Interview Wat ik leerde van de crisis

‘Ik heb geleerd dat niemand te vertrouwen is’

Wat Hester Bais (45) leerde van de crisis

Hester Bais, ongemeen felle advocate die zich in de MKB-derivaten en de banken heeft vastgebeten. Beeld Pauline Niks

Spande in 2012 namens een kleine ondernemer een zaak aan tegen ING. De bank had hem een rentederivaat aangesmeerd zonder dat hij de financiële risico’s kon overzien. Het hof stelde de ondernemer in 2015 in het gelijk.

‘Begin deze eeuw zagen banken de rente en hun inkomsten dalen. Ze verzonnen de renteswap, een financieel product dat de klant indekt tegen het risico van een stijgende rente. Zulke derivaten zijn niet alleen aan grote bedrijven verstrekt, maar de afgelopen tien jaar ook aan mkb’ers. Die ondernemers wisten niet dat ze een extra krediet aangingen als onderpand voor de swap. Tienduizenden mkb’ers moesten middenin de crisis extra aflossen op schulden die ze niet begrepen.

‘Het is allemaal weggepoetst. Binnen de balansen hebben banken kapitaal afgeboekt. Het risicomanagementsysteem waarin ING dit extra krediet monitorde, is eind 2012 vervangen, het krediet verdween uit de boeken. Dat maakt procederen lastiger, dankzij correspondentie van de bank aan mijn cliënten kon ik bewijzen dat deze kredieten bestonden.

‘Ik heb geleerd dat niemand te vertrouwen is. Als er dingen fout gaan bij een systeemrelevante bank is alles mogelijk. Dan zal de zwakste partij betalen – burgers, kleine ondernemers, zorg- en onderwijsinstellingen. Dat zijn de klanten op wie je je fouten kan afwentelen.

‘95 procent van de aandeelhouders van ING is buitenlands. Misschien is dat de cruciale vraag: moet je een maatschappelijk systeem met een nutsfunctie laten leiden door aandeelhouderswaarde? Door belangen van aandeelhouders die in het buitenland zitten? Ik vrees dat het geheugen kort is. Zolang wij een schuldeneconomie zijn – zolang wij schuldenhorigen zijn – houdt de problematiek aan. Als je met gouden ketens aan de bank vastzit, word je een speelbal. Ik hoorde laatst van een stel dat samen een huis kocht van een miljoen. Dan denk ik: daar gaan we weer.

‘Toch ben ik hoopvol. Er gaat een disruptieve kracht uit van mensen zoals ik die thuis op de bank via internet de wereld informeren. Data is geduldig en steeds makkelijker te achterhalen. Met één druk op de knop staat mijn iPhone vol jaarrekeningen. Banken kunnen niet meer zomaar documentatie laten verdwijnen. Dat oude systeem, de old boys die zaken toedekken, heeft geen bestaansrecht meer.’ 

KIJK VERDER - HET CRISISEFFECT

Banken vielen om, overheden staken zich in de schulden en de huizenmarkt stortte in. Hoe is dat nu, tien jaar na het uitbreken van de kredietcrisis? Schat hier in hoe u denkt dat het er nu voor staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden