Analyse

Het winstwonder van ING: waarom is de grootste bank van Nederland zo ongenaakbaar?

CEO Ralph Hamers presenteerde woensdag de jaarcijfers van 2018. Beeld EPA

Bijna 150 euro per seconde verdiende ING het afgelopen jaar. Hoe kan de door incidenten geplaagde bank toch zoveel winst maken? 

Wat nou, witwasboete en salarisrel? De grootste bank van Nederland zag het afgelopen jaar, ondanks alle negatieve publiciteit, de klandizie gewoon groeien. In totaal bankieren acht miljoen Nederlanders bij ING. Het aantal trouwe klanten, dat behalve een betaalrekening bijvoorbeeld ook een hypotheek of spaarrekening heeft, nam zelfs met enkele tienduizenden toe.

Of het nou om schandalen gaat, de aanhoudende lage rente, een crisis in Turkije of de met 5.341 banken overvolle Europese markt: niets lijkt ING te deren. De bank, die woensdagochtend haar jaarcijfers presenteerde, mocht in 2018 wereldwijd een miljoen extra klanten verwelkomen. Ze ontving meer spaargeld en wist meer leningen te verstrekken. De winst klotst dan dan ook tegen de plinten in het hoofdkwartier in de Amsterdamse Bijlmer, gelegen tegenover de Lidl. Maar liefst 4,7 miljard euro hield de bank in 2018 onder de streep over. Genoeg voor nog eens zes recordschikkingen à 775 miljoen euro. Zonder de witwasperikelen zou zelfs sprake zijn van een spectaculaire winststijging van bijna 9 procent.

Facebook in bankenland

Hoe doet ING dat? CEO Ralph Hamers, dit keer met stropdas, houdt het in gesprek met een aantal journalisten op ‘iets in onze cultuur, ons dna’. En op de efficiëntie van ING, dat zichzelf graag ziet als digitale voorloper in bankenland. Van elke honderd ING-klanten bankieren er nu 99 digitaal. Daarbij verruilen ze in hoog tempo de computer voor hun mobiel. ‘Er zijn niet zo veel banken in Europa die groeien’, vertelt Hamers. ‘Wij groeien snel. Dankzij onze totaal andere, digitale benadering hebben we in een land als Duitsland inmiddels negen miljoen klanten. En dat met nul bankfilialen.’ 

Goedkoper gaat niet. Voor elke euro die ING in Duitsland verdient, hoeft het slechts 45 cent uit te geven. Zelfs de allerbeste Duitse concurrent is volgens Hamers veel meer geld kwijt: minstens 70 cent. Maar het ultieme doel van de geboren Limburger is het Facebook onder de banken te worden. Een platformbedrijf dus. ‘Facebook is overal hetzelfde’, legde Hamers vorig jaar al eens uit. ‘Uber ook. De taal verschilt, maar de rest is gestandaardiseerd. Daar willen wij ook naar toe.’ 

Met één ict-platform, website en app zou ING dan idealiter alle klanten bedienen. Ongeacht of ze nou in Nederland, Australië of Roemenië wonen. Het ligt voor de hand waarom zo’n aanpak de heilige graal is voor de financiële sector. ING zou over de hele wereld ontelbare nieuwe consumenten kunnen bereiken, met een minimum aan extra investeringen.

Drieste bezuinigingen

De eerste stap is dat de interne organisaties van ING Nederland en België deels in elkaar worden geschoven. In een reeks groeimarkten, waaronder Tsjechië, Spanje en Oostenrijk, moeten de komende jaren zeven miljoen klanten bediend gaan worden vanaf één platform. Toch is niet iedereen ervan overtuigd dat het Facebook-model zomaar kan worden gekopieerd. In tegenstelling tot jonge tech-bedrijven worstelen banken als ING met een stokoude ict-erfenis. Bovendien zijn de nationale verschillen groot als het om financiële regelgeving gaat, bijvoorbeeld rond hypotheken. ‘Je kunt als ING uiteindelijk één app hebben, maar de producten die we aanbieden zullen per land altijd anders zijn’, geeft Hamers desgevraagd toe.

En dan is er nog die andere, alternatieve verklaring voor het winstwonder van ING. Wat nou als de miljarden van de bank niet zozeer te danken zijn aan superieure techniek en efficiëntie, maar een mix van economische wind mee, grotere risico’s nemen en al te drieste bezuinigingen op de interne organisatie? Dat laatste bleek vorig jaar het geval bij de controles op witwassen en andere criminele geldstromen. Volgens justitie stelde ING hiervoor ‘te weinig personeel beschikbaar’.

Woensdag benadrukt Hamers dat het beter screenen van klanten en controleren op verdachte transacties dé prioriteiten zijn voor 2019. Of er desondanks toch weer een addertje onder het gras zit? Dat zal de komende jaren blijken. In de tussentijd draait de winstmachine van ING ongenaakbaar door. Met 149 euro per seconde, om precies te zijn. Inclusief recordschikking.

Lees meer
Veel werknemers van beboet ING kunnen dit jaar fluiten naar een riante bonus
Ondanks de enorme winst zullen veel werknemers van ING dit jaar geen bonus krijgen of slechts een heel klein bedrag. Reden is de megaboete van 775 miljoen euro die ING moest betalen vanwege het witwasschandaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.