Huisarts boycot dure diabetespil, farmaceuten lopen geld mis

Geen markt voor duur medicijn; farmaceuten lopen geld mis

Zorgverzekeraars besparen jaarlijks tientallen miljoenen euro doordat huisartsen nauwelijks nieuwe, dure diabetesmedicijnen voorschrijven. Farmaceutische bedrijven hebben daardoor in Nederland de afgelopen vijf jaar circa 335 miljoen euro omzet misgelopen in vergelijking met andere landen.

Foto anp

Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM), een onafhankelijke instelling die onderzoek doet naar medicijngebruik en voorschrijfgedrag.

De afgelopen jaren zijn twintig nieuwe diabetespillen op de markt gekomen. Die medicijnen zijn veel duurder dan de bestaande middelen. Het Nederlands Huisartsen Genootschap meent dat de nieuwe pillen weinig toevoegen omdat ze precies hetzelfde doen als de bestaande medicijnen. Daarom heeft het genootschap in de behandelrichtlijn gezet dat de oude medicijnen de voorkeur houden. Huisartsen volgen die richtlijn en schrijven de medicijnen nauwelijks voor.

Hoog niveau

In andere landen worden de nieuwe middelen wel op grote schaal gebruikt. De wereldwijde omzet bedroeg het afgelopen jaar ruim 18 miljard euro. In Nederland worden patiënten met diabetes, in tegenstelling tot de meeste andere landen, vaak door huisartsen behandeld. De huisartsen willen eerst bewijs zien dat de nieuwe medicatie echt zoveel beter is.

In het wetenschappelijke onderzoek dat de afgelopen jaren is uitgevoerd, zijn de nieuwe medicijnen vergeleken met een placebo, en niet met de bestaande zorg. Die zorg, zo blijkt uit internationale vergelijkingen, is in Nederland van zeer hoog niveau, wat de meerwaarde van nieuwe medicatie wel eens gering kan maken.

Volgens de farmaceuten zijn hun nieuwe medicijnen geschikt voor diabetespatiënten die niet goed op de bestaande medicatie reageren. De nieuwe middelen werken anders in het lichaam en geven minder bijwerkingen waardoor patiënten hun behandeling beter volhouden. Volgens een woordvoerder van farmaceut Novo Nordisk gaat het om 20 tot 30 procent van alle diabetespatiënten. De huisartsen zeggen echter dat die winst er maar voor een kleine groep is. Volgens de farmaceuten krijgt een deel van de patiënten nu niet de optimale zorg.

Het standpunt van de huisartsen heeft geleid tot een conflict met de medisch specialisten. Zij menen dat juist veel meer patiënten gebaat zijn bij de nieuwe diabetesmedicatie dan de huisartsen beweren. De specialisten krijgen de patiënten doorverwezen bij wie de behandeling niet goed verloopt en willen hun graag de nieuwe middelen voorschrijven. Die worden vaak niet vergoed. Specialisten overleggen nu met farmaceuten, zorgverzekeraars en de overheid om te achterhalen hoeveel en welke patiënten kunnen profiteren van de nieuwe medicatie.

Duitsland

Vorig jaar kregen in Nederland 68 duizend patiënten zo'n nieuw middel, een aantal dat al een paar jaar stabiel is. Zij maken slechts 7 procent uit van de alle patiënten, maar hun medicatie kostte bij elkaar 49 miljoen euro, ofwel tweederde van het complete budget voor diabetesmedicatie.

Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik berekende de omzetderving voor de farmaceutische industrie door de Nederlandse situatie te vergelijken met het medicatiegebruik in Duitsland. Dat is het enige land met bruikbare cijfers.

'Farmaceuten vrezen dat het Nederlandse model overslaat naar andere landen', aldus IVM-directeur Ruud Coolen van Brakel. Het Portugese Zorginstituut heeft onlangs contact met hem opgenomen om te achterhalen waarom Nederland anders omgaat met de nieuwe medicijnen. In Portugal zijn de medicijnkosten per diabetespatiënt door het omvangrijke gebruik van de nieuwe pillen 2,5 keer zo hoog als in Nederland.

Meer over