Hobbyist of ondernemer, de fiscus weet het niet

Wanneer verdient iemand iets bij en wanneer is hij ondernemer? De regels zijn niet glashelder. De Belastingdienst kijkt vooral naar het doel van iemands activiteiten. Wie het groot aanpakt, wordt aangeslagen.

Beeld anp

Uiterlijk dit weekeinde moet u (tenzij u uitstel heeft aangevraagd) belastingaangifte hebben gedaan. Maandag is het immers 1 mei, de officiële sluitingsdatum van de aangifteperiode. Als u uw huis of auto in het afgelopen jaar af en toe verhuurde, moet u die inkomsten misschien opgeven aan de Belastingdienst. Misschien, want de fiscale regels zijn niet altijd even duidelijk.

Het internet, zo constateerde de Belastingdienst in 2016, maakt het mensen eenvoudiger om wat bij te verdienen. Onlineplatforms maken het aanbieden van klussen eenvoudig, helpen om alles wat los en vast zit te verhuren en verlagen de drempel om een eigen webwinkel te beginnen. Wanneer de inkomsten uit deze activiteiten nou precies belast zijn, weet niemand. Toch zijn er een paar eenvoudige vuistregels.

Bij het verhuren van de eigen woning zijn de regels duidelijk.

De Belastingdienst wil geen cijfers overleggen van het aantal woningverhuurders dat jaarlijks netjes de Airbnb-inkomsten vermeldt. Vermoedelijk zullen niet alle inkomsten tot op het laatste dubbeltje worden doorgegeven, want de kans dat de Belastingdienst daar ooit achter komt is klein.

Airbnb weigert verhuurgegevens door te geven aan de Belastingdienst. De Belastingdienst moet daarom zelf napluizen wie zijn huis verhuurt en voor welk bedrag. Uit een interne notitie van de Belastingdienst blijkt dat men daar niet al te veel tijd aan verdoet, omdat dit speurwerk weinig extra belastinginkomsten oplevert. Overigens zijn de belastingregels voor het verhuren van de woning eenvoudig. Woningbezitters die hun huis een aantal weken per jaar verhuren, moeten 70 procent van de huurinkomsten opgeven. De kosten voor bijvoorbeeld de energierekening en advertentiekosten mogen op de inkomsten in mindering worden gebracht. De verdiensten moeten onder hetzelfde kopje worden ingevuld als waar de aftrekbare hypotheekrente en het eigenwoningforfait staat. Voor huurders die hun woning een aantal weken per jaar verhuren is het helemaal eenvoudig: die hoeven niets op te geven.

Airbnb

De Belastingdienst heeft 'strategische redenen' om geen inzage te geven in cijfers over de tijdelijke verhuur van woningen.

Beeld Peter van Hugten

Kleine bedragen zijn doorgaans belastingvrij...

In tegenstelling tot de eigen woning levert de verhuur van auto's of gereedschap doorgaans geen belaste inkomsten op. Volgens Snappcar, een website om de auto te verhuren aan particulieren, blijven verdiensten tot ongeveer 6.000 euro per jaar belastingvrij. 'Dat is wel onze interpretatie van de belastingregels', waarschuwt Tessa Oostdam, woordvoerder van Snappcar. 'De Belastingdienst doet nooit eenduidige uitspraken over de inkomsten uit verhuur. De essentie is dat de Belastingdienst in de eerste plaats kijkt naar je commerciele doel. Als je de auto zo nu en dan verhuurt en verder niet te veel moeite doet om je auto aan te prijzen, zijn de inkomsten onbelast.'

Datzelfde geldt voor andere dan verhuuractiviteiten. Via thuisafgehaald.nl kunnen thuiskoks maaltijden aanbieden aan de buren. 'Wij hebben in 2016 contact gehad met de Belastingdienst', aldus de woordvoerder van Thuisafgehaald. 'Van tien koks die bij ons zijn aangesloten is toen gevraagd om de kosten van maaltijden en de opbrengsten bij te houden. De Belastingdienst heeft op basis van die gegevens geoordeeld dat koken via Thuisafgehaald echt een sociale aangelegenheid is.' Volgens de woordvoerders verdienen de meeste aangesloten koks een paar tientjes per jaar. Zij hoeven daarom niets aan te geven, omdat de Belastingdienst de inkomsten als verwaarloosbaar ziet.

Beeld anp

... tenzij je ondernemer bent.

Op het moment dat de deeleconomie-activiteiten grootschaliger worden aangepakt, kantelt het fiscale plaatje. Dan moet de waarde van het gereedschap en de auto worden opgeteld bij het vermogen dat onder de vermogensrendementsheffing valt, zoals beleggingen en spaartegoeden. De verdiensten uit de verhuur van spullen worden niet belast, maar over de waarde van de verhuurde spullen is de verhuurder vermogensrendementsheffing verschuldigd. De kok die zich via Thuisafgehaald presenteert als cateraar voor feestjes zal zijn inkomen moeten opgeven onder het kopje bijverdiensten. Of hij moet belastingaangifte doen als ondernemer. Waar de grens ligt, weet ook de Belastingdienst niet. 'Bij welk aantal verkochte fietsen is de hobbyist die fietsen opknapt en verkoopt via Markplaats nog steeds hobbyist?', vraagt de dienst zich af, 'en bij welk aantal wordt hij ondernemer?' Het onderscheid tussen hobby, bijverdienste of ondernemerschap vervaagt door de deeleconomie, aldus nog steeds de Belastingdienst. Vandaar dat ook niet glashelder is aan te geven hoeveel weken per jaar de woning belastingvrij kan worden verhuurd.

Beeld anp

Niet meer dan 50 echte deelplatformen
Koen Frenken, hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht, doet onderzoek naar de deeleconomie. Frenken omschrijft de deeleconomie als 'het fenomeen dat consumenten elkaar gebruik laten maken van hun onderbenutte consumptiegoederen, eventueel tegen betaling.' In de praktijk worden veel meer activiteiten onder de noemer deeleconomie geplaatst. Er zijn in Nederland meer dan 200 websites (of platformen) die zich naar eigen zeggen richten op de deeleconomie. 'Sommigen zien het inleveren van spullen bij de kringloopwinkel als deeleconomie. Anderen schuiven sites waar je eenvoudig een klusjesman of pianoleraar kunt inhuren onder dit begrip', vertelt Frenken. Strikt genomen klopt dat niet. 'Spullen inleveren bij de kringloopwinkel valt onder vrijgevigheid. De pianoleraar en klusjesman zijn gewoon freelancer.' Van echte deelplatformen zijn er ongeveer vijftig actief in Nederland. 'Alleen spullen met een hoge waarde (huizen, auto's) of bijvoorbeeld gereedschap dat je weinig gebruikt komen daarvoor in aanmerking.

Lastig voor de fiscus
In september 2016 maakte de Belastingdienst naar aanleiding van een WOB-verzoek openbaar hoe hij aankijkt tegen platforms als Airbnb en Snappcar. Daaruit bleek de fiscale worsteling. De scheiding tussen ondernemerschap en bijverdiensten wordt steeds minder scherp, schreef de Belastingdienst in een verkennend onderzoek naar de 'interneteconomie'. De Belastingdienst moet voor de vraag of iemand ondernemer is naar twee belastingen kijken: de inkomstenbelasting en de btw. Volgens de btw-regels is iemand al vrij gauw ondernemer. Dat is niet altijd even praktisch. Die moet zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel, btw afdragen, btw terugvragen et cetera. 'Dit leidt tot groeiende administratieve verplichtingen', schreef de Belastingdienst, zonder dat het om veel geld gaat. De Belastingdienst maakt daarom afspraken met platforms om duidelijk te kunnen zijn over de grens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden