'Het gaat bergafwaarts, maar bij de buren gaat het nog slechter'

Michiel Vergeer..

DEN HAAG Michiel Vergeer (62), hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), mocht vrijdag historische cijfers presenteren: niet eerder kromp de Nederlandse economie zo snel als in het vierde kwartaal van 2008. ‘Het was een jaar met twee gezichten, een jaar dat begon met hoogconjunctuur en eindigde met een recessie. De omslag ging zó snel, dat hebben we nog nooit meegemaakt.’

Wat zijn de zwakke plekken van de Nederlandse economie?

‘Nederland is een open economie en daarom gevoelig voor de forse afname in de wereldhandel. Met name de export van Nederlandse producten krijgt zware klappen. De industriële productie viel in het vierde kwartaal terug met 6,5 procent. Ook de metaalsector, de chemie en de transportsector hebben het moeilijk. De bouw beleefde in 2008 het mooiste jaar in tijden, maar momenteel blijven nieuwe opdrachten uit waardoor krimp in het verschiet ligt. Ook opvallend: de financiële en zakelijke dienstverlening groeide met 1,9 procent in het vierde kwartaal, zij het dat de groei in het eerste half jaar twee keer zo groot was.’

Ondanks de recessie steeg het aantal banen in Nederland.

‘De werkgelegenheid reageert met enige vertraging op de recessie. Linksom of rechtsom zal het teruglopen van de productie en de winsten zich vertalen in een stijging van de werkloosheid. Eind 2008 nam de werkloosheid al licht toe, met name onder jongeren en vrouwen. Jongeren worden eerder ontslagen omdat zij vaak als laatste bij een bedrijf zijn aangenomen. Vooral in mannensectoren zoals de chemie en de industrie is de klap van de economische teruggang hard aangekomen. Sectoren waar meer vrouwen werken zijn vooralsnog minder hard geraakt.’

Hoe verhoudt Nederland zich tot andere Europese landen?

’We doen het beter dan onze belangrijkste handelspartner, Duitsland. Vrijdag werd bekend dat onze oosterburen met 2,1 procent krompen in het vierde kwartaal. De Nederlandse werkgelegenheid steekt gunstig af bij die van andere Europese landen. Kortom: het gaat bergafwaarts, maar bij de buren gaat het nog slechter.’

Nederlandse consumenten lijken de crisis nog niet te vrezen: de consumptie steeg met 0,7 procent.

‘Vlak na de val van de bank Lehman Brothers, die het begin van de kredietcrisis inluidde, durfde niemand grote aankopen te doen. Als verschrikte konijntjes keken we in de koplampen van een aanstormende auto. De schrik is ervanaf, de consumptie door huishoudens nam in december zelfs licht toe. Duurzame consumptiegoederen, zoals auto’s, liepen wel licht terug. Overigens heeft de consument zich voor deze aankopen niet dieper in de schulden gestoken.’

Al met al: we zijn in recessie, maar eigenlijk valt het wel mee.

‘De eerste helft van 2008 was buitengewoon goed. We beleefden een hoogconjunctuur en groeiden met 3 procent. Op onze botten zat veel vet. Het CBS doet niet aan voorspellingen, maar als econoom zeg ik: deze recessie heeft zijn dieptepunt nog lang niet bereikt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.