Hoe belastend zijn wijnkurken van kunststof voor het milieu?

Groen of grijs?

Veel wijnflessen hebben een kunststofkurk of schroefdop in plaats van een 'echte' kurk. Is dat erg voor milieu en klimaat?

Veel wijnflessen hebben een kunststofkurk in plaats van een echte kurk. Beeld anp

Maakt het wat uit voor het milieu als een wijnfles een kunststofkurk of een schroefdop heeft?

De verpakking (glazen fles) van de wijn zorgt voor de hoogste milieudruk, gevolgd door de productie van de wijn en het transport, zegt milieuadviesbureau Blonk Consultants. Pas daarna is de afsluitdop van belang.

Maar echte kurk is toch natuurlijk en bovendien een hernieuwbare grondstof?

Klopt. Dat is ook waar de kurkindustrie mee pronkt. Kurk wordt gemaakt van de bast van mediterrane kurkeiken; Portugal is de grootse producent. Daar verminderen kurkeikbossen verdroging en erosie van de bodem en bevorderen zij de biodiversiteit doordat er allerlei dieren en planten van profiteren.

Dus heel milieuvriendelijk?

Kurkeiken hebben wel water nodig, mest, bestrijdingsmiddelen en behoorlijk veel ruimte, al verschilt dat per regio. Kurk moet gereinigd en vervoerd worden - allemaal factoren die meespelen in de milieu- en klimaatbelasting. Bovendien duurt het tientallen jaren voordat een eik groot genoeg is om de kurk er vanaf te 'schillen' en vervolgens weer negen jaar voordat dit opnieuw kan.

Prijs: n.v.t.
Oordeel: natuurkurk/plastickurk II, schroefdop IIII
Verkrijgbaar: op wijnflessen

Kurkeiken leggen toch ook veel CO2 vast, zodat het niet in de lucht komt?

De kurkindustrie heeft hier inderdaad een positief rapport over uitgebracht: kurk zou 'groen' zijn omdat kurkeiken in bijvoorbeeld Portugal 20 tot 40 procent van de CO2 zouden opslaan. Maar dat klopt niet, zegt milieu-, onderzoeks- en adviesbureau CE Delft.

Waarom niet?

De onderzoeksmethode deugt niet. Zo is er bijvoorbeeld niet meegenomen hoeveel CO2 er door de oorspronkelijke vegetatie zou zijn vastgelegd: veel kurkbossen zijn aangelegd. Ook kan de CO2-reductie niet volledig toegeschreven worden aan alleen de (wijn)kurken. In werkelijkheid is de CO2-opslag veel lager.

Maar kunststofkurken worden van aardolie gemaakt.

Klopt. Bovendien is de milieu-impact van de productie van kunststofkurken veel hoger dan van natuurkurken, blijkt uit een rapport van PricewaterhouseCoopers uit 2008. Maar kunststofkurken hebben één groot duurzaamheidsvoordeel: de wijn blijft beter houdbaar. Tot wel 15 procent van de wijn met een natuurkurk krijgt 'kurk': een vieze, bedorven bijsmaak. Dat leidt tot veel verspilling.

Worden kurken eigenlijk gerecycled?

In België wel, maar hier worden natuurkurken met het restafval verbrand. Ook kunststofkurken worden niet door de plastic recycling meegenomen, zegt consumentenvoorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. Aluminium schroefdoppen worden goed gerecycled, mits je ze op de flessen laat zitten die je in de glasbak gooit.

Schroefdoppen! Bijna vergeten!

Die hebben dezelfde voor- en nadelen als kunststofkurken. Maar ze worden wel gerecycled: daardoor lijken ze de winnaar. Natuurkurk is goed voor biodiversiteit, maar leidt tot verspilling.

Wijn met een schroefdop. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.