Hypotheek afsluiten wordt makkelijker voor flexwerkers en uitzendkrachten

Voor flexwerkers en uitzendkrachten wordt het makkelijker om een hypotheek af te sluiten. Vanaf 1 januari bieden alle grote uitzendbureaus een arbeidsperspectiefverklaring aan, een persoonlijk onderzoek naar de kansen op werk. Dat kunnen uitzendkrachten laten zien aan de bank bij het aanvragen van een hypotheek. Volgens de opstellers zegt de test veel meer over hun kredietwaardigheid dan de klassieke werkgeversverklaring voor mensen met een vast contract.

sdfBeeld anp

'Wat zegt een werkgeversverklaring nog over je kredietwaardigheid', vraagt Mark de Rijke, directeur van adviesketen De Hypotheekshop. 'Bij de aanvraag van een hypotheeklening wordt je nu nog gevraagd naar een verklaring dat je in vaste dienst bent. Maar een bedrijf kan failliet gaan, ook bedrijven die al tientallen jaren bestaan. Dat hebben we de afgelopen tijd wel gezien.'

Tijd voor een andere aanpak, bepleit hij. 'Een werknemer kan op de arbeidsmarkt, mocht hij zijn baan verliezen, wel eens slechtere kansen hebben dan, bijvoorbeeld, een net afgestudeerde IT-er. En de eerste krijgt tot zijn ontslag wel een hypotheek en de tweede niet. Dat is krom.'

Vast contract als indicator

Bij het verstrekken van een hypotheeklening zitten banken niet te wachten op aanvragers zonder een vast dienstverband. Een vast contract is nog steeds de belangrijkste indicator voor de risico's die de bank loopt op betalingsproblemen. Maar de crisis heeft toegeslagen; van de bouwbedrijven tot grote warenhuizen: alles blijkt failliet te kunnen gaan. En de arbeidsmarkt is ook nog eens flink veranderd: een veel groter deel van de werkenden doet dit als uitzendkracht of flexwerker.

Een aantal marktpartijen is vergevorderd met een nieuw instrument voor de taxatie van risico's bij een hypotheekaanvraag: de arbeidsperspectiefverklaring. Die vertelt hoeveel kans de aanvrager heeft op een 'bestendig' inkomen; het ook als flexmedewerker steeds opnieuw kunnen vergaren van een inkomen. Zekerheid van inkomen dus, in plaats van baanzekerheid. Voor de perspectiefverklaring wordt de kandidaat getest op zaken als opleiding of de bereidheid om te reizen voor een nieuwe baan.

Diverse partijen zijn nu bezig met het perfectioneren van de verklaring. Uitzendbureau Randstad, arbeidsmarktonderzoeker Intelligence Group, Vereniging Eigen Huis, MKB-uitzendbond NBBU en adviseurs als De Hypotheekshop zijn hierbij betrokken. ABN Amro en de Rabobank behoren tot de eerste banken die een dergelijke perspectiefverklaring erkennen, maar inmiddels hebben geldverstrekkers als ING en Aegon nu ook vertrouwen in de perspectiefverklaring.

'Eigenlijk heel vreemd dat zo lang is vastgehouden aan de werkgeversverklaring als maat voor kredietwaardigheid', zegt analist Arjan Ruis van de Intelligence Group. 'Met een vast contract heb je zo een hypotheek, maar een IT-er met een eigen bedrijf niet.'

Perspectiefverklaring

Bij Randstad voelt het project als 'sociale innovatie voor onze medewerkers', zegt woordvoerder Joost Heeroma. 'Mensen met een flexcontract hebben vaak minder toegang tot privileges als een hypotheek. 'Een werkgeversverklaring kijkt alleen maar terug', zegt zijn collega Suzan Bloemscheer. 'Met een perspectiefverklaring kijk je in de toekomst. En dat is juist voor een hypotheek van belang.'

Een dergelijke verklaring wordt in de toekomst mogelijk ook beschikbaar voor freelancers en zzp'ers, en binnen de hypotheekwereld gaan al stemmen op dat de perspectiefverklaring ook voor mensen met een vast contract de nieuwe standaard kan worden. Door zowel Randstad als Intelligence zal het model binnenkort ook worden ingezet voor loopbaanadvies. 'Mensen die de test doen, vragen vaak meteen naar manieren om hun score te verbeteren', zegt Ruis van de Intelligence Group. 'Binnenkort willen we mensen dat advies ook gaan geven, een soort update voor je carrière. Wil je over een paar jaar ander werk gaan doen, dan kunnen wij zeggen wat daarvoor nodig is.'

Op welke punten scoor je, als het gaat om betere kansen op de arbeidsmarkt?


Functie

Welk soort werk zoek je en wat is het aanbod? Je scoort punten als je een baan zoekt in een groeisector. Het maakt een groot verschil als je een baan zoekt in de informatietechnologie of binnen de administratieve sector. In dat laatste vakgebied nemen de baankansen steeds verder af. Op dit moment is er veel vraag naar vaklui - technici zoals loodgieters en (steeds meer) bouwvakkers. Ook veel posities in de IT-sector zijn vacant. Als stabiele subtoppers geldt de financiële wereld, maar dan vooral voor de hoogst opgeleiden, zoals accountants. Ook de medische sector heeft een voortdurende vraag naar hoger opgeleid (HBO+) personeel.

Opleiding
Een goede basisopleiding strekt natuurlijk tot aanbeveling. Daarnaast wordt ook gekeken naar de 'education permanente': heb je aan bijscholing gedaan en je vakkennis aantoonbaar op peil gehouden? Ook een puntenpakker: het voorsorteren op een volgende stap in je loopbaan door het volgen van een extra opleiding.

Werkervaring
Enige ervaring is natuurlijk meegenomen en wordt beloond in je arbeidsperspectiefverklaring. Maar een goede score is ook mogelijk als je nog maar net bent begonnen bij, bijvoorbeeld, een bedrijf in watertechnologie. Dat kan een tijdelijk contract zijn, maar wellicht wil de onderneming al een intentieverklaring afgeven voor toekomstige samenwerking. Bij de beoordeling kunnen ook verslagen van beoordelingsgesprekken worden betrokken of referenties van oud-collega's.

Persoonlijkheid
Ambitie tonen tijdens een gesprek met een 'perspectief-taxateur' levert waardering op. In het Randstad-project wordt ook een persoonlijkheidstest afgenomen. Leeftijd wordt ook gebruikt als variabele. Verder tellen hier alle sociale vaardigheden mee die ook van pas komen bij een sollicitatiegesprek.

Flexibiliteit
Hoe makkelijker je omgaat met veranderingen, hoe groter de kans op een nieuwe baan. Een freelancer of zzp'er is gewend aan wisselende opdrachten. Grote kans dus dat opdrachtgevers dat willen belonen met een nieuwe klus. Wisselen van positie binnen het bedrijf waar je (nu nog) een vaste baan hebt, kan ook aantonen dat je flexibel bent ingesteld. Datzelfde geldt voor 'jobhoppen': het seriëel wisselen van werkgever. Wie bereid is inkomen in te leveren of te werken op wisselende tijden, krijgt extra punten.

Reisbereidheid
Een geringe reisbereidheid - ga je alleen akkoord met werk om de hoek - heeft een sterk negatief effect op je kansen op de arbeidsmarkt. Ben je bereid om te reizen voor een interessante nieuwe baan, dan geldt dat als een 'kansvergroter' op de arbeidsmarkt. Volgens de Intelligence Group is het aantal vacatures gemiddeld vier keer zo groot als je bereid bent je reistijd te verdubbelen.

Verhuisbereidheid
Dit is de overtreffende trap van reisbereidheid. Extra punten voor je arbeidsperspectiefverklaring zijn te verdienen als je bereid bent voor je werk te verhuizen naar een andere stad of regio. Is heel Nederland je speelveld, dan groeien de kansen navenant.

Regio
Wat is het aanbod van het gewenste werk in jouw gebied? Noordoost-Groningen heeft een ander (en veel kleiner) aanbod dan Zuid-Holland, hoewel de opening van het datacenter van Google in de Groningse Eemshaven nieuwe kansen biedt. Een gering regionaal aanbod kost punten op je arbeidsperspectiefverklaring. Dat kan aanleiding zijn om een ander werkterrein te kiezen, of alsnog een verhuizing te overwegen.

Concurrentie
Even belangrijk als het aantal beschikbare banen, is de concurrentie op de arbeidsmarkt. Zijn er veel kapers op de kust? Zouden mensen uit andere regio's voor die droombaan wellicht bereid zijn om een forensenbestaan op te bouwen of te verhuizen? Concurrenten kunnen schoolverlaters zijn of net-afgestudeerden, maar ook getrainde professionals die net hun baan zijn verloren door een faillissement of al ervaring hebben met zzp-werk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden