Hoe begin je een eigen bedrijf?

Nu banen schaars zijn, beginnen steeds meer werkzoekenden voor zichzelf. Lang niet al die kleine bedrijfjes worden een succes. Waarop moet je letten als startende ondernemer?

Beeld Claudie de Cleen

Als 16-jarige werkte Gert de Bruijn als monteur bij tuinmachinebedrijf B&B in Schoonrewoerd, gemeente Leerdam. Het bedrijf stopte een paar jaar later, maar De Bruijn bleef de droom koesteren ooit zijn eigen tuinmachinebedrijf op te richten. Na jaren werken als monteur op een scheepswerf maakte hij vier jaar geleden die stap en richtte zich volledig op zijn eenmansbedrijf G&G tuinmachines.

Na een jaar zelfstandig ondernemen schakelde De Bruijn hulp in. Hij wilde groeien met zijn bedrijf. 'Het was moeilijk mijn doelgroep te bepalen en bereiken', vertelt hij. 'Ik had wel iets van een website, maar dat was niet heel professioneel.' Voor advies ging hij naar MB - Bedrijfskundig Marketing Advies. 'Met hun begeleiding zou ik veel verder komen dan als ik het allemaal alleen moest doen.'

'Wij hebben hem geholpen zijn bedrijf in de markt te zetten', zegt Alex van Mosel, mededirecteur van het adviesbureau. 'Samen hebben we gewerkt aan bijvoorbeeld een nieuwe huisstijl en een nieuwe website. We zagen dat klanten service belangrijk vinden, dus biedt Gert nu een gratis haal- en brengservice bij onderhoud aan. Ook stellen we samen met hem haalbare doelen op voor de komende jaren.' Daarvan is er in september een bereikt: De Bruijn heeft zijn eerste werknemer aangenomen.

Van Mosel ziet dat startende ondernemers vaak moeite hebben hun idee om te zetten in een bedrijfsmodel. 'Ze beginnen vanuit een talent of droom, maar hebben veelal geen kennis over bijkomende zaken zoals de boekhouding.' Sinds vier jaar helpt hij samen met zijn compagnon Martijn Blaauw onder meer starters, nog een kleine markt. Blaauw: 'Veel adviesbureaus richten zich op grotere bedrijven, die hebben meer budget. Wij vinden het belangrijk om ondernemers in alle fasen te begeleiden.'

Volgens cijfers van de Kamer van Koophandel (KvK) groeit het aantal startende ondernemers al jaren gestaag. Met het afnemend aantal banen sinds de crisis is er nog steeds veel behoefte aan alternatieven voor een vaste baan. In 2008 waren er voor het eerst meer dan 100 duizend nieuwe ondernemingen in Nederland; vorig jaar telde het handelsregister 154.500 startende ondernemers.

Die nieuwe ondernemers zijn vaak mensen die voor zichzelf beginnen na ontslag. Valt bijvoorbeeld een groot bouwbedrijf om, dan gaan de ontslagen bouwvakkers massaal zelfstandig aan de slag, aldus het Startersprofiel van de KvK. Verreweg het grootste deel van de startende ondernemers is zelfstandige zonder personeel (zzp'er). Tien jaar geleden was dat al 84 procent, in 2013 steeg het tot 94 procent.

TIPS

Klankbord

'Een leven als zelfstandig ondernemer is heel anders dan in loondienst: je bent alleen', concludeert Van Nispen. Daarom is het belangrijk om een klankbord te vinden voor je ideeën, zegt hij. Dat kan een adviesbureau zijn, maar ook je persoonlijke omgeving. 'Praat bijvoorbeeld met ondernemers uit je vriendenkring.' 'Spar over je keuzen en durf hulp te vragen over dingen waar je zelf weinig van weet', voegt Van Mosel daaraan toe.

Netwerk
Wie een eigen bedrijf begint, doet er goed aan zijn netwerk aan te spreken en uit te breiden. Daarvoor hoef je niet per se naar speciale netwerkborrels, zegt Van Nispen. 'Iedereen is vaak al lid van een club, zoals de sportvereniging. Praat daar eens over je plannen. Je zult verbaasd staan hoe snel je via je bestaande contacten aan nieuwe mensen komt die je verder kunnen helpen.'
Daarnaast is je aansluiten bij een ondernemersvereniging altijd een goed idee, vindt Van Nispen. 'Zoek er een waar jij je thuis voelt.' Hij wijst ook op het sociale netwerk van de Kamer van Koophandel: Hallo! 'Daar vinden ondernemers elkaar en wisselen ze informatie en tips uit.'

Afkijken en profileren
Om je te profileren in de markt, is het goed om af te kijken bij je concurrenten, stelt Van Mosel. 'Hoe presenteren zij zich? Wat kun je daarvan leren? Wat zou je zelf anders doen? Gebruik die informatie om jouw bedrijf onderscheidend en relevant te maken.' Wie niet genoeg keuzen maakt, kan zich als ondernemer niet goed profileren volgens Van Mosel. 'Als je van alles iets doet, begrijpt je doelgroep je niet.'

Helft stopt binnen vijf jaar

Niet al deze (eenmans)bedrijven is een lang leven op beschoren. Na vijf jaar bestaat nog maar de helft van de nieuwe ondernemingen. 'Dat is gelukkig niet omdat ze allemaal failliet gaan', zegt Lambêr van Nispen, projectleider van het IkStartSmart-programma van de KvK. 'Soms besluiten ondernemers ermee op te houden omdat ze bijvoorbeeld weer een baan hebben gevonden.'

Van Nispen heeft sinds 2008 in Gelderland en Overijssel al meer dan drieduizend startende ondernemers begeleid. Van de ondernemingen opgericht in het eerste jaar, bestaat nog 86 procent. 'Mensen die een bedrijf willen starten, hebben vaak veel kennis binnen hun eigen vakgebied', zegt hij. 'Maar ze missen de ervaring van een ondernemer.' Daarnaast hebben ze vaak onvoldoende nagedacht over de praktische facetten van ondernemen, zoals de marketing en financiering.

Bedrijfsplan

Een belangrijk praktisch onderwerp bij de begeleiding is het bedrijfsplan. Het dwingt starters na te denken over allerlei zaken rondom hun nieuwe bedrijf en is daarom volgens beide adviseurs onmisbaar. 'De stap van idee naar bedrijfsplan is moeilijk voor veel nieuwe ondernemers', aldus Van Mosel.

Veel ondernemers weten wel wat ze ongeveer willen bereiken, maar hebben dat nog niet op papier. 'Vaak mist het een focus', ziet Van Mosel, 'omdat beginnende ondernemers bang zijn keuzen te maken. Maar alleen dan kun je je als bedrijf goed profileren.' Van Nispen beaamt dat: 'Uiteindelijk ben jij de onderneming en moet je goed weten waar je voor staat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden