reconstructie weghalen automaten

Hoe ABN Amro stilletjes 470 pinautomaten leeghaalde

Vlak voordat ABN Amro afgelopen vrijdag een operatie begon om ruim de helft van haar pinautomaten in het geheim leeg te halen, kregen media lucht van een eerdere maatregel. Alle zeilen moesten bijgezet. ‘Beveiligers, vervoerders, aannemers, wagens met planken.’

Bij een winkelcentrum in Doetinchem veroorzaakte een plofkraak op een ABN pinautomaat enorme ravage. Beeld ANP

Toen Amsterdamse media vorige week donderdag meldden dat ABN Amro ongeveer tien pinautomaten in de stad had dichtgetimmerd, schoten honderden mensen bij de bank in de hoogste versnelling. ABN Amro stond namelijk op het punt om 470 pinautomaten in het hele land leeg te halen en uit te schakelen, in een drie dagen durende operatie die vrijdagochtend in het geheim zou beginnen.

‘Maar daar konden we niets over zeggen totdat het klaar was’, zegt woordvoerder Geert van der Varst, dezer dagen ‘woordvoerder plofkraken’. ‘Je wilt voorkomen dat criminelen denken: nog even dit weekend onze slag slaan. Van de andere kant was de media-aandacht prettig: het kweekte begrip onder het publiek.’

Plofkraken versnellen afscheid van het papiergeld, tot verdriet van ouderen
De plofkraken maken niet alleen buurtbewoners aan het schrikken, ze hebben nog een ander effect: de plofkraken versnellen het verdwijnen van het papieren geld. Vooral ouderen zullen dat gaan missen.

De ongeveer tien pinautomaten in Amsterdam maakten deel uit van enkele tientallen automaten waarvan experts op basis van onderzochte patronen het risico op een plofkraak groot achtten, of waar de potentiële gevolgen voor omwonenden groot zouden zijn – de bank is spaarzaam met details over welke automaten het bij uitstek geschikt acht voor een kraak. Het besluit deze automaten voorlopig ‘te ontwaarden en uit te zetten’ was al eerder genomen.

Maar het besluit om dat uit te breiden naar maar liefst 470 automaten in het hele land – meer dan de helft van ABN Amro’s automaten, van Limburg tot Groningen – werd pas eind vorige week genomen, nadat er op 22 november in één nacht twee (pogingen tot) plofkraken op een ABN Amro-pinautomaat waren.

‘Dat zijn allemaal automaten van een bepaald type’, zegt Van der Varst. ‘Hoe veilig die zijn vind ik moeilijk te zeggen, maar duidelijk is dat criminelen voor dat type een modus operandi hebben, en dat type dus steeds opzoeken. Op een gegeven moment was het bijna elke nacht raak. En dat heeft een enorme impact op omwonenden. Ik sprak in Utrecht ooit een vrouw die er nog steeds elke nacht wakker van ligt.’

Leger medewerkers 

Honderden automaten met daarin vele miljoenen euro’s (bedragen verschillen van 10 tot 200 duizend euro per automaat, blijkens rechtszaken uit het verleden) veilig en ongemerkt leeghalen – dat was nog niet eerder vertoond. Op de burelen van de bank zochten medewerkers na om welke automaten het ging (ABN Amro heeft ook minder inbraakgevoelige types in gebruik), en of bij verwijdering daarvan nog voldaan zou worden aan de afspraak tussen banken dat klanten binnen vijf kilometer een pinautomaat zouden vinden. Volgens ABN Amro was dat het geval.

Toen trok een leger eigen en externe medewerkers het land in. Enkele honderden transporteurs, beveiligers, en aannemers gingen op pad, met wagens vol planken om de boel mee dicht te timmeren. In de banken stonden medewerkers klaar om drommen verbaasde klanten te vertellen waar ze heen konden voor stortingen en opnames nu hun favoriete automaat ‘om veiligheidsredenen’ was verwijderd. Maandagavond maakte ABN Amro de operatie wereldkundig via de televisiejournaals.

Hoeveel geld er is weggehaald, wil Van der Varst niet zeggen. Waar het heen is gegaan ook niet. De automaten worden vervangen door een ander type, waar mogelijk op dezelfde locatie, anders in overleg met andere banken en gemeenten op een andere plek. Wat er met de oude apparaten gebeurt, is nog onduidelijk. ‘Misschien krijgen die ergens binnen een plekje, dat moeten we allemaal nog zien.’

WIE KAN DE NEDERLANDSE PLOFKRAKERS STOPPEN?

Vorig jaar mislukte in het Zuid-Duitse Germering een plofkraak op een geldautomaat. Vier verdachten werden aangehouden, volgens Duitse media bevonden zich onder hen Nederlanders. Nederlandse criminelen zijn in Europa de meesters van de plofkraak. Hoe komt dat?

Hoe zwaarder de beveiliging van geldautomaten, hoe zwaarder ook de explosieven die plofkrakers gebruiken. Wat moet de politie doen om de trend te keren?

Hoe gevaarlijk is het eigenlijk om in de buurt van een pinautomaat te wonen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden