Analyse diefstal werkmaterieel

Hoe brutale dieven aan de haal gaan met vrachtwagens en tractoren

Bankovervallen gebeuren vrijwel alleen nog in films, maar andere spectaculaire kraken zijn aan de orde van de dag voor boeren, transporteurs, stratenmakers en andere ondernemers: die van werkmaterieel. De ene diefstal is nog brutaler dan de andere.

‘Mijn God, we zijn beroofd!’, dachten Michel en Corrina van Beek toen plots hun truck weg was. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Een bizar tafereel, donderdag 7 november op de A20 bij Nieuwerkerk aan den IJssel: een chauffeur veroorzaakt een monsterfile als hij ’s ochtends iets na zessen zijn vrachtwagen dwars over drie rijstroken op de snelweg parkeert, uit de cabine springt, en ondanks de waarschuwingsschoten van de politie richting de weilanden van Moordrecht vlucht. Te voet zetten agenten de achtervolging voort, gesecondeerd door een politiehond en helikopter.

Anderhalf uur eerder lopen Michel en Corrina van Beek over het nog donkere terrein van hun Almeerse bedrijf Limitrans als Michel iets vreemds ziet: een van hun trucks, een zwarte Renault T, staat met de neus de verkeerde kant op. Hun chauffeurs parkeren altijd achteruit in, zodat ze ’s ochtends meteen kunnen wegrijden, maar de Renault T staat met de neus pal tegen het hek. Er hangt een sleepkabel achter de wagen, terwijl de bijbehorende oplegger, een witte SOR Ibérica met het opschrift ‘(Koel)transport Almere www.limitrans.nl’, nergens te bekennen is. Ook een van hun trucks, een zwarte DAF XF 106, blijkt foetsie. ‘Mijn God, we zijn beroofd!’, realiseren de Van Beeks zich. 

Bankovervallen en casinoberovingen gebeuren vrijwel alleen nog in films, maar een iets minder filmische kraak is bijna aan de orde van de dag voor boeren, transporteurs, stratenmakers en andere ondernemers: die van vrachtwagens, tractoren, graafmachines en ander werkmaterieel. Sinds juni turfde de Volkskrant meer dan vijftig grote diefstallen. Bijvoorbeeld in de nacht van 10 november de Scania R450 van Jan de Vaan Transport uit Nieuwkuijk, of op 4 november de rode Massey Ferguson 135-tractor van de Goudswaardse akkerbouwer Bas Ampt, of op 31 oktober de 12 duizend euro kostende Takeuchi-graafmachine van grondwerker Martin Siebelink uit Ede.

Opsporing Verzocht 

Eén tractor schopte het enkele weken geleden zelfs tot het televisieprogramma Opsporing Verzocht. De politie was op zoek naar de dief van een anderhalve ton kostende New Holland. De man was vlak na de tractorroof op 16 juli gefilmd door een beveiligingscamera toen hij ’s morgens vroeg in Nijverdal de McDonald’s binnenliep voor een plas- en koffiepauze. De New Holland stond geparkeerd voor het fastfoodrestaurant. De politie heeft de zaak inmiddels opgelost, mede dankzij een telefoontje van de ex-vrouw van de dief naar de tiplijn van Opsporing Verzocht.

De ene diefstal is nog brutaler dan de andere. Een half uur voordat veeboer John van Raak uit Hooge Mierde op 31 juli opstond om zijn dikbilkoeien te voeren, tilden dieven op 60 meter afstand van zijn slaapkamerraam zijn bijna 100 duizend euro kostende Manitou-verreiker, inclusief 6 meter lange uitschuifarm, op een vrachtwagen met dieplader en maakten de pleiterik. En bij de Puiflijkse appelteler Roland van der Zandt gingen dieven er op 23 september vandoor met vijf Kubota-tractoren en vijftien pluktreintjes. ‘De andere helft stond er gelukkig nog’, zei Van der Zandt in de Gelderlander. ‘Waarschijnlijk waren de dieven onderbezet.’

Maar Michel en Corrina van Beek hebben wel een geducht wapen tegen de dief die nu in hun DAF-truck met witte Limitrans-oplegger het hazenpad heeft gekozen: een gps-systeem, ook wel ‘track & trace’ genoemd. Zo kunnen ze zien dat de dief zuidwaarts is gereden. Maar in Utrecht loopt het spoor dood als de dief met een illegale gsm-jammer het signaal van de DAF verstoort.

Facebook 

Het tekent ‘de constante wedloop om het dievengilde voor te blijven’, zoals Jan Harm Kok van Proloz, specialist in gps-systemen voor de beveiliging van (land)bouwmachines, het verwoordt. De dieven die in de nacht van 22 september op een Hoofddorpse bouwplaats met de graafmachine van sierbestrater Edwin van Roest aan de haal gingen, sloopten het gps-systeem eruit en gooiden het in de berm. Nico Mas, een Vlaamse aanlegger van waterleidingen, kon de Nederlandse dieven van zijn in Maasmechelen gestolen graafmachine volgen tot een Schinnense parkeerplaats, waar ze het gps-systeem van zijn Takeuchi ontmantelden. De tractordief uit de Opsporing Verzocht-aflevering knipte simpelweg de draden van het gps-systeem door, niet wetende dat de New Holland dankzij een noodbatterij toch te volgen was terwijl hij richting McDonald’s reed.

De Van Beeks hebben buiten hun gps-systeem nog een ander wapen: hun netwerk. Via WhatsApp en Facebook vragen ze mensen om uit te kijken naar de truck. Ondanks het onchristelijke uur stromen de reacties binnen. Een van hun chauffeurs meldt dat hij de vrachtwagen die ochtend om half vijf heeft zien staan bij een Bilthovens tankstation. Later zal blijken dat de dief het interieur van de DAF-cabine daar aan een grondige verbouwing onderwerpt. Hij sloopt de 27 MC – het ‘bakkie’ waarmee truckers onderweg met elkaar praten – eruit, evenals de tolkastjes voor Duitsland en België. Allemaal om te voorkomen dat de politie hem kan traceren, vermoeden Michel en Corrina van Beek. 

Voor diefstalslachtoffers is Facebook dikwijls een reddingsboei. Signalementen van gestolen machines bereiken razendsnel duizenden mensen doordat vrienden en collega’s massaal berichten delen. In juli kregen drie inwoners van Brummen slagroomtaarten cadeau van Breure Loonwerk en Grondverzet uit het 63 kilometer verderop gelegen Swifterbant. De drie hadden Breures tractor gevonden op een Brummens industrieterrein, binnen een kwartier nadat het bedrijf de diefstal van zijn New Holland T7 270 op Facebook had gemeld.

Dollemansrit 

Nog spectaculairder was de roof van een 14 meter lange oplegger van het Waalwijkse Stam Transport. Dankzij Facebookvolgers en het internationale netwerk van het Waardenburgse bergingsbedrijf Joh. van der Zand B.V. kwam er een tip binnen van een Poolse automobilist: de oplegger stond op een parkeerplaats in Nowe Miasto Lubawskie, 200 kilometer van Warschau. De lokale politie treuzelde echter zo lang dat de dief verdwenen was toen ze eindelijk poolshoogte nam. Dankzij telefoontjes van Joh. van der Zand kon de oplegger toch worden tegengehouden in Goldap, vlak voordat de dief de grens met de Russische exclave Kaliningrad kon oversteken.

De dief van Michel en Corrina van Beeks vrachtwagen komt minder ver. Dankzij snelwegcamera’s krijgt de politie de zwarte DAF bij Gouda weer in het vizier. De man negeert het stopteken, waarna een kilometerslange jacht volgt, met, volgens de politie, ‘wat gevaarlijke manoeuvres’ van de voortvluchtige. De dollemansrit eindigt met de curieuze parkeermanoeuvre op de A20.

De zoektocht duurt zo lang dat de politiehond zich uitgeput moet laten aflossen. Zijn vervanger Wout zorgt voor de doorbraak als de Mechelse herder zijn geleider van de Hondenbrigade Den Haag regelrecht een Moordrechtse sloot in sleurt. Daar, in het koude water, verbergt zich een 20-jarige Tilburger. Met zijn arrestatie in de sloot eindigt de bewogen ochtend van de vrachtwagendief, waarin hij Michel en Corrina van Beek een hartverzakking bezorgt, automobilisten een lange vertraging en de geleider van diensthond Wout een drijfnat pak.

Gestolen en dan?

Een deel van de gestolen machines verdwijnt naar Oost-Europa, ziet Arno de Heus van Joh. van der Zand B.V., specialist in het traceren en repatriëren van voertuigen. ‘Het is al jaren zo: luxeauto’s gaan naar het zuiden, richting Marseille, vrachtwagens en landbouwmachines naar het Oostblok, met name Rusland en Wit-Rusland.’

Soms blijft de buit dichter bij huis. Een Hoevelakense boer vond zijn in 2014 gestolen tractor vorig jaar terug op Marktplaats. De verkoper uit Maarsbergen, amper 20 kilometer verderop, werd aangehouden op verdenking van heling. Sierbestrater Edwin van Roest kreeg twee weken na de diefstal van zijn graafmachine een telefoontje van een eerlijke Rotterdamse concullega. Die was erachter gekomen dat de Caterpillar die hij voor een prikkie op een Ierse onlinemarktplaats had gekocht van Van Roest was.

Nationale-Nederlanden, aanbieder van een verzekering voor werkmaterieel, constateert de laatste tijd een lichte daling van het aantal gemelde diefstallen. Dit ligt mede aan strengere verzekeringsclausules, zoals de eis dat cliënten startonderbrekers tegen diefstal in hun machines plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden