DE KWESTIEPETER DE WAARD

Het opkopen van schulden is verslavender dan harddrugs

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Onder het motto ‘waarom moeilijk doen als het gemakkelijk kan’ pleiten nu ook economen ervoor de Europese Centrale Bank (ECB) nog meer schulden van zuidelijke landen op te laten kopen voor de bestrijding van de coronacrisis. Gewoon geld scheppen uit het niets. Of monetaire financiering, zoals dat nu heet.

Reden is dat de politici in Brussel er niet uitkomen. Die ruziën over noodfondsen of herstelfondsen, coronabonds of eurobonds. De noordelijke landen vinden dat de zuidelijke niet zuinig genoeg zijn geweest. En de zuidelijke landen vinden dat de noordelijke te weinig empathie hebben.

De 25 bestuursleden van de ECB zijn daarmee voor het blok gezet. De 19 centrale-bankpresidenten van de eurolanden en 6 directeuren van de ECB zelf moeten vandaag besluiten of ze opnieuw de kastanjes uit het vuur halen voor de politici. Er was al voor 2,5 biljoen aan staatsobligaties en ander schuldpapier opgekocht. Daar komt dit jaar nog zeker een biljoen bij, zodat de ECB al ruim eenderde van alle staatsschulden in handen heeft.

Maar mogelijk wordt dat nog eens met 500 miljard verhoogd, zodat de ECB direct 40 procent van alle schuld bezit. En als 4 biljoen kan, waarom dan geen 5 of 7 biljoen? Of desnoods moet de de hele staatsschuld van alle 19 eurozonelanden worden opgekocht. In totaal ruim 10 biljoen.

Vroeger was het een taboe. Nu bon ton. Bert de Vries en Heleen Mees pleitten ervoor in deze krant. Paul de Grauwe, Sweder van Wijnbergen en Lex Hoogduin ook. Geen geld lenen, maar gewoon geld bijdrukken. Vestzak-broekzak. Er is dan een coronacrisis, maar geen financiële crisis.

Het opkopen van schulden is verslavender dan harddrugs. In het verleden riep nog wel eens iemand dat de opgekochte schulden in betere tijden door de centrale bank teruggeplaatst zouden moeten worden in de markt. Maar niemand heeft die illusie meer. De ECB was ook al voor 20 miljard euro per maand aan het opkopen toen de economie floreerde en zelfs in China niemand nog van corona had gehoord.

Zolang de ECB vuile handen maakt, kunnen de politici ketelmuziek maken in Brussel om hun parlement en electorale achterban te behagen. De ECB hoeft geen verantwoording af te leggen. Die stelt ook geen voorwaarden aan landen. Wat Brussel niet kan of wil, wordt zonder democratische controle stilletjes 150 kilometer verderop gedaan.

De gevolgen zijn hetzelfde. Ook voor wat de ECB opkoopt, staat de Nederlandse belastingbetaler garant. Als Italië omvalt, heeft Nederland als deelnemer in de ECB een waardeloze vordering. Als de hele eurozone ontploft, moet Nederland tientallen miljarden afschrijven.

Het opkopen van obligaties is een slecht substituut voor het plaatsen van eurobonds. Alleen wil niemand dit horen. Net zo min als iemand wil horen dat de euro met het kiezen van de makkelijke weg in een door hyperinflatie aangetaste Weimar-mark kan eindigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden