Hier staan 4.000 uitzendkrachten schoolboeken in te pakken

Bij Van Dijk Educatie is de 'Sinterklaasdrukte' altijd in de zomer

Al tachtig jaar handelt Van Dijk Educatie in leermiddelen. De laatste jaren zijn dat naast boeken ook digitale pakketten. De zomer is topdrukte: 'Onze piek kun je vergelijken met die rond Sinterklaas bij Bol.com.'

Hans van der Wind: 'We zijn ook dienstverlener en verbindingsofficier geworden.' Beeld Marcel Wogram

Het is een kater voor menige puber die terugkomt van vakantie. Staat nog dezelfde dag de buurman voor de deur met een doos vol schoolboeken. Tijdens de vakantie geleverd door Van Dijk. Bááálen.

Vanuit twee vestigingen in Kampen en Emmen worden dezer dagen 1,3 miljoen vooral middelbareschoolleerlingen, maar ook studenten van mbo en hbo in de startblokken gezet voor het nieuwe schooljaar. Geen ontsnappen mogelijk: Van Dijk levert lesmateriaal aan zeven van de tien middelbare scholen in Nederland. Ook in Vlaanderen stuurt het bedrijf boeken en ander lesmateriaal uit naar scholen en leerlingen.

En dus is het topdrukte bij het bedrijf, dat het grootste deel van zijn omzet in het derde kwartaal draait. De regio midden begint vandaag, dus wie op tijd was met zijn bestelling heeft de boeken allang binnen. Bestellen via internet heeft de levertijd jaren geleden al ingeperkt tot maximaal 24 uur.

Van Dijk Educatie

Waar
Kampen

Sinds
1937

Aantal werknemers
350 vast, van wie 10 met een beperking; 's zomers 4.000 uitzendkrachten en 20 medewerkers met een beperking

Jaaromzet
300 miljoen euro

In een van de uitgestrekte hallen plukt de Poolse uitzendkracht Kamil (20) met tientallen collega's boeken uit lange rijen boekenkasten. Af en toe kijkt hij op een A4'tje. Leer- en werkboeken wiskunde en Nederlands voor het eerste jaar vmbo-t verdeelt hij in een kastje op wielen over tien vakken. Voor evenzoveel scholieren uit de regio zuid. De volgende 'slachtoffers' alweer. Deze week wordt ook aan de laatste regio, noord, gewerkt. 'In het derde kwartaal staan we wat omzet betreft in de topdrie van webwinkels', zegt bestuursvoorzitter Hans van der Wind (53). 'Onze piek kun je vergelijken met die rond Sinterklaas bij Bol.com.'

De drukte van nu lijkt lichtjaren verwijderd van het winkeltje in de binnenstad van Kampen waar VU-student W.C. van Dijk in 1937 begon met de in- en verkoop van tweedehands schoolboeken. Verhuur van de tweedehands boeken was de volgende stap. Pas in 1965 kon het bedrijf, inmiddels geleid door de tweede generatie Van Dijk, ook nieuwe boeken verkopen. Tot die tijd was dat streng gereguleerd en mochten uitgeverijen als Noordhoff, Meulenhoff, Thieme en Wolters alleen zelf hun boeken distribueren.

Recycling

Al die jaren groeide Van Dijk rustig door tot de grootste. Door grote onderwijskundige vernieuwingen (de Mammoetwet in 1968, het studiehuis in 1998) kwamen veel nieuwe boeken op de markt, Van Dijk nam ook ruim twintig bedrijven over. Grootste concurrent is nu Iddink in Ede als het gaat om het voortgezet onderwijs, mbo'ers en hbo'ers kiezen nog wel eens voor grote webwinkels als Bol.com. De economische crisis begin jaren tachtig stimuleerde bij Van Dijk het hergebruik van boeken. 'Een gemiddelde editie gaat vier tot acht jaar mee', zegt Van der Wind. 'Daarmee doen we nog steeds op een mooie manier aan recycling.' In de jaren negentig gaf de invoering van het studiehuis en de vier profielen een boost aan nieuw materiaal.

De wet op de gratis schoolboeken in 2008 betekende een verdere groei van de ingezette digitalisering van leermiddelen. Van der Wind: 'Scholen werden zich meer bewust van waaraan ze hun geld uitgeven. Ook gingen ze op ruime schaal experimenteren met digitale lesmethoden. Daarbij hadden ze ondersteuning nodig.' Overigens vormen boeken nog altijd de hoofdmoot: van de 16,5 miljoen leermiddelen die dit jaar bij Van Dijk de deur uitgaan gaat het om 13 miljoen boeken en 3,5 miljoen digitale licenties. Van der Wind: 'Er is natuurlijk geen school meer die geen computers gebruikt in het onderwijs. Maar de ene school gaat daarin verder dan de andere. En ook het gedigitaliseerde gymnasium blijft toch meer boek-georiënteerd.'

Een vakantiekracht stelt een pakket samen Beeld Marcel Wogram

Die ontwikkeling heeft ook de rol van de grootste leermiddelenleverancier van Nederland veranderd. 'We zijn ook dienstverlener en verbindingsofficier geworden', zegt Van der Wind. Medewerkers helpen scholen bij de digitalisering. Dat varieert van bijscholing van docenten tot achter in de klas zitten bij de eerste iPad-les om zo nodig bij te springen. Scholen worden naar elkaar doorverwezen. 'Een school in pakweg Apeldoorn is op zoek naar iets waarvan wij weten dat een school in Zaandam er al mee bezig is. Ga dan vooral bij elkaar kijken.'

Ook het buitenland is voor Van Dijk een toeleverancier geworden. Ruim honderd applicaties komen uit het buitenland, met name uit de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Scandinavië. 'Het Engels is een veel groter taalgebied, daar zien we mooie dingen. Maar voor wiskunde bijvoorbeeld hebben we een goede methode in Duitsland gevonden.'

Dat kijken over de grenzen heeft tot meer veranderingen aangezet. De familie Van Dijk werkte 'vanuit de inspiratie van het geloof, alles komt uit Hem voort', zei Greet van Dijk, een van de directieleden tot 1992. Het familiebedrijf ging daarna over in private handen; inmiddels is de Brits-Amerikaanse investeerder TowerBrook meerderheidsaandeelhouder. Van Dijk Educatie gaat verder onder de nieuwe koepel The Learning Network (TLN). 'Een investeringsmaatschappij met roots in het onderwijs. Zij kunnen ons verder helpen', zegt Van der Wind, die zeventien jaar geleden met een TU-achtergrond civiele techniek bij het bedrijf kwam om de logistiek te verbeteren. 'Inmiddels heb ik net als iedereen hier iets met onderwijs. En ook al zijn de Van Dijks uit het bedrijf, wij voelen ons nog steeds de derde generatie.'

Op de achtergrond is Van Dijk bezig met een volgende grote operatie. Alle leerlingen moeten in 2020 een educatieve ID hebben, vergelijkbaar met het burgerservicenummer. Dat is niet alleen makkelijk om de leerling te koppelen aan digitale leermiddelen, op termijn legt het mogelijk een basis voor een elektronisch dossier vol diploma's en competenties.

Langsrijdende trein

Na alle hectiek bij de 'boekenpikkers' oogt de ict-afdeling als een oase van rust. Alle digitale licenties zijn verstrekt, eerst zijn nu de scholen aan zet, zegt ict'er Rolf. 'Daar zijn ze nu alle leerlingen aan de systemen aan het knopen. Toch hebben we voor vanavond Chinees besteld, want er is meer dan genoeg te doen. Maar als de scholen begonnen zijn, is het hier echte spits. Als er iets niet werkt, komt men vaak toch bij ons uit. Waar ligt het dan aan? Toch een foutje in de licentie? Iets mis met onze verbinding? Of met de breedband op school? Soms blijkt een langsrijdende trein de wifi-verbinding op school te verstoren. Nou, dat duurt wel even voordat je dat hebt ontdekt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.