Historisch besluit, met 5 jaar garantie

De overname van KLM door Air France was eigenlijk nog het beste wat er met Nederlands trotse luchtvaartbedrijf kon gebeuren....

KLM gaat op in het nieuwe bedrijf Air France/KLM, waarvan Air France 81 procent van de aandelen krijgt en waar een Fransman aan het hoofd komt te staan. Afgesproken is dat de positie van Schiphol de eerste acht jaar niet verandert, en dat de Nederlandse staat de komende drie, vier jaar invloed zal kunnen uitoefenen op de nieuwe onderneming. Wat daarna gebeurt, weet niemand.

Velen zijn bang dat met het verdwijnen van KLM ook wordt getornd aan de mainportfunctie van Schiphol, volgens de regering van eminent belang voor de Nederlandse economie. Maar is dat zo? 'Emoties als nationale trots, hoe begrijpelijk ook, zijn aan een econoom niet besteed', zegt Marcel Canoy van het Centraal Planbureau (CPB). 'KLM en Air France zijn ondernemingen die gewoon samen mogen gaan.'

Canoy vindt wel dat de verwevenheid met Schiphol het verhaal anders maakt. 'Schiphol is van belang voor de Nederlandse economie. Maar ik geloof niet dat die positie in gevaar is. Schiphol is een kwalitatief goede luchthaven op een prachtige locatie. Zulke luchthavens zijn zeer schaars. Stel dat Air France 10 procent van de Amsterdamse vluchten naar Parijs haalt, dan staan andere maatschappijen te springen om die plek in te nemen. Dat Schiphol als hub (grote overstapluchthaven, red.) verdwijnt, is een fabel.'

Ook hoogleraar vervoerseconomie Piet Rietveld is niet somber. 'Hoeveel vluchten kun je overhevelen naar Parijs? Zoveel ruimte is er nu ook weer niet op Charles de Gaulle.'

Volgens Rietveld komt de positie van Nederland als goede vestigingsplaats voor bedrijven door de overname niet in het geding. 'Bedrijven zullen niet vertrekken als er maar zes in plaats van acht dagelijkse vluchten naar Wenen zijn. Ik denk ook niet dat het inkomen van alle Nederlanders zal dalen als er minder rechtstreekse vluchten vanaf Schiphol zullen zijn. Het is hooguit vervelend voor de passagiers.'

Hoe het er over een jaar of vijf uitziet, vindt Rietveld koffiedik kijken. 'Maar je kunt wel zeggen dat KLM geen andere keus had. Stel dat het niet was doorgegaan, hoe zag het scenario er dan uit? Eenzelfde tragische gang als Sabena en Swiss Air zou niet denkbeeldig zijn geweest. Ook een uitverkoop aan British Airways was mogelijk geweest.'

De economen vinden dat de Nederlandse overheid adequaat heeft geopereerd. Datzelfde geluid valt op te tekenen uit de mond van luchtvaartjurist Pablo Mendes de Leon. 'De Nederlandse belangen zijn niet behartigd door de bonden of KLM, maar door de Nederlandse staat. De Nederlandse regering heeft een uitstekende inhaalmanoeuvre gemaakt door het opeisen van een overheidscommissaris en het voorlopig veiligstellen van de landingsrechten van KLM.'

Die landingsrechten vormen in wezen de kern van KLM, vindt Mendes de Leon. 'Terwijl de Nederlandse overheid afstand probeert te houden, is de Franse staat nauw verweven met Air France. Er blijft een stevige sturing van de overheid nodig. De Nederlandse staat mag pas loslaten als de luchtvaart is geliberaliseerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden