Huizenmarkt overleeft ingreep hypotheekrente

De onverwachte ingreep in de hypotheekrente tast de prijs van dure huizen verder aan en maakt betaalbare woningen duurder. Maar de gespannen huizenmarkt overleeft het wel....

Van onze verslaggever Douwe Douwes

Maar het is de vraag of het wel zo erg is als huizenbezitters de overwaarde niet langer van de belasting kunnen aftrekken. Economen, en zelfs de Vereniging Eigen Huis, stellen dat het wel mee zal vallen met de gevolgen van de beperking. De timing van de maatregel is misschien niet zo handig, maar daar komt de huizenmarkt wel overheen.

Nu mag een huizenbezitter die verhuist, de winst op de verkoop van zijn oude huis nog in de zak steken. Dat is de overwaarde: het verschil tussen verkoopprijs en het bedrag van de oude hypotheek. Voor het nieuwe huis - in de regel duurder - sluit de eigenaar een hogere hypotheek af. Die nieuwe hypotheek is nu nog volledig aftrekbaar, terwijl de huiseigenaar de overwaarde van zijn oude huis kan gebruiken om een auto, boot of aandelenportefeuille aan te schaffen. Het kabinet in wording wil hier van af.

Huiseigenaren worden verplicht om de overwaarde in het nieuwe huis te steken. De hypotheek voor het nieuwe huis wordt daardoor lager, en dus de mogelijkheden voor belastingaftrek. Dat is de winst voor de overheid.

Makelaars, verzekeraars en banken zijn er als de kippen bij om op desastreuze gevolgen te wijzen. Zij zijn ook degenen die het meeste te verliezen hebben. Maar wat zijn de gevolgen van het voorstel voor de huizenmarkt?

'De effecten zijn zeer beperkt', zegt hoogleraar volkshuisvesting Hugo Priemus van de Technische Universiteit Delft. Zijn vakgroep onderzocht in opdracht van het ministerie van Financiën de gevolgen van het afschaffen van de aftrek. 'In Engeland is tamelijk abrupt de volledige aftrek afgeschaft, en dat land leeft nog steeds.'

Econoom Koen Caminada van de Universiteit Leiden deed onderzoek naar de fiscale aspecten van de hypotheekrente-aftrek. 'De behandeling van de overwaarde is een weeffout in het belastingplan 2001. Dat wordt nu rechtgezet. Hoewel er nog veel onduidelijk is, lijkt het er op dat vooral mensen die veel van de aftrekmogelijkheden gebruikmaken van die weeffout profiteren.'

Dat zijn vooral mensen in de hogere inkomensklassen, die door de bank genomen dure huizen kopen. Het belangrijkste gevolg van de maatregel is dat het de prijs van deze dure huizen onder druk zal zetten. En juist in die categorie zijn de prijzen al aan het dalen.

'We zijn voorstander van de voorgenomen maatregel', zegt Hans de la Porte van de Vereniging Eigen Huis. 'Al bij de invoering van de nieuwe belastingwet hebben we er voor gewaarschuwd dat het plan mensen zou aanzetten tot het opnemen van zo hoog mogelijke hypotheken.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden