'Het is nu al zeker dat de NS ook na 2015 de dienst uitmaakt'

AMSTERDAM - Geen wc's, software-storingen, treinen die niet tegen sneeuw kunnen. Het geduld van de politiek met de NS begint op te raken. In 2015 loopt het contract met de NS voor het vervoer van reizigers in Nederland af. Dan kunnen politici hun dreigementen waarmaken en voor een concurrent kiezen. Toch?

Een sprinter van de NS. Beeld anp

In principe zou de Staat er voor kunnen kiezen om het reizigersvervoer per spoor door een andere aanbieder te laten doen. Maar niet veel bedrijven hebben toestemming om in Nederland mensen te vervoeren. Op dit moment zijn dat alleen Connexxion, Arriva en Veolia. De toelating geldt niet automatisch voor de bedrijven achter deze Nederlandse spelers, Deutsche Bahn en het Franse Transdev.

Onrealistisch
De drie vervoerders hebben absoluut niet de capaciteit om het stokje van de NS over te nemen, zegt spoorwegdeskundige en jurist Richard Latten. 'Zo'n bedrijf zou dan ergens personeel, treinen en een hele regelstructuur vandaan moeten halen. Dat is op korte termijn volstrekt onrealistisch.'

Maar kunnen de treinen van de Deutsche Bahn dan niet gewoon bij de grens doorrijden? 'De Duitse treinen rijden op 15.000 volt wisselspanning, de Nederlandse op 1.500 volt gelijkspanning. Je hebt treinen nodig die speciaal voor het Nederlandse spoor zijn gemaakt of voor zijn gemaakt voor beide systemen, zoals de Duitse ICE. Maar die is ongeschikt voor binnenlandse intercity's of stoptreinen.'

Grootste aandeelhouder
Het tweede scenario is dat een buitenlandse vervoerder de NS overneemt. Maar ook die kans acht Latten nihil. 'De Nederlandse overheid zou dan het reizigersvervoer uit handen geven aan één buitenlands bedrijf. Dat gaat nooit gebeuren. Er is geen land in Europa waar dat het geval is.' De Staat is de enige aandeelhouder van de NS.

Een derde mogelijkheid is dat het spoorwegnet in stukken wordt gehakt. Die stukken worden dan aan verschillende bedrijven toegewezen. Dat is de situatie in Groot-Brittannië. Sommige van die mootjes zijn indirect zelfs in buitenlandse handen.

Ster
Maar ook dit zit er in Nederland niet in. 'Het Britse spoor is heeft de vorm van een ster, met Londen als centrum. Treindiensten vanuit Londen naar het westen zijn uit te voeren los van treindiensten vanuit Londen naar het noorden.

Het Nederlandse net is een soort web. Alles is met elkaar verbonden. Als je dat zou opknippen, zouden treinen niet meer op elkaar aan kunnen sluiten. En reizigers zouden veel meer moeten overstappen dan nu het geval is.'

Hoe je het ook went of keert, Nederland zit aan de NS vast. Ook na 2015. 'Je zou hooguit in het nieuwe contract strengere eisen kunnen stellen of een stringentere boeteclausule inbouwen', zegt Latten. Maar een erg sterke onderhandelingspositie heeft de overheid niet: het is de NS of niks.

Arriva
Een woordvoerder van Arriva laat weten dat Arriva het niet eens is met de analyse van Latten. 'Arriva heeft wel degelijk de capaciteit, het geld en de kennis om het reizigersvervoer op het spoornet in Nederland te verzorgen en dit geldt volgens mij ook voor de andere genoemde bedrijven. De overname van personeel is nog nooit een probleem geweest de afgelopen jaren en zal dat ook niet worden. Dat ons moederbedrijf , Deutsche Bahn, geen toelating heeft, is hier niet van belang. We opereren onder de naam Arriva op de Nederlandse markt. We hebben in Nederland zelfs al treinen die op het Nederlandse en Duitse net rijden, dus technisch geeft dit ook geen problemen. Ook het opknippen van het spoor is geen probleem. Er zijn meerdere modellen mogelijk die ook nog eens beter zijn voor de reiziger.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden