'IJsland nog niet toelaten tot EU'

Kabinet wil eerst duidelijkheid over afwikkeling Icesave...

Nederland geeft vooralsnog geen groen licht voor het beginnen van de onderhandelingen met IJsland over toetreding tot de Europese Unie. Het kabinet wil eerst duidelijkheid hoe IJsland zijn verplichtingen nakomt bij de afwikkeling van de failliete Icesavebank.

‘Tot die tijd houd ik mijn kruit droog’, zei demissionair minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) zaterdag na afloop van een overleg met zijn EU-collega’s. Daarmee verhardt Nederland zijn opstelling tegenover Reykjavik.

Twee weken geleden nog zei het kabinet het begin van de toetredingsonderhandelingen met IJsland niet te zullen blokkeren vanwege Icesave. Maar volgens Verhagen is de situatie inmiddels veranderd. ‘De gesprekken met de IJslandse regering over Icesave zijn afgebroken. Ik dreig niet met een blokkade, maar ik beloof Reykjavik ook niets. Ik ga nu geen instrumenten uit handen geven.’

Begin maart gaf de Europese Commissie een positief advies over de lidmaatschapsaanvraag van IJsland. Binnen enkele weken moeten de EU-landen beslissen of de onderhandelingen daadwerkelijk geopend worden. Die gesprekken hoeven niet lang te duren, omdat IJsland het merendeel van de Europese wetgeving al heeft overgenomen. Op Nederland na, lijken alle andere EU-lidstaten wel akkoord te gaan met het advies van de Commissie.

VVD en PVV willen niet dat Brussel de onderhandelingen met IJsland begint, alvorens een goede regeling voor de Icesaveschulden (voor Nederland in totaal 2 miljard euro) op papier staat. Ook het CDA trapt op de rem. Nederland kan de toetredingsgesprekken van IJsland met een veto tegenhouden.

De IJslandse premier Johanna Sigurdardottir noemde dergelijke stappen dit weekend ‘onacceptabel’. ‘Ik roep de Britten en de Nederlanders op zich eerlijk te gedragen.’ Ze vindt dat Nederland en Groot-Brittannië het grotendeels aan zichzelf te wijten hebben dat er nog geen akkoord is. ‘Als zij zich wat redelijker hadden opgesteld in het begin van de onderhandelingen, in plaats van het IMF te gebruiken om ons te dwingen impopulaire maatregelen te treffen, was er misschien allang een akkoord geweest.’ Nederland zou volgens haar moeten inzien dat je ‘niet met een loyale vriend moet sollen, zelfs als je de middelen hebt om dat wel te doen’.

Toetreding tot de EU is het belangrijkste agendapunt van de Sociaal-Democraten, de partij van Sigurdardottir. Ze heeft haar coalitiepartner Groen Links echter wel moeten beloven dat de IJslandse bevolking in een referendum het laatste woord krijgt over het EU-lidmaatschap. Mede door de Icesave-affaire neemt de weerstand tegen de EU in IJsland snel toe.

Sigurdardottir zei na afloop van het referendum van zaterdag dat ze de onderhandelingen over een nieuwe Icesave-overeenkomst zo snel mogelijk wil hervatten. De besprekingen werden vrijdag afgebroken in verband met het IJslandse referendum. Het parlement komt vandaag bijeen om de gevolgen van het referendum te bespreken.

Groot-Brittannië toonde zich zondag bereid nog meer water bij de wijn te doen. ‘Het belangrijkste punt voor ons is dat we ons geld terugkrijgen. Als het gaat om de voorwaarden dan zijn we bereid flexibel te zijn, want het is niet in ons belang om IJsland uit te sluiten’, zei minister van Financiën Alistair Darling in een interview met de televisiezender BBC.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden