ReactiesPlan GroenLinks

Iedere jongere 10.000 euro? ‘Dit kan arme gezinnen ontwrichten’

GroenLinks wil 18-jarigen tienduizend euro startkapitaal geven om te investeren in hun ontwikkeling. Die moet boven op de nieuwe studiebeurs komen. Miljonairs moeten opdraaien voor de 2,2 miljard die dat gaat kosten. Wat vinden de experts daarvan? 

Jesse Klaver wil jongeren op hun 18de verjaardag 10 duizend euro 'startkapitaal' geven om in hun toekomst te investeren.Beeld ANP

Steven Pont, ontwikkelingspsycholoog:

‘Het is voor jongeren goed om juist arm te beginnen en financiële wijsheid op te doen. Zo leren ze na een paar weken veel uitgaan dat ze aan het einde van de maand niet uitkomen. Door in één klap een jaarsalaris op hun rekening te storten, raken jongeren gewend aan dat uitgavenpatroon en ontneem je ze het initiatief om vroeg op te staan om bijvoorbeeld naar hun werk te gaan.

‘Bovendien kan het gezinnen ontwrichten. 10 procent van de jongeren groeit op in relatieve armoede, wat denk je dat het doet met zo’n gezin als het kind plotseling meer geld op zijn rekening krijgt dan zijn ouders ooit hebben gespaard? Óf hij vervreemdt zich van zijn gezin als hij op z’n nieuwste Nikes thuiskomt, óf hij voelt zich verplicht het op de gezinsrekening te storten. Geld is niet alleen een ruilmiddel maar ook emotie, daar is aan voorbijgegaan.’

Koen Caminada, econoom Universiteit Leiden

‘Als je hebt gewerkt voor je geld, dan maak je een zorgvuldige afweging waaraan je het gaat besteden, als je het krijgt doe je dat niet. Want van alles dat gratis is, ga je meer nemen. Geef het geld daarom liever aan de onderwijsinstellingen. Dan weet je zeker dat het in goed onderwijs wordt geïnvesteerd, en dat is de motor van kansengelijkheid.

‘Ik herken de stress die veel jongeren nu hebben. Toch ben ik warm voorstander van het leenstelsel, omdat studenten later een hoger inkomen zouden moeten genereren dan niet-studenten. Maar dan moet je wel zorgen dat die jongeren het naderhand kunnen terugbetalen met een goede baan, in plaats van al die flexbaantjes. Volgens mij ligt de oplossing voor de problematiek dus op de arbeids- en woningmarkt en niet bij zo’n startkapitaal of basisbeurs.’

Bas van Weegberg, voorzitter van FNV Young & United

‘Mijn eerste demonstratie ooit was die tegen de invoering van het leenstelsel in 2014. Jesse Klaver verdedigde dat toen nog als onderwijswoordvoerder bij GroenLinks. Ik ga er niet zuur over doen dat hij nu toch is gedraaid. Het leenstelsel heeft bij jongeren veel stress en onzekerheid veroorzaakt, fijn dat GroenLinks dat ook inziet.

‘Ik vind het cynisch om te denken dat jongeren de verantwoordelijkheid niet kunnen dragen om met 10 duizend euro om te gaan. We geven ze toch ook de mogelijkheid om zich jaarlijks voor 12 duizend euro in de studieschulden te steken?

‘Ik vraag me wel af of  het genoeg is. De afgelopen jaren is de financiële positie van jongeren erg verslechterd, en de banen liggen door de coronacrisis niet voor het oprapen. Uit een raadpleging onder ruim vijfduizend studenten blijkt dat zij met een baantje van 10 tot 12 uur in de week schuldenvrij willen afstuderen. Daarvoor is een basisbeurs van zo’n 700 euro per maand nodig. Maar er kan natuurlijk ook aan de uitgavenkant nog aan wat knoppen worden gedraaid: bijvoorbeeld bij de woonkosten en collegekosten.’

Peter van Bergeijk, macro-econoom van de Erasmus Universiteit

‘Dit is een idee met een baard, het bestaat al sinds de jaren negentig. Ik vind het een goed initiatief om jongeren te laten zien wat de maatschappij in hen investeert. Zeker omdat ze zich nu erg in de steek gelaten voelen en hun door de coronacrisis veel wordt ontzegd. Er zijn levensfases waarin je wat krijgt en levensfases waarin je wat geeft. Dat werkt zo bij de pensioenen en doen we indirect natuurlijk ook al bij jongeren, dit is een mooie manier om dat concreet te maken. Als we dit doorvoeren, dan moeten jongeren het aan het eind van hun levensloop terugverdienen om aan de volgende generaties door te geven.

‘Prima idee ook om de rijken ervoor te laten betalen. Hun vermogens zijn de afgelopen jaren almaar blijven doorstijgen, en dat leidt tot toenemende ongelijkheid in de samenleving.’

Lees verder

Corona zet de toekomst van jongeren in de wacht: ‘Het zag er zo rooskleurig uit’

Deze drie hordes bemoeilijken de terugkeer van de basisbeurs. 

Jongeren eisen met ‘generatietoets’ plaats op  in de wet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden