IMF: bankensysteem in gevaar

De stabiliteit van het financiële systeem staat onder steeds grotere druk. Met name in de eurozone is een grote schoonmaakoperatie nodig onder slecht renderende banken.

Beeld EPA

Vooral in Italië, Oostenrijk, Spanje en Duitsland moet het versplinterde bankensysteem worden aangepakt. Als dat niet gebeurt, dreigt een herhaling van de crisis van 2008-2009. Tegelijkertijd zou het bbp hierdoor met 4 procent kunnen dalen.

Dit schrijft het IMF in het woensdag gepresenteerde Global Financial Stability Report, dat bij de voorjaarsvergadering werd gepresenteerd. IMF-directeur José Viñals stelde vast dat de risico's voor een crisis in het financiële systeem voor het eerst sinds 2011 weer flink zijn toegenomen. Een van de oorzaken is dat er te veel banken zijn. 'De overcapaciteit aan banken moet worden opgelost', zei hij. Als dat gebeurt, zullen de resterende banken meer speelruimte krijgen, hetgeen beter is voor de economie.

Vooral Griekse, Italiaanse, Portugese en enkele grote Duitse banken hebben de afgelopen tijd behoorlijke klappen gekregen op de financiële markten. Met name banken met grote hoeveelheden aan zogenoemde giftige leningen op hun balans - volgens het IMF loopt dat bedrag voor de hele bankensector in de EU tot 900 miljard euro - hebben op dit moment grote problemen. Zij kunnen geen stootje hebben. Vaak is ook hun verdienmodel achterhaald. Zij hebben te kleine marges voor activiteiten als vermogensbeheer en andere vormen van zakelijke dienstverlening.

Giftige leningen

Slechts zes van de tien banken in de EU heeft een werkend verdienmodel. De andere vier zullen moeite hebben te overleven. Het IMF noemt als banken die onvoldoende winstgevend zijn onder meer Deutsche Bank, de Britse banken Standard Chartered en Lloyds en Credit Suisse. Nederlandse banken worden niet met naam genoemd.

Banken hebben op dit moment nog geluk dat de rentes zo laag en zelfs negatief zijn. Hierdoor neemt het saldo aan giftige leningen af en hoeven minder voorzieningen te worden getroffen. Maar op den duur zal het ten koste gaan van de rentemarge.

Hele economie last

Volgens het fonds zijn sommige banken gedwongen heel snel lagere leentarieven aan te bieden aan hun klanten. Dat treft vooral de banken in Duitsland, Italië, Portugal en Spanje, maar veel minder die in Frankrijk en Nederland. Centrale banken in de EU zouden de sanering van de bankensector moeten afdwingen. Daarbij zouden ze een voorbeeld moeten nemen aan wat in de VS is gedaan. Als dat niet gebeurt, kan niet alleen het financiële systeem maar de hele economie daar last van krijgen.

Behalve in de eurozone is het bankensysteem ook in China in gevaar. De banken hebben daar 1,1 biljoen euro aan leningen uitstaan bij ondernemingen die niet meer in staat zijn de rentelasten op te hoesten. Als dat tot een crisis leidt kan dat 7 procent van het bbp van China kosten en de rest van de wereld meeslepen in een crisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden