Het loterijcircus rond de jaarwisseling laat het toenemende verschil tussen rijk en arm zien

Foto de Volkskrant

De kans dat in de geboorteplaats van het hoogst betaalde Nederlandse model ook de Postcodekanjer valt, is net zo groot als dat een meteoriet in de achtertuin inslaat.

Eastermar- Oostermeer voor niet-Friezen - overkwam dat op nieuwjaarsdag. Een elftal van RTL4-sterren was uitgerukt om in dit oord onder de buurtgenoten van Doutzen Kroes 53,9 miljoen euro aan prijzen te verdelen.

Net als vuurwerkongeluk wordt loterijgeluk rond oud op nieuw elk jaar breder uitgemeten. Het AD kopte: 'Montfoorters met neus in de boter: 1 miljoen euro bij Postcode Loterij' over 11 inwoners uit het plaatsje die 1 miljoen mochten verdelen. Omroep Brabant had als kop: 'Winnend lot van 30 miljoen euro in Staatsloterij gekocht in Brabant'. AT5 had als groot nieuws: 'Miljoen euro prijs gevallen op postcode in Amstelveen'. En de Leeuwarder Courant kon koppen: 'Twee huishoudens winnen 26,95 miljoen euro in Eastermar'.

De toenemende media-aandacht daarvoor heeft enerzijds te maken met het feit dat de hoofdprijzen onder namen als kanjer, kraker of jackpot steeds bizardere hoogten bereiken. Daarnaast is ook de de marketing agressiever. Enigszins cru kan worden gesteld dat met de Postcodeloterij een gemeenschap tegen elkaar uit wordt gespeeld door het ene deel voor het oog van een camera de miljonairstatus toe te bedelen en het andere deel nog geen glas champagne aan te bieden.

Het loterijcircus rond de jaarwisseling is een mooie metafoor geworden voor het toenemende verschil tussen rijk en arm. 53,9 miljoen euro was voldoende geweest om iedere Eastermarder 47 duizend euro te geven.

Maar van de 1.307 inwoners won één huishouden ruim 17 miljoen en een ander 9 miljoen. Vervolgens is nog 26,95 miljoen te verdelen onder enkele tientallen gezinnen in dezelfde wijk. Twee worden zogezegd onmetelijk rijk en tientallen zeer rijk of gewoon rijk. De rest moet zich de haren uit het hoofd trekken.

Gelukkig waren de winnaars nuchtere Friezen die zich niet al te veel in de door Winston Gerschtanowitz en Martijn Krabbé opgezette val van emotietelevisie lieten meeslepen. De een wilde met het gezin naar Bali en de andere wilde een cruise maken, terwijl ze zich nu een heel vakantie-oord of een privéjacht kunnen permitteren.

Niemand misgunt mensen 17 miljoen (of 30 miljoen zoals in de Staatsloterij), maar met 1,7 miljoen hadden ook al hun wensen kunnen worden vervuld, terwijl dan tien keer zoveel huishoudens gelukkig zouden zijn gemaakt.

Maar Nederlanders zijn in het laatste geval minder geneigd mee te doen. Loterijen spelen onder het mom het goede doel te steunen - en dat doet de Postcodeloterij ook zeker - in op de hebzucht van de gewone man en vrouw; die niet onder doet voor die van de bankier.

Wie echt een goed doel wil steunen, doet mee aan de lokale loterij van de fanfare of handbalclub. De kans op een prijs is ook groter.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over