IJdele nummerborden spekken de schatkist, maar (nog) niet in Nederland

In meerdere lidstaten van de Europese Unie hebben inwoners de mogelijkheid bijzondere kentekens aan te schaffen. De zelfgekozen nummerplaten leveren België miljoenen op. De VVD roept op het Belgische voorbeeld te volgen, maar zo'n omschakeling kan tientallen miljoenen euro's kosten.

Peter van Ammelrooy
null Beeld
Beeld

Europese overheden verdienen miljoenen aan de verkoop van gepersonaliseerde of bijzondere kentekens voor auto's. In Zwitserland werd vorige maand het allereerste kentekennummer van het kanton Valais verkocht voor het recordbedrag van bijna een ton, terwijl België vorig jaar ruim 15 miljoen euro heeft verdiend aan nummerplaten met opschriften als 'CATCH ME' en 'PIZZA'. De VVD heeft in haar verkiezingsprogramma ervoor gepleit het Belgische voorbeeld te volgen.

Hoe een kentekennummer eruitziet mogen lidstaten van de Europese Unie zelf bepalen. Sommige landen kennen het verschijnsel 'vanity plate' (ijdele nummerborden) al heel lang. De Britten vierden in 2014 het 25-jarig bestaan van de gepersonaliseerde kentekenplaat. In die kwarteeuw werden er 4,2 miljoen uitgereikt, wat 2,3 miljard euro opbracht. Sinds 2012 bieden onder andere Oostenrijk, Denemarken, Finland, Luxemburg, Malta en Polen hun inwoners de mogelijkheid bijzondere kentekens aan te schaffen.

Tekst gaat verder onder de foto.

null Beeld
Beeld

België besloot in 2014 ruim baan te geven aan de creativiteit van de autobezitter. Van die mogelijkheid werd gretig gebruik gemaakt. Dat jaar werden er in België 5.853 aanvragen gedaan voor een bijzondere kentekenplaat. Dat leidde onder andere tot nummerborden met boodschappen als 'ELVIS', 'BAD ONE' en 'HAHAHA'. De ijdele nummerborden leverden de Belgische schatkist in 2014 5,8 miljoen euro extra op. Tot 2017 zijn er in totaal bijna dertienduizend gepersonaliseerde nummerplaten verkocht. Het aantal aanvragen is wel ingezakt na een verdubbeling van het tarief naar 2.000 euro, aldus de federale dienst voor mobiliteit en vervoer.

In Nederland is het niet mogelijk gepersonaliseerde kentekennummers aan te vragen. Op de vraag wat de belemmering is, reageert de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) met 'daar gaat de politiek over'.

Lettercombinaties

Kentekennummers bestaan in Nederland sinds april 2014 uit vier combinatie van zes cijfers en letters. Om problemen te voorkomen zijn sommige lettercombinaties in de ban gedaan, zoals afkortingen van nazi-organisaties zoals de NSB, SA, SD en SS. Ook afkortingen van voetbalclubs zoals PSV en van vloeken als GVD zijn taboe. Net als afkortingen van politieke organisaties, een lot dat CDA, VVD en PVV delen met de KKK (Ku Klux Klan, een racistische beweging in de VS) en de PKK (de Koerdische Arbeiderspartij). Wel kunnen liefhebbers van opvallende lettercombinaties terecht op de website kenteken.tv. Die probeert op basis van historische gegevens te voorspellen wanneer een specifiek kentekennummer wordt uitgegeven.

Tientallen miljoenen euro's

Het probleem is dat in Nederland de kentekens 'aan de auto vastzitten', zoals RDW-woordvoerder Hans van Geenhuizen het verwoordt. Hij bedoelt dat in Nederland het kenteken voor auto's ongeveer dezelfde rol vervult als het burgerservicenummer voor de Nederlandse staatsburger. Het is het identificatienummer van de auto. De hele geschiedenis van de auto wordt in Nederland via het kenteken geboekstaafd. Zo is na te gaan of de apk wel is uitgevoerd, of het voertuig verzekerd is en of er geen boetes uitstaan. Omschakelen naar een persoonsgebonden kentekenplaat zou tientallen miljoenen euro's kosten.

Consumenten, dealers en importeurs kunnen in Nederland niet eens een nummerplaat kiezen uit de beschikbare voorraad kentekens, iets wat bij vaste telefoonnummers bijvoorbeeld wel kan. Een autoverkoper kan een toegekend kenteken zelfs niet weigeren. 'Hooguit bij heel zwaarwegende bezwaren wordt een kenteken ingetrokken. Dat heb ik hier in bijna twintig jaar bij de RDW nog nooit meegemaakt', zegt Van Geenhuizen. Wie een spannend nummer ziet, zal het bijbehorende voertuig moeten kopen. Als een auto naar de sloop gaat, verdwijnt ook het kenteken van de sloopauto voorgoed.

null Beeld
Beeld

Twee letters en een spatie

Dat laatste is niet het geval in Zwitserland, waar een bouw- en transportondernemer onlangs op een veiling bijna een ton neertelde voor het allereerste kentekennummer dat zo'n tachtig jaar geleden werd uitgegeven in het kanton Valais (Wallis). Voor slechts twee letters en een spatie, VS 1, telde deze Otto Ruppen ruim 160 duizend Zwitserse francs neer, bijna een ton in euro's. Het bleek trouwens een protestdaad: Ruppen plakte het Kontrollschild op een silo. Hij vecht een grondconflict met het kantonbestuur uit.

In Zwitserland is het kentekennummer aan een persoon gebonden en 'verhuist' het mee als de eigenaar van auto wisselt. Wie stopt met autorijden levert het kenteken in, waarna het nummer weer in omloop komt. Sommige kantons zijn overgegaan tot de veiling van oude kentekens van ambulances en brandweerauto's, die decennia lang op nieuwe hulpvoertuigen werden geschroefd.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden