RECONSTRUCTIE

Het mislukte buitenlandavontuur van KPN

Met de verkoop van Base, een grote speler op de Belgische markt voor mobiele telefonie, blijft nog maar weinig over van de ooit zo grote internationale ambities van KPN. Hoe is het zo ver gekomen?

Een winkel van Base in Leuven in België. Beeld belga
Een winkel van Base in Leuven in België.Beeld belga

Nog één buitenlands bedrijfsonderdeel te gaan en KPN is terug bij af. Of liever gezegd: dan is het net zover als in 1998, toen het voormalige staatsbedrijf zijn postbodes de deur wees en als pure telecomleverancier de internationale markten bestormde. Na de verkoop van Base, de op twee na grootste mobiele aanbieder van België, bedient KPN weer alleen de Nederlandse markt.

Maandag nam KPN afscheid van zijn 3,3 miljoen klanten bij Base. Die gaan voor 1,325 miljard euro over naar Telenet, een kabelbedrijf dat onderdeel is van Liberty Global. Pikant detail: dat is het moederbedrijf van UPC en Ziggo, waarmee KPN in Nederland een gevecht op leven en dood levert om de breedband- en telefoniemarkt. Telenet biedt al wel mobiele telefonie aan zijn ruim 2 miljoen abonnees in België, maar het half miljoen klanten dat daarvan gebruik maakt 'lift mee' op het netwerk van belbedrijf Mobistar. Tot 2017, als het contract verloopt.

Waardevolle transactie

In het persbericht laat KPN er geen twijfel over bestaan dat zijn buitenlandse avontuur ten einde is. 'Na deze waardevolle transactie zal KPN zich volledig richten op zijn succesvolle strategie als geïntegreerde dienstverlener in Nederland.' KPN's enige internationale bezit is dan nog iBasis, een Amerikaanse onderneming die jaarlijks voor 24 miljard minuten aan internationale gesprekken tussen telecombedrijven afhandelt.

Goed beschouwd hebben de buitenlandse omzwervingen van KPN veel korter geduurd dan de zeventien jaar tussen het afstoten van het postbedrijf en de aftocht uit België. Want vanaf 2001 begon het bedrijf allerlei buitenlandse dochters in de etalage te zetten. Dat gebeurde nadat een overname van het Duitse bedrijf E-Plus (9 miljard euro) en torenhoge uitgaven aan een zendvergunning voor mobiel internet (9 miljard in Duitsland, 680 miljoen euro in Nederland) het bedrijf aan de rand van de afgrond hadden gebracht. De plannen uit te groeien tot een top-3-belbedrijf in Europa gingen in rook op.

Joint ventures

In de jaren daarna brak KPN zijn buitenlandse bezittingen geleidelijk af. Het trok zich terug uit voornamelijk joint ventures in Ierland, Hongarije, Tsjechië, Oekraïne en Indonesië. Op de meeste transacties leed KPN verlies. Een samenwerking met het Amerikaanse QWest bij de aanleg van peperdure, internationale glasvezelnetwerken eindigde in 2002 met een faillissement en een restschuld van 4,2 miljard euro. Met een schikking, vorig jaar, van 50 miljoen euro kwam KPN er genadig af. De curatoren hadden 2,2 miljard euro willen zien.

In 2013 gingen KPN's internationale ambities definitief bij het oud vuil, met de verkoop van het Duitse E-Plus. De Nederlanders hadden sinds 1999 ruim 17,4 miljard euro gestoken in hun grootste buitenlandse aanwinst, met bijna 20 miljoen mobiel bellende klanten. Aan het einde van de rit kregen ze er 8,6 miljard euro voor terug en een belang van 21 procent in Telefonica Deutschland, dat E-Plus opslokte. De 3,5 miljard boekverlies kon KPN mooi verrekenen met de fiscus.

Het logo van E-plus. Beeld EPA
Het logo van E-plus.Beeld EPA

Van jager naar prooi

Tot de mislukte buitenlandse avonturen hoort ook Getronics. Deze ict-dienstverlener was actief in 25 landen toen KPN er in 2007 766 miljoen euro voor neertelde. Getronics werd betaalbaar, doordat het zich net als zijn nieuwe eigenaar had vertild aan internationale expansie. KPN verkocht direct onderdelen, vooral in het buitenland, schrapte de naam Getronics en duizenden banen.

De vraag is wat er nu met KPN gebeurt. Analisten voorspellen een consolidatieslag in de Europese telecom. Kleinere nationale spelers als KPN zullen het onderspit delven. De voormalige PTT is van jager prooi geworden.

Tot de mislukte buitenlandse avonturen hoort ook Getronics. Deze ict-dienstverlener was actief in 25 landen toen KPN er in 2007 766 miljoen euro voor neertelde. Beeld ANP
Tot de mislukte buitenlandse avonturen hoort ook Getronics. Deze ict-dienstverlener was actief in 25 landen toen KPN er in 2007 766 miljoen euro voor neertelde.Beeld ANP
null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden