Het jaar van de gelukkige financiën

De instanties die namens ons de toekomst in de gaten houden, buitelen bijkans over elkaar heen van het optimisme. 2016 wordt een toppertje.

Rutte, Asscher en Dijsselbloem hebben reden tot glunderen. Beeld HH

Welkom in 2016, het jaar van melk en honing! Of liever gezegd: het jaar van de gelukkige financiën. Als we minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken mogen geloven, gaat liefst 91 procent van de Nederlanders erop vooruit in netto inkomen. Modale tweeverdieners met kinderen kunnen meer dan duizend euro extra stukslaan in het nieuwe jaar.

Zelfs de gepensioneerden, een groep die de afgelopen jaren flink moest inleveren, mogen grosso modo een kleine plus verwachten. Onder de streep zullen huishoudens dit jaar gemiddeld bijna 800 euro meer te besteden hebben dan in 2015, verwacht het Centraal Planbureau.

De economische ramingen voor dit piepjonge schrikkeljaar zijn uitermate positief. De beste in jaren feitelijk. Er blijft genoeg om over te tobben, maar over hun persoonlijke financiën hebben de meeste Nederlanders in 2016 waarschijnlijk weinig te klagen. Mits de optimistische voorspellingen bewaarheid worden natuurlijk.

Valse noot

De nieuwsberichten die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in december produceerde, wierpen al zonnestralen over de drempel van 2016. 'Consumenten besteden opnieuw meer.' 'Beschikbaar inkomen van huishoudens stijgt.' 'Detailhandel boekt sterkste omzetstijging in zeven jaar.' 'Omzet Nederlandse luchthavens naar recordhoogte.' 'Export groeit gestaag door.' 'Laagste aantal werklozen na baanverlies sinds begin crisis.' 'Vacatures in het mkb fors toegenomen.'

De enige echt valse noot tussen de rozige trends is de trage daling van de werkloosheid. Die nam de afgelopen maanden zelfs weer licht toe, becijferde het CBS. Vooral vrouwen verliezen hun baan. Een troost is dat de werkgelegenheid van alle economische indicatoren altijd als laatste opkrabbelt na een crisis, dus ook op dit vlak mogen we op verbetering hopen.

Ook schatkistbewaarder Jeroen Dijsselbloem is optimistisch over 2016. Volgens de laatste berekeningen van het Centraal Planbureau daalt het tekort op de rijksbegroting dit jaar naar 1,8 procent, ondanks het terugschroeven van de gasproductie. De overheidsschuld gaat, als de rekenmeesters het bij het rechte eind hebben, omlaag van 66,6 procent van het bruto binnenlands product naar 65,4 procent daarvan.

In euro's gemeten stijgt de staatsschuld wel gewoon door. In 2016 moet het Rijk zo'n 8 miljard euro bijlenen om het begrotingsgat te dekken. Maar Dijsselbloem heeft het geluk dat die staatsleningen spotgoedkoop zijn. Nederland betaalt slechts een kwart procent rente op een lening van tien jaar. Op leningen van minder dan drie jaar krijgt de staat zelfs geld toe.

Omdat de Europese Centrale Bank de markt voorlopig blijft overspoelen met vrijwel gratis geld, zullen de financieringslasten van het Rijk dit jaar verder dalen. De staat vervangt oude, dure leningen immers door goedkopere nieuwe.

Hypotheek

Een hypotheeklening van tien jaar vast tegen 0,25 procent rente: Nederlandse huiseigenaren kunnen er alleen maar van dromen. Toch kunnen zij waarschijnlijk ook in 2016 nog profiteren van de zeer lage hypotheekrente. Sterker nog, die koerst nog steeds omlaag. Volgens de Vereniging Eigen Huis was de gemiddelde hypotheekrente in december 2,43 procent. Nooit was lenen voor de aankoop van een huis zo goedkoop.

Hoewel de leennormen voor huizenkopers na 2008 elk jaar zijn aangescherpt, wordt dit verlies aan 'leencapaciteit' vrijwel geheel tenietgedaan door de gedaalde hypotheekrente. Met andere woorden: Nederlanders tellen nog net zo veel neer voor een woning als zeven jaar geleden.

De economen van de Rabobank en ING zijn daarom erg optimistisch over de huizenprijzen in 2016. Rabobank verwacht dat de prijzen dit jaar nog wat harder zullen stijgen dan in 2015, toen ze gemiddeld bijna 4 procent stegen. ING voorspelt dat woningen dit jaar gemiddeld 3 procent duurder worden. Het Economisch Instituut voor de Bouw meldde vorige maand dat de productieramingen voor de bouw 'voortdurend opwaarts worden bijgesteld'.

Vermogen

Op het eerste gezicht is het vreemd dat consumenten staan te juichen als huizen duurder worden, want dat doen ze ook niet als de prijzen van auto's, wasmachines of groenten omhoog gaan. Het eigen huis is een uitzondering omdat dit als vermogensbestanddeel wordt beschouwd. De waarde van de eigen woning maakt voor veel Nederlanders het grootste deel van hun vermogen uit.

Een van de zonnige CBS-nieuwsberichten uit de decembermaand was dat het vermogen van huishoudens in 2014 voor het eerst in zes jaar niet meer is gedaald. Het is een redelijk veilige aanname dat dit vermogen in 2015 weer is toegenomen, met dank aan het woningmarktherstel, en dat die opgaande lijn in 2016 verder doorgetrokken kan worden.

Na zeven magere jaren worden we in Nederland gewoon weer rijker met z'n allen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden