ReportageVaccinatie zeelieden

Hoop voor zeevarenden: vaccinatiecampagne brengt einde aan pariastatus

Zeevarenden konden niet meedoen aan reguliere vaccinatiecampagnes op de wal en bleven daardoor soms een jaar aan boord. Nederland biedt nu uitkomst met een campagne rond het Janssen-vaccin. ‘Ik hoop dat we nu eindelijk naar huis kunnen.’

Vaccinatie van zeevarenden tegen covid op containerschip Seatrade Blue.
 Beeld Marcel van den Bergh
Vaccinatie van zeevarenden tegen covid op containerschip Seatrade Blue.Beeld Marcel van den Bergh

Rolly Baroro (43) grimast terwijl de injectiespuit in zijn arm zinkt. Op de brug van het containerschip Seatrade Blue, afgemeerd in een van de havens op de Maasvlakte, is het Filipijnse bemanningslid de eerste die wordt gevaccineerd tegen corona. Zijn collega’s zitten opgewekt pratend te wachten in de bankjes achter hem. De arts, nog bezweet van zijn vaccinatiewerkzaamheden op de twee schepen waar hij eerder langsging, trekt zijn naald uit Baroro’s arm en roept de volgende naar de prikstoel.

Baroro is één van de eerste zeelieden die ingeënt worden dankzij het Nederlandse vaccinatieprogramma voor zeevarenden. Samen met negen Filipijnse collega’s en hun Nederlandse kapitein krijgt hij het Janssen-vaccin, dat maar een keer hoeft te worden toegediend. Het is het moment waar hij reikhalzend naar heeft uitgekeken: de vader van twee kinderen heeft zijn gezin al zes maanden niet gezien. ‘Ik hoop dat we nu eindelijk naar huis kunnen.’

Benarde positie

Zeevarenden bevinden zich sinds het begin van de coronacrisis in een benarde positie. De strengere visumregels lieten zeevarenden bijna nergens een mogelijkheid van boord te gaan. Het vaccineren van deze groep - die bestaat uit bijna 50 duizend Nederlandse én buitenlandse zeevarenden op schepen onder Nederlands beheer - moet uitkomst bieden. De Nederlandse overheid stelt de vaccins ter beschikking op verzoek van de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Rederijen (KNVR). Artsen en verpleegkundigen gaan van schip naar schip; de campagne duurt in totaal negen maanden.

De vaccinaties moeten de zeevarenden niet alleen sneller naar huis helpen, maar ook hun veiligheid aan boord garanderen. Annet Koster, directeur van de KNVR, legt uit dat medische hulp op schepen beperkt is. ‘De kapitein kan wel wat primaire hulp bieden, maar als iemand in coma moet worden gebracht, zoals in ziekenhuizen gebeurt, dan kan dat aan boord van een schip niet.’

Zeevarenden kunnen vanwege hun vaarschema’s niet deelnemen aan reguliere vaccinatiecampagnes aan land. Soms zitten ze al langer dan een jaar vast aan boord. Wereldwijd gaat het volgens de maritieme vakbond Nautilus International om 300- tot 400 duizend zeevarenden die door corona langer op hun schip moesten blijven dan gebruikelijk.

De 29-jarige Aureo Pilayre, die als machinist aan boord werkt, kan zijn geluk niet op. ‘Ik ben zo blij dat ik nu beschermd ben,’ zegt hij. Trots poseert hij met zijn collega’s voor een foto waarop ze het pleistertje op hun pas geprikte linkerarmen aanwijzen. ‘Dit geeft me weer hoop. Het was heel moeilijk om hier zo lang te zijn.’ Pilayre is bijna zeven maanden aan boord geweest en heeft zijn familie al die tijd alleen digitaal kunnen spreken. Hij probeert er positief onder te blijven: ‘Er is hier tenminste een goede internetverbinding.’

Vol optimisme

Na Pilayre ontvangt Gerard Flippo, de kapitein van de Seatrade Blue, zijn vaccinatie. Hij is blij voor zichzelf, maar nog het meest voor zijn bemanning, die hij maandenlang heeft zien lijden onder een uitzichtloze situatie. ‘Een machinist zou hier in de haven worden afgelost. Twee dagen geleden kreeg hij een e-mail van de bemanningsagent dat zijn vervanger positief getest was. De aflossing ging dus niet door. Die man zat al zes maanden aan boord, en hij wilde zo graag zijn vrouw en kinderen weer zien. De tranen stonden hem in de ogen.’

In havens is de angst voor coronabesmetting door zeevarenden groot, vooral in landen rond de Stille Oceaan. ‘Daar wil men dat ze op minimaal vier, maar nog het liefst tien meter afstand blijven,’ aldus Flippo. ‘In Amerika bij de Walmart gaan shoppen en wat kleding en snoepgoed kopen, dat kan niet meer. Zeevarenden worden als wandelende infectiebron gezien.’

De treurige geschiedenis staat in schril contrast met de sfeer in de cabine om Flippo heen. De bemanningsleden lopen vrolijk kletsend door elkaar, vol optimisme over hun vaccinatie, alles onder toezicht van de arts en de aanwezige verpleegkundige. Op de achtergrond laadt een hijskraan met groot lawaai koelcontainers aan boord van het schip. De periode van 15 minuten toezicht na de vaccinatie is inmiddels verstreken, en de dokter en verpleegster geven de zeevarenden toestemming om te gaan. Het schip wordt klaargemaakt voor vertrek. Baroro en zijn collega’s zijn opgelucht. Hopelijk is de volgende haven voorlopig de laatste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden