Rubriek De kwestie

Hoe zit dat met ziekenhuizen die failliet gaan?

Beeld de Volkskrant

Ziekenhuizen lijken meer op systeembanken als ING dan op warenhuisketens als V&D. Een faillissement hoeft het voortbestaan niet te bedreigen.

Vroeger zorgde de overheid ervoor dat ziekenhuizen bleven voortbestaan. Maar sinds in 2006 marktwerking in de zorg werd ingevoerd, is dat niet meer zo. De verzekeraars staan garant voor de continuïteit van de zorg, maar niet voor individuele zorginstellingen zoals ziekenhuizen.

De ministers Klink en Schippers benadrukten daarna geen ziekenhuizen te redden die hun hoofd niet meer boven water konden houden – ongeacht of ze er een financiële janboel van hadden gemaakt.

Desondanks zijn er nauwelijks gevallen bekend van ziekenhuizen die sinds die tijd door een faillissement zijn opgehouden te bestaan.

Reden is dat een groot deel van de Nederlandse ziekenhuizen zogenoemde gevoelige ziekenhuizen - noem het ‘systeemziekenhuizen’ - zijn. Als er in de nabije omgeving geen ander ziekenhuis is waar mensen in spoedsituaties binnen 45 minuten terecht kunnen moet het ziekenhuis behouden blijven. Het is niet Too big to fail, zoals bij de banken, maar Too remote to fail – te afgelegen om tenonder te kunnen gaan.

In totaal zijn er volgens een lijst van het RIVM 22 systeemziekenhuizen in Nederland. Daar vallen de drie IJsselmeerziekenhuizen het Slotervaart niet onder.

Dat betekent echter niet dat ze zo kunnen worden gesloten. In het kader van het waarborgen van de continuïteit van zorg zouden de verzekeraars de taken van die vier ziekenhuizen ergens anders moeten onderbrengen. Dat is in de praktijk vrijwel onmogelijk.

Accountantsorganisatie BDO meldt jaar op jaar dat een kwart van de ziekenhuizen financieel in problemen verkeert. 14 ziekenhuizen zijn de  facto technisch failliet en ‘zouden in het normale bedrijfsleven al lang ten onder zijn gegaan’. Maar ze worden overeind gehouden door zorgverzekeraars en banken die ze niet kunnen laten vallen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de ziekenhuisgroep Twente met 770 bedden in Almelo en Hengelo die al jaren in zwaar weer verkeert.

Tot nu toe is twee keer een ziekenhuis failliet gegaan. In 2013 ging het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse bankroet, nadat het in opspraak was geraakt door een onverklaarbaar hoog sterftecijfer op de afdeling cardiologie. Later werd het met de nieuwe naam Medisch Centrum Spijkenisse overgenomen door drie andere ziekenhuizen. In 2014 ging De Sionsberg in Dokkum failliet, toentertijd met 54 bedden het kleinste ziekenhuis van Nederland.

Het werd overgenomen door DC Klinieken, die daar nu een huisartsenpost en verschillende specialistische functies heeft. Maar er is geen 24-uurs EHBO meer noch bedden voor klinische opnames, zodat eigenlijk niet meer van een ziekenhuis kan worden gesproken.

Het is de uitzondering die de regel bevestigt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden