze heeft de verschillende crises niet voorzien of onderschat, wat volgens critici te maken zou hebben met haar gebrekkige economische kennis. En ze zou zich voor het EU-karretje hebben laten spannen, waardoor Griekenland nu de grootste schuld heeft bij het IMF.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden