Huiseigenaren en makelaars durven woningen nog niet via internetveiling te verkopen

Huizeneigenaren zien bij de verkoop van hun woning nog weinig in onlinebieden. Dat is de voorlopige uitkomst van een experiment van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM).

Een bord van de Nederlandse Vereniging van Makelaars bij een verkocht huis. Beeld null
Een bord van de Nederlandse Vereniging van Makelaars bij een verkocht huis.

Het experiment liep de afgelopen vijf maanden in Groningen en Amsterdam. De NVM hoopte in deze periode ten minste honderd huizen via internetveilingen te verkopen. Dat werden er slechts ongeveer een kwart.

'Het blijkt ontzettend moeilijk verkopers te vinden die dit willen', zegt Sven Heinen, voorzitter van Makelaarsvereniging Amsterdam (MVA). 'De weerstand komt ook van makelaars. Je hoort dat ze bang zijn voor hun handel en voor verlies van invloed op het verkoopproces. Kennelijk is de makelaarswereld erg conservatief.'

Verkopers zijn bang dat de opbrengst via onlinebieden lager zal zijn dan bij biedingen met gesloten envelop, verklaart NVM-voorzitter Ger Jaarsma het gebrek aan belangstelling. 'Kopers willen juist graag inzicht in andere biedingen. Onlinebieden geeft dat inzicht. We zijn nog bezig met de evaluatie van de pilot. Onze eerste conclusie is: het werkt in ieder geval voor de kopers, maar het is de vraag of er voldoende verkopers mee willen doen.'

Oververhitte huizenmarkt

Met de introductie van onlinebieden wil de NVM huizenkopers een alternatief geven voor het 'blind bieden'. Daarbij geven kandidaatkopers voor een bepaalde deadline een bod af in 'gesloten envelop'. Kopers voelen zich vaak onbehaaglijk bij dat systeem. Ze weten niet of ze te veel bieden en bovendien kan er achter de schermen nog gerommeld worden.

Heinen: 'De ene makelaar belt de andere en zegt: bied 5.000 euro meer en je hebt het. Dat gebeurt, daarvan ben ik overtuigd. Ook kan een teleurgestelde bieder zich persoonlijk bij de verkoper melden en onderhands alsnog een hoger bedrag bieden dan de winnaar van de biedingenstrijd. Dat soort praktijken voorkom je met een transparante onlinebieding.'

De huizenmarkt in de steden waar het experiment werd gehouden wordt door de NVM omschreven als 'oververhit'. In Groningen stegen de huizenprijzen de afgelopen twaalf maanden met 10 procent, in Amsterdam was dat 22 procent. In beide plaatsen deden meer dan tien makelaarskantoren mee.

Recht van gunning

In Amsterdam werden slechts vijf huizen via een onlinebiedsysteem verkocht. Heinen: 'De verkoopprijzen overtroffen de verwachtingen. Maar dat verandert niets aan het gebrek aan belangstelling. Ik blijf het een fantastisch instrument vinden.'

In het NVM-experiment moesten geïnteresseerden zich registreren bij een makelaar, kregen gelegenheid tot bezichtiging van het huis en konden daarna anoniem tegen elkaar opbieden. Daarbij konden ze aanvinken onder welke ontbindende voorwaarden het bod werd uitgebracht - van een voorbehoud van financiering tot een bouwkundige keuring.

De verkoper hield het recht van gunning; hij mocht het hoogste bod negeren als een lager bod was uitgebracht onder betere voorwaarden. Ook kon hij geheel afzien van de verkoop. De verkoop was pas definitief na ondertekening van een koopcontract.

Initiatieven

Ook andere initiatieven met onlinebieden zijn nog geen groot succes. Vastgoed-auctions.nl, dat zich marktleider noemt, verkoopt 250 huizen per jaar. Biedenenwonen.nl - in 2008 begonnen als uitdager van de gevestigde makelaardij - 'ligt nu even stil', zegt eigenaar Caspar Phijffer. 'We zijn bezig met de ontwikkeling van een nieuw concept.'

De vereniging van huiseigenaren Eigen Huis betreurt het mislukken van het experiment. 'Misschien is er angst voor de opbrengst', zegt woordvoerder Hans André de la Porte. 'Of de huiseigenaren associëren een veiling nog te veel met gedwongen verkoop. Wellicht kan het biedsysteem nog worden aangepast. Want meer transparantie op de huizenmarkt is van harte welkom.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden