Hoe TomTom de weg terug naar succes zoekt

Zeven nieuwe producten presenteert TomTom in Berlijn. Een record, maar is het genoeg om het Amsterdamse bedrijf van het navigatiekastje aan de top te houden?

Gedetailleerde 3d-kaarten die TomTom heeft ontworpen voor zelfsturende auto's. De robotauto heeft genoeg aan de contouren van objecten om zonder brokken te kunnen rijden, beweert TomTom.

Op snelwegen hebben onze auto's over twee, drie jaar al geen stuur meer nodig, of gas- en rempedalen. 'De techniek om auto's op dat soort wegen autonoom te laten rijden hebben we al', zegt Matthieu Campion, marketing manager bij TomTom. Op een tv-scherm laat hij zien hoe dat in zijn werk gaat. We bewegen ons door een landschap waarop gebouwen en bomen worden getoond als stapels van gekleurde steentjes.

Het doet denken aan de landschappen in de populaire game Minecraft. De robotauto heeft genoeg aan de contouren van objecten om zonder brokken te kunnen rijden, aldus Campion. 'Het maakt niet uit of we een weg in de zomer in kaart brengen, als de bomen vol bladeren zitten of in de herfst met alleen kale takken. De vorm blijft voor de computer min of meer hetzelfde.' Volgens hem herinnert het blokjesbeeld ontwikkelaars meer aan de film Tron. Die ging over een man die opgesloten raakt in een computerspel waar hij alleen maar racend uit kan ontsnappen.

Met de gedetailleerde 3D-kaarten voor zelfsturende auto's bindt TomTom de strijd aan met bedrijven als internetgigant Google, automaker Tesla en taxi-alternatief Uber. Die experimenteren allemaal driftig met robotwagens. Maar TomTom concurreert ook met zichzelf. Als een robot het stuur in handen neemt en ons naar het werk, huis of vakantiebestemming rijdt, wat moeten we als consument dan nog met de navigatiekastjes waarmee het bedrijf zo groot is geworden? Wezenlijke vragen voor het Amsterdamse bedrijf dat dit jaar zijn 25-jarige bestaan viert.

Op de belangrijkste elektronicabeurs van het jaar, de IFA in Berlijn, introduceerde TomTom donderdag bij wijze van verjaarscadeau liefst zeven nieuwe of vernieuwde producten - een record. Ze vallen grotendeels in de categorie wearables waarmee het de onderneming de al langer afkalvende omzet van navigatiekastjes probeert te compenseren. De sporthorloges voor joggers, zwemmers, fietsers en golfers waarmee TomTom sinds 2011 een nieuwe markt probeert aan te boren, worden aangevuld met een uitvoering voor skiërs, snowboarders en liefhebbers van trektochten door de wildernis.

Corinne Vigreux.

Fitnessmarkt

TomTom begeeft zich ook in de markt voor fitness trackers en stappentellers, waar de concurrentie nu al moordend is. 'We denken dat we iets unieks toevoegen', zegt Corinne Vigreux, verantwoordelijk voor de consumentendivisie. 'We weten dat gewicht niet het hele verhaal vertelt. Twee mensen die evenveel wegen kunnen een hele andere verhouding tussen vet en spiermassa hebben. De Touch laat zien of lopen en sporten echt vrucht afwerpen.' De fitnessarmband meet het vet- en spiergehalte van zijn drager door een kleine hoeveelheid stroom door het lichaam te sturen.

De sportwatches gaan nog niet zo hard dat TomTom na elf jaar afscheid kan nemen van zijn navigatiekastjes, los gekocht door de consument of door fabrikanten in hun auto's ingebouwd. 'De inkomsten uit sportwatches groeien wat langzamer dan ik had gehoopt', geeft Vigreux toe.

Ze blijft zoeken naar nieuwe markten voor het product waarmee het bedrijf groot is geworden. In Berlijn introduceerde TomTom een navigatieapparaat voor scooters, de Vio, met een opvallend rond design en uitgevoerd in hippe kleurtjes. Hebben scooterrijders op hun korte ritjes met vaak bekende bestemmingen behoefte aan routeaanwijzingen? Of aan file-informatie? Het voordeel van een scooter is toch dat je overal tussendoor glipt? 'Uit onderzoek blijkt dat ook de scooteraar liever drukke wegen mijdt', stelt Vigreux.

De verwachting is dat consumenten dit jaar nog zeven tot acht miljoen navigatiekastjes zullen kopen. TomToms marktaandeel varieert afhankelijk van de regio van 60 tot 80 procent (dat laatste is het geval in Nederland). Van de 256 miljoen euro die TomTom in het tweede kwartaal verdiende kwam 157 miljoen van consumentenproducten, en nog altijd driekwart daarvan danken de Amsterdammers aan hun route-apparaten. De rest komt uit de verkoop van smartwatches en TomToms actiecamera, de Bandit, die vorig jaar op de markt verscheen.

Fitness tracker voor de auto

De Bandit was het eerste uitstapje in een productcategorie die weinig te maken heeft met navigatie. In Berlijn voegde TomTom een tweede vreemde eend aan de bijt toe. De Curfer is een soort fitness tracker voor de auto. De kleine dongel stuurt data van alle sensoren in een auto draadloos naar de smartphone van de automobilist. Die kan zien of zijn accu nog genoeg kracht heeft, maar ook of hij zuinig rijdt en of hij meer linker- dan rechterbochten maakt.

Tot een paar jaar geleden konden alleen garagehouders de on-board diagnostics uitlezen. Nu gebruikt TomTom die meetgegevens om zijn klanten aan het gamen te krijgen. Curfer-bezitters kunnen namelijk hun 'scores' delen met vrienden, collega's en partners - 'al is dat laatste misschien niet zo verstandig', zegt Vigreux lachend.

De dongel is oorspronkelijk ontwikkeld voor zakelijk gebruik, voor de software die TomTom levert aan bedrijven die een groot wagenpark beheren, zoals lease-ondernemingen en autoverhuurders. Zij kunnen aan de data aflezen wanneer banden moeten worden vervangen en of een klant netjes met zijn leenauto omspringt.

Op het gebied van wagenparkbeheer is TomTom in Europa de grootste, met meer dan een half miljoen voertuigen die met zijn software in de gaten worden gehouden. En ook hier roert de concurrentie zich. Begin vorige maand werd een kleinere Ierse concurrent, Fleetmatics, opgekocht door het Amerikaanse telecombedrijf Verizon voor 2,4 miljard dollar.

Fleetmanagement en de kaarten voor robotauto's laten zien dat 'TomTom langzaam van een apparatenmaker in een softwarebedrijf verandert', zegt Vigreux. Of de nieuwe producten zullen aanslaan? 'Dat is moeilijk te voorspellen. Als we bier zouden maken, zou dat gemakkelijker zijn'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden