Economie

Iedereen voelt de pijn van inflatie, maar de consument nog het meest

De wereldwijde inflatie veroorzaakt prijsstijgingen, maar volgens de supermarkten Albert Heijn en Jumbo en bezorgservice Picnic doen leveranciers als Nestlé nog een extra schepje op de al verrekende kosten. En dat merkt de consument meteen.

Robèrt Misset
De energie-inflatie en voedselinflatie resulteren in prijsstijgingen die we de afgelopen decennia niet hebben meegemaakt. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De energie-inflatie en voedselinflatie resulteren in prijsstijgingen die we de afgelopen decennia niet hebben meegemaakt.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Voor Albert Heijn is de maat vol. ‘Helaas is het gesprek momenteel vastgelopen, omdat Nestlé prijsverhogingen wil doorvoeren van boven de 20 procent, die onvoldoende verklaarbaar zijn vanuit kostenstijgingen’, aldus een woordvoerder. ‘Dit vinden wij onacceptabel voor onze klanten. Nestlé heeft hierop eenzijdig besloten tijdelijk niet meer aan ons te leveren.’

Nestlé ontkent dat het 20 procent meer vraagt voor zijn producten. ‘Door de wereldwijde inflatie zijn prijsstijgingen onvermijdelijk, we onderhandelen daarover met Albert Heijn’, zegt een woordvoerder. ‘Maar een percentage van 20 procent is verre van correct.’ Nestlé zegt op zijn beurt rekening te moeten houden met de belangen van ‘iedereen in de waardeketen’, van boeren, leveranciers, medewerkers en klanten.

Unilever kondigde al eerder aan de prijzen te verhogen. Het concern zegt dat supermarkten uiteindelijk de prijs van hun waren bepalen. De producenten ondervinden als eerste dat alles duurder is geworden, zegt Hugo Erken, hoofd Nederlandse economie bij RaboResearch. ‘Wij constateren dat voedselproducenten hun prijzen met tien procent moeten verhogen om uit de kosten te komen.’

En dus zal het armpje drukken met de supermarkten nog wel even doorgaan. Erken: ‘Elke producent wordt naast de hoge energieprijs geconfronteerd met verstoorde toeleveringsketens. Links of rechtsom zullen ze een deel van de kosten overhevelen naar de consument.’

Ongekende prijsstijgingen

Even dreigden de kroketten van Mora eveneens uit de schappen van Albert Heijn te verdwijnen. Jan-Aaltzen Linde, directeur van fabrikant Ad van Geloven erkent dat het dochterbedrijf van McCain inmiddels ‘een deal heeft gesloten’ met Albert Heijn en ook de artikelen van Mora weer zal leveren.

Op de inhoud wil Linde niet ingaan, maar ook Ad van Geloven zegt zijn prijzen wel te moeten verhogen. Linde: ‘We hebben te maken met structureel gestegen kosten bij energie, verpakkingen, plantaardige olie en vlees. Bovendien ondervinden ook wij de krapte op de arbeidsmarkt, een flink aantal vacatures is lastig in te vullen.’

Linde spreekt van ‘ongekende prijsstijgingen’ die hij ‘in deze markt niet eerder heeft gezien’. De fabrikant voelt het net zo in zijn portemonnee als de consument, zegt de directeur van Ad van Geloven. ‘In een groot aantal categorieën gaat het om tientallen procenten aan kostenstijging. En in sommige gevallen is het zelfs lastig om de spullen binnen te krijgen. Daarvoor is overigens ook begrip bij de partijen aan wie we onze producten leveren.’

Maar niet bij de supermarkten. Jumbo hekelt de producenten, ‘die het argument van inflatie gebruiken om hun marges te verhogen’, zegt een woordvoerder. ‘Extra prijsverhogingen door leveranciers bovenop hun kostenstijgingen zijn onwenselijk omdat dit de inflatie onnodig verder aanwakkert.’ Jumbo zegt de prijsstijgingen niet automatisch door te berekenen aan de klanten. ‘Voor een deel gaan de inkoop prijsstijgingen daarom ten koste van onze marge.’

Meerdere piekmomenten

In december bedroeg de inflatie 6,4 procent, waarvan tweederde werd bepaald door duurdere olie, gas en elektriciteit. Rabo-econoom Erken noemt de hogere voedselprijzen en oplopende ‘kerninflatie’ (zonder voedsel- en energieprijzen) ‘het nieuwe hoofdstuk’ in de inflatie. ‘Kleding wordt duurder, groente en fruit zijn veel duurder door de hogere kosten voor de glastuinbouw. Aluminium kost meer vanwege de hoge gasprijs, zo krijg je een waterbedeffect waarbij producenten een deel van hogere kosten gaan doorberekenen.’

RaboResearch voorspelt voor dit jaar dan ook een inflatie van 3,8 procent. ‘Daarmee zitten we hoger dan de voorspelling van De Nederlandse Bank, maar we zien meerdere risico’s’, zegt Erken.

De inflatie zal volgens RaboResearch dit jaar meerdere ‘piekmomenten’ beleven. Erken: ‘Zodra de huurbevriezing in juli wordt losgelaten, zullen de sociale huren stijgen. Daarnaast wordt de halvering van het collegegeld voor studenten, zoals die door het vorige kabinet was bepaald, losgelaten. Dan gaan ze weer de volle mep betalen en dat zien we terug in de inflatiecijfers.’

De verstoring in de toeleveringsketens zal uiteindelijk verdwijnen, zegt Erken. Maar bedrijven zullen nadenken over een ‘duale’ inkoopstrategie en hun artikelen bijvoorbeeld niet meer alleen uit China halen. ‘Daarmee kunnen inkoopprijzen structureel worden verhoogd en iemand moet daarvoor de rekening betalen.’

Premier Rutte deed woensdag tijdens het Kamerdebat over de regeringsverklaring geen toezegging over het mogelijk repareren van de dalende koopkracht. En dus wordt het bonnetje voor de duurdere levensmiddelen uiteindelijk toch bij de consument afgeleverd.

Erken: ‘De energierekening blijft, ondanks diverse compensaties, aan de hoge kant. Aan de pomp betalen we nog steeds het volle pond. En voor mensen met lage inkomens tikken duurdere boodschappen en hoge energieprijzen extra hard aan. De energie-inflatie was al hoog en daar komt nu de voedselinflatie bovenop. Dit resulteert in prijsstijgingen die we de afgelopen decennia niet hebben meegemaakt.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden