ID-pas moet bouwvakkers eerlijk loon garanderen

Na anderhalf jaar praten hebben werkgevers en vakbonden in de bouw een nieuwe cao afgesloten. Belangrijkste afspraken zijn dat bouwvakkers in loondienst flexibeler met hun arbeidstijden omgaan en seniorendagen over zeventien jaar zijn afgeschaft. Iedere bouwvakker krijgt een identificatiekaart, waarmee de sector schijnconstructies wil bestrijden.

Bouwvakkers breken een steiger af in Breda. Beeld Piet den Blanken / HH

De invoering van die zogenoemde bouwpas moet een eind maken aan de verdere uitholling van de bouw-cao, de onderbetaling van flexkrachten en schijnconstructies met zzp'ers die geen zelfstandige zijn, zegt Mieke van Veldhuizen van FNV Bouw. 'Het draagvlak voor de bouw-cao is sterk aangetast. Daarom zijn deze ingrijpende maatregelen nodig', zegt Gijs Lokhorst van CNV Vakmensen. 'De strijdbijl lijkt eindelijk begraven', stelde de Aannemersfederatie Nederland na een marathonzitting die na 48 uur zaterdagmiddag het akkoord opleverde. 'Beide partijen hebben een aantal moeilijke keuzes moeten maken', vindt Bouwend Nederland.

In de bouw zijn in zes jaar tijd zeventigduizend vaste banen verdwenen. Een even grote groep zzp'ers heeft dat werk overgenomen. Die verschuiving is niet alleen toe te schrijven aan de economische crisis. Ook omdat de cao als vastgeroest wordt beschouwd kiezen werkgevers voor flexibele oplossingen en duiken schijnconstructies op.

Administratieve rompslomp

Aan de hand van de bouwpas kan vanaf 1 januari snel worden vastgesteld wie op welke voorwaarden op een bouwplaats werkt. Zo kan worden gecontroleerd of een bouwvakker de benodigde papieren heeft en volgens de cao wordt betaald. Buitenlandse bedrijven moeten vooraf melden waar en onder welke voorwaarden ze personeel inzetten.

De bouwpas levert werkgevers administratieve rompslomp op. De bonden stemmen onder meer in met flexibelere werktijden zonder dat daar altijd een overwerkvergoeding tegenover staat. Bedrijven kunnen daarover met hun werknemers, binnen bepaalde grenzen, afspraken maken.

Met meer flexibiliteit van werknemers hopen de bonden de groei van het aantal zzp'ers in te dammen. Met nog honderdduizend werknemers in loondienst zijn daardoor bijvoorbeeld de seniorendagen onbetaalbaar geworden. Die worden nu in zeventien jaar afgebouwd en vervangen door een budget voor jong en oud. Dat kan worden ingezet voor scholing, maar er kan ook nog worden gespaard voor seniorendagen. Het afschaffen van de seniorendagen in de bouw was zaterdag aanleiding voor VVD-Kamerlid Anne Mulder op te roepen de seniorendagen voor iedereen te schrappen. Het leverde hem 'met zeventig reces-dagen voor parlementariërs' de nodige hoon op Twitter op.

De nieuwe cao heeft een looptijd van 25 maanden. De werknemers krijgen in die periode een loonsverhoging van 5,5 procent.

Beeld anp

De bouwpas maakt een einde aan...

Werkgevers die verdienen aan huisvesting en reiskosten
Malafide werkgevers verdienen vaak nog het meest aan huur en reiskosten die ze hun werknemers in rekening brengen, terwijl volgens de cao de werkgever die kosten moet betalen. Tientallen Portugese betonvlechters die werkten aan de ondertunneling van de A2 bij Maastricht schoten er daardoor maandelijks duizend euro bij in. De bouwpas maakt deze buitenlandse bouwvakkers dus duurder. Maar doordat ze in eigen land belastingen en sociale premies kunnen betalen, blijven ze toch nog goedkoper.

Uitzendbureaus die vakkrachten betalen als ongeschoolden
Uitzendbureaus laten bouwvakkers nogal eens werken als ongeschoold personeel. Vakkrachten hebben recht op meer loon. De bouwpas vermeldt opleiding, certificaten en ervaring van de bouwvakker.

Schijnzelfstandigen
Kleine zelfstandigen werken voor uurtje-factuurtje zogenaamd als zzp'er. De baas zegt wat ze moeten doen en levert vaak ook het gereedschap. De bouwpas legt deze schijnconstructie straks bloot. Schijnzelfstandigen horen in loondienst.

Disclaimer
Alles valt of staat met controle die moet worden uitgevoerd door de Inspectie SZW (voormalige arbeidsinspectie) en het Bureau Naleving van werkgevers en vakbonden. De bonden hopen dat er van de bouwpas een preventieve werking uitgaat, zeker als er bij overtredingen een paar fikse boetes worden opgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden