Het LUMC met links de parkeergarage.
Het LUMC met links de parkeergarage. © ANP

Hoogleraar: combineer hoger parkeertarief werkplek met beloning voor fietsers

'Arts moet op de fiets', kopte De Telegraaf onlangs. Honderden artsen en verpleegkundigen van het Leids Universitair Medisch Centrum moeten met de fiets of bus naar hun werk, tenzij ze 16 euro per dag betalen voor een parkeerplek in de ziekenhuisgarage.

Tot 1 juli kunnen ze er nog terecht tegen een vriendenprijsje van 60 cent per dag, maar daarna verzesentwintigvoudigt hun werkgever het parkeertarief.

Het opmerkelijke aan het nieuws is niet dat het LUMC deze stap zet, maar dat zo weinig werkgevers hetzelfde doen, vindt Jos van Ommeren, hoogleraar stedelijke economie aan de VU.

Een van de simpelste manieren om mensen meer van de fiets of het openbaar vervoer gebruik te laten maken, is door personeel niet meer gratis te laten parkeren bij hun werkgever. 'Je hoeft in de praktijk maar een klein bedrag te vragen - zeg 1 tot 3 euro per dag - om het parkeergebruik substantieel terug te brengen.'

Toch is gratis parkeren bij het gros van de werkgevers nog een van de onaantastbare privileges van de werknemer. Alleen onder ziekenhuizen is het gemeengoed om personeel betaald te laten parkeren: onder meer het Bronovo in Den Haag en het Slingeland in Doetinchem gingen het LUMC voor.

Het moeilijkste is om de medewerkers zover te krijgen dat ze betaald parkeren accepteren

'Het moeilijkste is om de medewerkers zover te krijgen dat ze betaald parkeren accepteren', zegt bereikbaarheidsexpert Daan van Egeraat van adviesbureau Montefeltro. 'Dat lukt vaak niet omdat de ondernemingsraad het als een verslechtering van de arbeidsvoorwaarden ziet.'

Dus is een slimmere oplossing nodig: niet alleen straffen, maar ook belonen. Voor het Maastricht UMC bedacht Van Egeraat een systeem van bonussen en malussen. Wie op piekdagen met de auto naar het ziekenhuis komt, moet betalen. Wie de fiets pakt, krijgt een bonus. Dat kan al snel oplopen tot 30 à 40 euro per maand.

Het resultaat: vorig jaar waren er na zes maanden al 40 procent minder auto's in de parkeergarage. 'De aanpak van het LUMC is zo 20ste-eeuws', vindt Van Egeraat. 'Je moet het voor werknemers aantrekkelijk maken om gewenst gedrag te vertonen.'