Iedereen kan zich adviseur noemen

Elke dag besluiten vijf mensen in Nederland verder door het leven te gaan als organisatieadviseur. Hierdoor is het aantal organisatieadviesbureaus de afgelopen tien jaar verdrievoudigd tot bijna 27 duizend....

Van onze verslaggever Frank van Alphen

De groei, zo blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), is met name te danken aan de zogeheten eenpitters, zelfstandig adviseurs die geen personeel in dienst hebben. Acht van de tien bureaus valt onder die categorie.

Het cliché wil dat het met adviseurs is als met cafés: ze zijn altijd nodig, in goede en slechte tijden. Bij een krimpende economie mogen adviseurs aangeven hoe bedrijven de kosten kunnen drukken. Zodra de bedrijvigheid weer aantrekt, moeten adviseurs helpen bij productinnovatie en de verovering van nieuwe markten.

In de praktijk kregen organisatieadviseurs in de jaren 2002 tot 2004 harde klappen. Niet alleen bedrijven hielden de hand op de knip. Ook de overheid, voor veel bureaus goed voor een substantieel deel van de omzet, zette de rem op het inhuren van adviseurs.

De impact op de sterk gegroeide organisatieadviesbureaus waren niet mis. Het aantal werknemers bij de 25 bureaus, aangesloten bij de Raad voor Organisatieadviesbureaus (ROA), daalde van 2001 tot 2003 met een vijfde tot 3150. Nu is het aantal consultants weer terug op het niveau van 2001. Zo nam Twynstra Gudde het afgelopen halfjaar 25 adviseurs aan waardoor het nu 325 consultants in dienst heeft.

‘Ons vak is nu eenmaal erg conjunctuurgevoelig’, zegt Rob Wagenaar, voorzitter van de Orde van organisatiekundigen en -adviseurs (OOA). Bij de orde zijn zo’n 1300 individuele gecertificeerde adviseurs aangesloten. ‘De overheid en bedrijven hebben nu weer geld om mooie plannen te maken. Dat is het moment waarop ze adviseurs inschakelen.’

Veel adviesbureaus merken dat bedrijven en instellingen met een ander type vragen komen. ‘Tot vorig jaar was de vraag hoe bedrijven meer konden doen met minder’, zegt Rik van Terwisga, directielid bij organisatieadviesbureau Twynsta Gudde. ‘Nu worden we ingehuurd voor cultuurverandering in bijvoorbeeld de zorgsector. Bij een aannemer hielpen we bij innovatie. Aannemers zitten met het probleem dat ze inwisselbaar zijn. Ze kunnen stenen metselen en alleen op prijs concurreren. Wij lieten onze klant zien dat hij zijn kennis ook kan gebruiken voor het beheer en onderhoud van gebouwen. Nu kan hij zich onderscheiden van de concurrentie.’

Ook Rolf Sterk, partner bij adviesbureau Cordes, ziet een omslag in de vragen van klanten. ‘Het Amerikaanse idee dat je processen kunt beheersen als je maar genoeg managementinformatie hebt, wordt verlaten. De wal keert het schip. Het kost veel tijd die managementinformatie te verzamelen en er wordt vervolgens weinig mee gedaan.’

‘We proberen meer aan te sluiten bij de kern van een organisatie. Zo kijken we bij een Riagg in het oosten van het land niet meer naar zaken zoals het aantal sessies per cliënt, maar naar het aantal cliënten dat na zes maanden is uitbehandeld. Dat sluit beter aan bij het doel van die organisatie en de werkwijze van de professionals’, aldus Sterk.

Ook dienstverleners zelf doen een beroep op organisatieadviseurs op zoek naar de frisse blik van een buitenstaander. Squarewise, een relatief jong bureau, heeft zich helemaal toegelegd op innovatievraagstukken bij kennisintensieve bedrijven. Het bureau groeide de afgelopen vijf jaar van drie naar twintig werknemers. ‘Wij adviseren bijvoorbeeld TNO en advocatenkantoren’, zegt Thijs Boekhoff, een van de oprichters van Squarewise.

‘Advocatenkantoren kunnen hun kennis slimmer benutten. Bijvoorbeeld door standaardisering en het hergebruik van contracten’, aldus Boekhoff. ‘Verder moeten ze laten zien op welk terrein ze topkennis in huis hebben.’

In de getallen van het CBS zitten lang niet alle adviseurs die een ondernemer kan inschakelen. Voor een advies over zijn communicatie kan hij terecht bij een public relationsbureau. En voor puur bedrijfseconomische adviezen zijn weer andere adviseurs. Als die adviseurs, ook vaak eenpitters, worden opgeteld bij de organisatieadviesbureaus, kan de ondernemer die op zoek is naar goede raad aankloppen bij bijna 34 duizend adviseurs.

Ondernemers in Utrecht hebben de meeste keus. Dit is de provincie met de de hoogste adviseursdichtheid. In een op de vijftien Utrechtse bedrijfsvestigingen zit een organisatieadviseur. Zeeland is de provincie met de minste adviseurs: in slechts een op de 74 bedrijfvestigingen is een adviseur te vinden.

\N Beeld
\N
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden