Interview

'Ik zie dit een beetje als vakantie'

George Katrougalos is de man die het Griekse overheidsapparaat moet hervormen - dat draagt de bijnaam Grote Ziekte. Hoe gaat hij een einde maken aan corruptie en vriendjespolitiek?

George Katrougalos: `Alle problemen die je over de Griekse overheid hoort, zijn waar. Beeld Sanne De Wilde

Aan de muur van het kantoor van George Katrougalos hangt een poster met de laatste woorden die de Franse revolutieleider Maximilien de Robespierre schreef voordat hij in 1794 werd gearresteerd. 'Courage patriotes', luidt de aanhef. Onder aan het document is een bloedvlek zichtbaar. 'Leg alstublieft aan uw lezers uit dat we niemand gaan onthoofden', zegt de nieuwe Griekse onderminister voor Overheidshervormingen. 'Maar we gaan de corruptie wel keihard aanpakken.'

George Katrougalos (51) is een van de weinige Griekse regeringsleden die gewoon een stropdas dragen. Hij was hoogleraar publiekrecht voordat premier Alexis Tsipras hem in een kantoor zette met uitzicht op de Acropolis en de zee. Met een grote lach op zijn gezicht ontvangt hij buitenlandse ambassadeurs die zenuwachtig komen polsen wat de plannen van de nieuwe Griekse regering zijn. 'Ze vinden ons doodeng', zegt Katrougalos, voordat hij er weer een afgevaardigde verwelkomt. 'Links houdt van radicale ideeën', zegt hij. 'Maar natuurlijk komt er geen echte botsing in Europa. Het is een politiek spel. Hierna ga ik terug naar de universiteit.' Hij lacht. 'Ik zie dit een beetje als vakantie.'

Banen teruggeven

Terwijl Tsipras en zijn minister van Financiën Yanis Varoufakis de afgelopen weken de spanning in Brussel opvoerden, droeg Katrougalos vanuit Griekenland zijn steentje bij. Hij verklaarde niet alleen de oligarchen de oorlog, maar kondigde ook aan de ambtenaren hun baan terug te geven die de vorige regering hen onder druk van de EU, de ECB en het IMF had ontnomen. 'Over een maand wil ik de wet erdoor hebben', zegt Katrougalos.

'Onze superster Varoufakis heeft al besloten geen adviseurs aan te nemen, zodat de ontslagen schoonmaaksters hun baan kunnen terugkrijgen. En de vorige regering heeft met Europa afgesproken dat we 15 duizend nieuwe mensen mogen aannemen. Dat gebruiken we voor de onterecht ontslagen ambtenaren.'

Goede beeldvorming

Katrougalos heeft in zijn eerste weken de helft van de zevenhonderd overheidsauto's weggedaan. Geen grote besparing, maar wel goed voor de beeldvorming. Zelf gebruikt hij er ook geen. 'Mijn oude MG-sportauto is toch mooier.' Zijn grootste probleem is de hervorming van het overheidsapparaat, dat de bijnaam Grote Zieke draagt. Het is een bureaucratische machine die bekendstaat om traagheid, banen voor het leven, vriendjespolitiek en corruptie. Is het weer aannemen van mensen die eindelijk uit dit systeem zijn gehaald dan wel een goed idee?

'Alle problemen die je over de Griekse overheid hoort, zijn waar', zegt Katrougalos. 'Maar met de grootte van de overheid heeft het niet zo veel te maken. De afgelopen jaren is het apparaat met eenderde ingekrompen en zitten we onder het Europese gemiddelde. Maar we zijn niet efficiënter geworden. De vorige regering heeft 3.900 ambtenaren ontslagen zonder te evalueren of ze van pas kwamen. Ze deden het alleen om de aantallen te halen die de trojka eiste. Maar als je de schoonmaaksters ontslaat, moet het ministerie nog steeds worden schoongemaakt. Ze zijn alleen ontslagen omdat ze de zwaksten waren, terwijl de rest van het systeem niet is aangepakt.'

Objectief selectiesysteem

Katrougalos hekelt de manier waarop topfuncties worden verdeeld. 'Ministers kunnen grote invloed uitoefenen op wie een overheidsbaan krijgt', zegt hij. 'Een minister uit de vorige regering heeft zelfs geprobeerd de adviescommissie te omzeilen.' Toch heeft hij nog geen ambtenaren vervangen. 'Als ik dat nu doe, denkt iedereen dat ik er mijn eigen vrienden wil neerzetten. De mentaliteit verander je niet zomaar met een wet. Ik wacht dus tot we een objectief selectiesysteem hebben en dan laat ik iedereen opnieuw beoordelen.'

Katrougalos promoveerde op de inefficiëntie van de Griekse staat, regeringservaring heeft hij niet. 'Misschien is nieuw zijn juist goed. In dit kabinet zijn de hoogleraren oververtegenwoordigd. Maar dat we nieuw zijn betekent ook dat we niet corrupt zijn. We hebben geen banden met de oligarchen.'

Maar een idee over hoe de overheid het best kan worden hervormd, heeft hij nog niet. 'Ik ga eerst het hele systeem in kaart brengen. Welke ministeries hebben welke competenties? Wat zijn de baanomschrijvingen? Hoeveel mensen zijn er nodig?'

Nog meer papier en maanden werk? 'Tja', zucht Katrougalos. 'Vooral tijd is een probleem. Ik wil het binnen zes maanden rond hebben, want nu zijn mensen nog bereid mee te werken. Ik ben van plan studenten bestuurskunde in te zetten, die kunnen als scriptie het onderzoek uitvoeren. Dat zijn er zo tweehonderd en die hoef ik niet te betalen.'

Hoeveel geld hij kan besparen, weet hij niet. Maar Katrougalos is niet van plan iemand te ontslaan. 'In ieder geval niet in het begin. We kunnen werknemers anders verdelen. Maar ik heb nog geen methode. We zullen met adviseurs uit andere landen gaan praten, bijvoorbeeld uit Zweden. Ten tijde van de trojka was hier een taskforce die advies gaf over de hervormingen. Ik wil eigenlijk dat zij met ons blijven werken. Al moeten we ze misschien een andere naam geven. Met een deel van de hervormingen van de trojka ben ik het eens. Maar ik wil meer doen dan de hokjes afvinken die zij voor ons opstellen. Ook moet de nadruk anders komen te liggen. Socialer. Ambassadeurs zeggen dat ook, alleen hun regeringsleiders durven het nog niet hardop te zeggen. We zijn de avant-garde van Europa.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden