De KwestiePeter de Waard

Het is geen liefdesbaby, de fusie tussen Tata Steel en ThyssenKrupp

Of er al een ruling met de Nederlandse fiscus is getroffen over de in de toekomst te betalen belastingen, is nog onbekend. Maar de grote fusie tussen de staalpoot van het Brits-Nederlandse Tata Steel Europe en die van het Duitse ThyssenKrupp is vrijwel rond. Het hoofdkantoor komt in Amsterdam dankzij de bemoeienis van de vorige minister van Economische Zaken Henk Kamp. 

Bedrijfseconomisch valt er heel veel voor te zeggen om een pan-Europees staalconcern te vormen dat met een productie van 21 miljoen ton na Arcelor Mittal de grootste van Europa wordt. Op een markt waar overcapaciteit bestaat is het beter één front te vormen. En daarnaast kan de concurrentiepositie worden verbeterd door een kostenreductie van 500 miljoen euro. 

Maar bedrijfseconomische argumenten zeggen niet alles. Het concern is op voorhand gedoemd een politieke twistappel te worden in een tijd dat landen bezig zijn zich achter hun grenzen te verschansen. De geboorte is al een ongelukkige. Het is geen liefdesbaby. ThyssenKrupp en Tata Steel willen via de joint-venture uiteindelijk van hun conjunctuurgevoelige staalactiviteiten verlost worden. 

Het voormalige Hoogovens, het Nederlandse deel van Tata Steel, heeft in het verleden al veel slechte ervaringen gehad met fusies. De fusie met het Duitse Hoesch mislukte en bij een tweede poging met British Steel vlogen de borden al na een week door de kamer. 

Nu steekt het opnieuw zijn handen in een wespennest. Wat allemaal gebeurt bij Air France KLM zou een schot voor de boeg moeten zijn. De situatie bij de nieuwe staalreus zal zelfs nog oneindig veel ingewikkelder kunnen worden. 

In de staalindustrie spelen nationale belangen een even grote rol als in de luchtvaart. Daarnaast zijn de vakbonden in deze sector nog sterker dan die in de luchtvaart. En dan is het een fusie van bedrijven uit drie landen, waarvan er een ook nog bezig is met een zogeheten Brexit. 

Wie ook topman van dit concern wordt, moet niet alleen een door de wol geverfd politicus en diplomaat zijn maar vooral een briljant socioloog en psycholoog. Verstand van staal is eigenlijk het minst belangrijk. Alleen al de nationaliteit van de topman zal tot grote achterdocht leiden in de twee andere landen. 

Het staalbedrijf in IJmuiden zit in dezelfde positie als KLM. Het pretendeert het meest winstgevende onderdeel te zijn en behoudt eigen gremia zoals een raad van commissarissen, die kunnen gaan rebelleren en onrust veroorzaken.

Zolang de economische cyclus floreert, zullen de aanvaringen nog wel met de mantel der liefde kunnen worden bedekt. Maar als er moet worden gesaneerd in slechte tijden zullen de ruzies op straat worden uitgevochten. 

In een wereld van opkomend nationalisme, handelsoorlogen en Brexit zijn grensoverschrijdende fusies een potentiële tijdbom. Misschien kan iemand op het laatste moment nog een spaak tussen de wielen steken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden