ReportageNieuwe Hobby’s

Hobby’s oppakken in coronatijden: van eendologie tot Victoriaanse jurken

Yaël Tieleman heeft zich in de coronatijd gestort op het maken van historische kleding en het schrijven van brieven, maar dat deed ze al. Ze krijgt nu alleen vaker antwoord. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Wie tijdens de coronacrisis wordt geconfronteerd met zeeën van tijd, blaast een oude hobby nieuw leven of begint een coronahobby. Sleutelen aan je 2CV bijvoorbeeld. ‘Het is een privilege.’

Eendologie

Sjaak van Oudenaarden (73) had nog maar net zijn cursus Eendologie voltooid bij de Rotterdamse Alternatieve Garage ’t Eendeëi, toen de coronacrisis hem plotseling voorzag van de tijd om zijn nieuwe kunde in de praktijk te brengen. Eind januari kocht hij nog snel een ‘lelijk eendje’ uit 1980: een 2CV6 Club. ‘Knalgeel, zoals het hoort.’

Inmiddels staat-ie weer piekfijn in de lak, zegt Van Oudenaarden. De veertig jaar oude Eend is ook voorzien van een nieuw dak, nieuwe bekleding, en nieuwe pakkingen bij de klepdeksels. Van Oudenaarden moet nog even zien of het olielek daarmee verholpen is. De volgende klus op het programma wordt een dagje sleutelen aan de luchtkoeling. 

‘Zodat hij wat beter ademt’, zegt Van Oudenaarden. ‘Ik zal niet beweren dat hij dan sneller gaat, maar hij reageert wel wat beter op het gaspedaal.’

Als gepensioneerd directeur van een maatschappelijke instelling had Van Oudenaarden al zeeën van tijd, maar die gingen toch vooral op aan familiebezoek, fietstochtjes, vakantie en ander vertier buitenshuis. Hij verhuisde drie maanden geleden naar een nieuw huis, dit keer met garage, en hoopte daar in de nabije toekomst aan een Eend te kunnen beginnen. Door de coronacrisis kwam de mogelijkheid sneller dan verwacht.

Het is geen raketwetenschap, maar je moet wel een beetje handig zijn. Zo’n ding zit met schroeven en bouten in elkaar, zegt Van Oudenaarden; als je harder dan 100 rijdt dan rammelt hij uit elkaar. Bij de liefhebbersclub ‘t Eendeëi kun je leren hoe de motor in elkaar zit, hoe het remsysteem werkt, en hoe de electronica functioneert.

Wanneer hij klust aan het Eendje, lekker in zijn garage, dan is de buitenwereld even wat minder in beeld. De coronacrisis helemaal. En het is fijn, realiseert Van Oudenaarden zich, dat hij het geld, de tijd en de gezondheid ervoor heeft. ‘Het is een groot privilege dat ik dit nog kan.’

Maar goed: uiteindelijk is zo’n ding gemaakt om in te rijden. Rijden, en erover kletsen met de club of met voorbijgangers. Hopelijk kan hij binnenkort in zijn Eendje door Zuid-Holland toeren, langs koffiehuisjes en zijn kleinkinderen.

Sjaak van Oudenaarden met zijn nieuwe hobby, de 2CV die hij drie maanden geleden heeft gekocht.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

19de-eeuws onthaasten

Ze stonden vreemd te kijken in Groningen, toen Yaël Tieleman (40) daar op een zonnige middag vorige week flaneerde in een lange rok naar 19de-eeuws Engels model, met diepe bandplooien en waarvan het achterste eindje net de grond raakt. Alhoewel, flaneren; ze moest naar een vriendin aan de andere kant van de stad, een uur lopen, en wat was nu een beter moment om haar zelfgemaakte Victorian walking skirt uit te proberen?

De coronacrisis heeft de tijd ‘fluïde’ gemaakt, zegt Tieleman, docent Engelse taal- en letterkunde. Zonder de ijkpunten die het dagelijks ritme vorm geven: de wekker, de vergaderingen, de roosters, de bel. Zo bezien is het een prikkelarme tijd, nu. Een ideale tijd om dat wat haar zo boeit aan het 19de-eeuwse Engeland eens op het heden te projecteren. Met voorop: haar voorliefde voor de traagheid die het leven in die de periode kenmerkte.

‘Als iemand twee eeuwen geleden een kledingstuk wilde aanschaffen, dan ging daar heel veel tijd en werk en vakmanschap inzitten’, zegt Tieleman. ‘Je kocht zoiets voor het leven, en repareerde het zelf als het stuk was. Wij flikkeren alles weg, en kopen dan bij H&M iets nieuws. Als je vrienden wilde bezoeken, dan moest je dat vaak lopend doen. Daar nam je de tijd voor. Door de coronacrisis is het onthaasten dat we allemaal zeggen te willen mogelijk geworden.’ 

Tieleman keek al langer naar YouTube-video’s waarin de Amerikaanse kostuumontwerper Bernadette Banner historische kledingstukken minutieus nabootst. Maar pas nu heeft Tieleman de tijd en de rust om zich daar zelf in te bekwamen. Ze had al niet veel lessen staan in het vierde kwartaal van dit schooljaar. Nu er geen eindeloze klusjes op haar Hogeschool meer bijkomen, heeft ze ‘op een enkel college na’ alle tijd.

Een andere 19de-eeuwse gewoonte: brieven schrijven, met de hand. ‘Heel anders dan een e-mail, waarin je toch vaak op elkaar reageert. Bij een brief moet je gaan zitten, en nadenken: wat wil ik de ontvanger vertellen? Dan wordt het al gauw een kleine observatie, over mezen die je zag vliegen, de tuin van de onderbuurman, iets dat je aan de ontvanger deed denken. Het kleine leven.’

Tieleman schreef al langer brieven naar pakweg tien vrienden, en die e-mailen dan braaf terug dat ze het reuze waarderen. Maar tijdens de coronacrisis plofte plotseling een heuse brief terug op de mat. En nog een. Inmiddels heeft de meerderheid van de ontvangers brieven teruggeschreven. ‘Ik denk toch dat nu de wereld kleiner is, mensen meer tijd hebben om zich ergens op te concentreren.’

Teruggegooid op familie

Mark Gooskens (55) was in januari al begonnen aan een sabbatical van een jaar lang, maar de rust wilde nog niet echt komen. Pas toen de coronacrisis de maatschappij om hem heen tot stoppen dwong, was ook hij in staat om zijn zware baan eindelijk los te laten. En zich te bekwamen in Adobe Premiere Pro, een duizelingwekkend uitgebreid programma voor professionele videobewerking.

Want 35 jaar aan familievideo’s lag al langer te wachten op bewerking. ‘De tijd vliegt,’ dacht Gooskens, toen hij voor het eerst met de vijftien uur aan beelden aan de gang ging. De coronacrisis zorgt voor reflectie en perspectief, zegt hij; je wordt teruggeworpen op je ‘kernfamilie’, en je ziet waar dingen schorten. Op zowel persoonlijk als maatschappelijk niveau.

‘Het is als een storm die een huis te lijf gaat en daarbij de zwakke plekken blootlegt,’ zegt Gooskens. ‘Nu zien we waar zwakheden in de economie zitten, welke familierelaties moeilijk liggen, waar de natuur onder druk staat.’

Mark Gooskens’ coronahobby: het monteren van video's. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Gooskens besloot tot zijn sabbatical omdat hij ‘andere dingen wilde doen dan alleen werken,’ en meer met mensen bezig wilde zijn. Als ICT-professional zit hij toch meer op de systemen; heel wat anders dan mensen die in de zorg of het onderwijs werken. Hij schreef zich in voor vrijwilligerswerk met ouderen in Groningen, en wilde taalles geven aan vluchtelingen, maar door de crisis is veel daarvan stil komen te liggen.

Dus toen waren er die 15 uur aan familievideo’s, goddank al eens eerder van VHS naar CD-rom geconverteerd. Toch is het niet makkelijk, ook niet voor een ICT’er. ‘Dan wil je bijvoorbeeld een foto in de video monteren, of andere techniekjes onder de knie krijgen. De instructies op YouTube zijn prima, totdat er iets misgaat. Dan zijn er zoveel lagen en knoppen, dan wordt het knap ingewikkeld.’ Maar hij leert snel bij.

Gooskens probeert nu elke dag een nieuwe compilatie in de WhatsAppgroep van de familie te gooien. Bijvoorbeeld Kerstmis door de jaren heen, zijn dochter van jong tot nu, of hoe zijn twee zoons - beiden musici in een band - ook als twee- en vierjarigen al zongen.

Zijn kinderen vinden het leuk, zo’n inkijkje in het verleden. Het versterkt de familieband, en ze kunnen wel een opkikker gebruiken. Zijn dochter woont tijdelijk weer thuis omdat haar studentenhuis toch niet helemaal coronaproof is, zijn beide zoons zijn ZZP’er. Eentje heeft deze week een bijstandsuitkering aan moeten vragen. ‘Daar maak ik me grote zorgen over. De crisis raakt toch vooral de meest kwetsbaren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden