Het Schilderij

Kunst op het werk. Het hangt in de gangen en in de kantine, je ziet het, maar het valt nauwelijks op....

Peter van den Berg

Het Werkforum wordt gevormd door Olga Westrate, kunstenares; Lia van den Berg, directrice en oprichtster van een wervings- en selectiebureau voor topsecretaressen in Amsterdam en Hans Hellingwerf, eveneens kunstenaar en medewerker van de artotheek in Amsterdam-Zuidoost. Locatie is het kantoor van Van den Berg en Partners in Amsterdam-Zuid waar kunst alle muren siert.

Hellingwerf: 'Ik heb eens een directeur van een bedrijf aangespoken op het feit dat hij slechts één affiche van het een of ander aan de muur had hangen. Ik was toen zeventien jaar en leegde in het gebouw slechts prullenbakken. Die opmerking was eigenlijk wel wat gedurfd, maar de directeur pikte het toch aardig op. We hebben een tijdje over kunst op de werkvloer zitten praten. Misschien is er toch wat van blijven hangen.'

Van den Berg: 'Kunst moet volgens mij een onderdeel van je algemene ontwikkeling zijn.'

Hellingwerf: ' We merken in de artotheek dat de interesse van bedrijven voor kunst in het algemeen en schilderijen meer in het bijzonder toeneemt. Vooral kleine bedrijven die net beginnen, proberen zich te onderscheiden. Waar vroeger alleen een kalender werd opgehangen, zie je nu meer kunst aan de muur.'

Westrate: 'Wat mij steeds opvalt is dat er bij bedrijven zulke grote verschillen bestaan. Veel bedrijven zijn kennelijk al gelukkig met een Corneille. Meer hoeft niet. Maar er zijn ook ondernemingen, ik dacht ook De Nederlandsche Bank, waar de werknemers zelf zeggen wat ze mooi vinden. Zo heb je als werknemer toch nog een beetje invloed op wat er aan de muur komt hangen.'

Hellingwerf: 'Mijn indruk is dat veel bedrijven erg voorichtig zijn met kunst. Het mag bijvoorbeeld nooit erotiserend zijn.'

Van den Berg: 'Persoonlijk kan ik erotiserende kunst wel waarderen. Daarom heb ik hier in mijn kantoor ook werk van Frank Hulscher. Elk jaar exposeren er hier in mijn kantoorruimtes jonge kunstenaars. In de winter breng ik een groot aantal mensen bijeen, we beginnen met kaviaar en oesters en eindigen met boerenkool, erwtensoep, zuurkool en worst. Al mijn klanten, vrienden en kenissen komen op die wintercocktail. De kunstenaars kunnen dan direct verkopen. '

Westrate: 'Wat zou eigenlijk de functie van kunst op het werk moeten zijn?'

Van den Berg: 'Je moet je daardoor meer thuis voelen, kunst kan je ook blij maken.'

Westrate: 'En het is natuurlijk ook mogelijk een persoonlijke touch te geven aan je eigen werkruimte.'

Van den Berg: 'Zonder meer. Dat hebben we bijvoorbeeld gedaan met ons kantoor in Rotterdam. Daar hebben we een aantal maritieme schilderijen opgehangen, die duidelijk de relatie tussen Rotterdam en de haven leggen.'

Hellingwerf: 'Maar ú kiest uit. Het personeel mag kiezen uit úw smaak.'

Van den Berg: 'Ja, ze hebben al voor mij als baas gekozen, weten dus welke smaak ik heb.'

Hellingwerf: 'Maar de keus is daardoor beperkter.'

Van den Berg: 'Ja, iets spottends over het Koningshuis bijvoorbeeld komt bij mij niet aan de muren. Daar ben ik heel duidelijk in. Maar ook een Corneille komt niet over de vloer. Die afbeeldingen zie ik ook op stropdassen en ansichtkaarten. Ik vind dat de Corneille-kunst te veel vercommercialiseerd is. Er moet wel iets unieks zijn aan een schilderij.'

Westrate: 'Het moet iets met je doen, een beetje provoceren mag eigenlijk wel.'

Van den Berg: 'Nou, nou, ik heb eens in het Stedelijk Museum in Amsterdam een gigantische zaal betreden met een dure bewaker op de uitkijk. In die zaal lagen drie marmeren troittoirbanden in een halve cirkel. Is dat nou een kunstwerk? Dat gaat me echt te ver. Ik zou erover kunnen hinkelen, maar verder doe ik daar absoluut niet lyrisch over.'

Hellingwerf: 'Dat ik nou juist het leuke. Bij een dergelijk werk kun je denken: ''Ja, dat kan ik ook. Maar dat is niet zo. Het werk van zo'n kunstenaar is misschien het resultaat van twinig jaar denken. Je moet daar op een aparte manier doorheen kijken. Bij een meer nauwkeurige bestudering van het werk ga je er toch anders tegenaan kijken. Je zou meer stil moeten staan bij de vraag: ''wat is de gedachte erachter?'''

Van den Berg: 'Nou ik ben maar een simpel mens, blond zelfs, maar ik vraag me echt af wat ik daar nou mooi aan moet vinden.'

Westrate: 'Misschien vind je het over tien jaar wel mooi.'

Van den Berg: 'Mogelijk, ik heb hier een doek van Cole Morgan. Daarvan zou je over kunnen denken dat iedereen dat kan.'

Hellingwerf: 'Dat is nou hetzelfde als met die troittoirbanden. Je moet verder kijken.'

Westrate: 'En ik vind dat een kunstenaar zich moet ontwikkelen. Wat ik hier zie van Hulscher, overigens een goede vriend van mij, vind ik een beetje braaf allemaal. Er staat weliswaar een naakte vrouw bij, maar ik vind het toch wat weinig avontuur uitstralen.'

Hellingwerf: 'Er hangen hier drie Corneille-achtige doeken van hem. Zou Hulscher de nieuwe Corneille worden? Een beetje veel vrouw, vogel, vriend. Weinig echte variatie op een klein gebied. Meer durf zou niet gek zijn.'

Westrate: 'Kunst op het werk mag van mij wel wat meer confronterend zijn.'

Hellingwerf: 'Bedrijven kiezen zekerheid, veel zeefdrukken. Maar er zijn er tegenwoordig steeds meer die meer lef tonen. Die goede adviseurs in dienst hebben. Met goede kunst in huis profileer je je als onderneming ook.'

Westrate: 'Op scholen wordt er niet meer alleen naar het IQ van leerlingen gekeken, ook naar het EQ, de emotionele intelligentie. Dat aspect speelt in de kunst een heel belangrijke rol. En dus ook op het werk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden