Het wordt stil op de mooiste plek in Dordt

Joop Baars onderbreekt zijn laswerk aan het roer van de L'Avenir uit Werkendam voor een shagje en een gesprekje. 'Dit is al de derde keer dat ik failliet ga', zegt hij olijk....

De L'Avenir is het laatste schip dat wordt gerepareerd aan de oevers van de Dordtse werf aan de Beneden-Merwede. Het roer, dat te veel speling had, krijgt nieuwe bussen. 'Er zat te veel ruimte op. Dat stuurt niet lekker', legt Salomon Boonstra uit. De ploeg werkt zonder veel animo. Werken in een failliete boel is geen pretje.

Allemaal zijn ze bezig om een nieuwe baas te vinden. De jongsten van de tweehonderd werknemers zijn al weg. Maar ook de ouderen vertrouwen er op elders aan de slag te kunnen. Joop Baars kan pompbediende worden, als hij wil. Maar de scheepsman pur sang twijfelt. Collega Piet Bosua zou het wel weten: 'Mooi baantje, Joop. Beter dan dat je onder die teringboten ligt.'

Nog een paar dagen, en het werk zit erop. Dan glijdt het laatste schip van de reparatiehelling. Nog even en er klinkt voor het eerst sinds 1917 geen geklop en gelas meer vanaf de Dordtse werf. 'Dan is een stuk historie voorgoed weg', verzucht Bas Plaisier, voorzitter van de ondernemingsraad. 'Want De Biesbosch was een begrip in Dordrecht.'

De economie groeit en bloeit, ook in de binnenvaart, maar scheepswerf De Biesbosch gaat gewoon failliet. Wrang, meent Plaisier. Maar ze zagen de ondergang al maanden aankomen. Een overname door IHC ging op het laatste nippertje niet door, omdat het boekenonderzoek vies tegenviel. Vervolgens draaide de bank de geldkraan resoluut dicht. Er is zelfs geen geld voor de lonen over juni en het vakantiegeld.

De werknemers ondergaan het faillissement gelaten. Ze zijn zelfs niet boos op directeur en grootaandeelhouder R. Verdam, die 'een makkelijke baas' wordt genoemd. Verdam nam de werf elf jaar geleden over van het Franse transportconcern CFNR. Het enige verwijt dat klinkt, is dat hij het bedrijf niet heeft gemoderniseerd. 'Maar er was ook nooit geld om te investeren', voegt Plaisier toe.

De voornaamste reden voor de ondergang is de moordende concurrentie van de werven in Azië en Oost-Europa. Die bouwen niet alleen tegen veel lagere arbeidskosten, maar ook met veel hogere subsidies. 'Op elk schip van Hyundai zit 29 procent subsidie', schampert Plaisier. 'Wij krijgen 2 procent generieke steun per schip. In Duitsland is dat al 9 procent. We zijn hier in Nederland roomser dan de paus.'

De Biesbosch bouwt schepen voor de binnenvaart. In het verleden de rijnaken, die volgens Plaisier nog 'een mooie lijn' hadden. Tegenwoordig de saaie en rechthoekige duwschepen en vooral duwbakken, eigenlijk 'geen echte schepen meer'. Ter vergelijking: een duwbak kost bij De Biesbosch 1,4 miljoen gulden, terwijl een reder die in Azië voor acht ton kan bestellen, inclusief transport.

Volgens collega Henk Jansen gaat de Nederlandse scheepsbouw ten onder aan de 'Damen-methode': inkoop van cascoboten in het goedkope buitenland, die hier slechts worden afgebouwd. Ook scheepsmakelaars begeven zich steeds meer op die markt. 'Er zijn twee transporten uit China onderweg, met kale casco's drie hoog gestapeld', weet Jansen. Gespecialiseerde afbouwbedrijven, met minder dan tien werknemers, doen de rest. 'Daar is als gewone scheepsbouwer godsonmogelijk tegen te concurreren.'

Aan de overkant van de rivier is de nieuwe woonwijk van Papendrecht zichtbaar, aan het water. Ook op het terrein van De Biesbosch komen woningen. Drie projectontwikkelaars willen op de oude werf aan de slag. In 2005 moeten hier penthouses en luxe appartementen staan. Oude bedrijvigheid aan het water maakt plaats voor modern wonen aan het water. 'Dit is de mooiste plek van Dordrecht', verzucht Jansen. 'Maar voor ons is zo'n penthouse niet weggelegd. Hoogstens het toilet kunnen we betalen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden