NieuwsOver de grens

Het blijft records regenen met de landbouwexport – 100 miljard euro nadert

Net als in veel voorgaande jaren heeft de export in landbouwproducten vanuit Nederland een record opgeleverd. In 2019 ging 94,6 miljard euro aan bloemen, vlees, groente en fruit de grens over. 

Appelplukkers aan het werk in Polen. Beeld Marcel van den Bergh

Met een aanhoudende vraag naar babymelkpoeder en varkensvlees is China onder de afnemers van Nederlandse waar de grootste groeier (plus 22 procent).

Trek van de totale export de ingevoerde landbouwproducten af en Nederland was in 2019 wereldwijd nog steeds de op een na grootste netto exporteur van landbouwwaar. Het zijn kloeke cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek en Wageningen Economic Research vrijdag presenteren over de nationale boerensector, die wereldwijd als een van de beste te boek staat. Toch zijn de resultaten het afgelopen jaar verworden tot een twistpunt.

Wat de boze boeren betreft, die de laatste maanden geregeld de straat opgaan om respect voor hun werk te vragen, mag er best wat meer aandacht uitgaan naar hun rol in de economie. Volgens cijfers van Wageningen University is de agrosector indirect goed voor 8 procent van de werkgelegenheid in Nederland – van veevoerleverancier tot slager meegerekend.

Tegenstanders zien de massale productie voor overzee, een groter deel dan bestemd voor nationale consumptie, juist als oorzaak voor de binnenlandse milieuproblemen, zoals het stikstofoverschot. Het teveel aan ammoniak (stikstof) en fosfaat verhuist immers niet mee de grens over met de melk en vleeswaren. Ook de problemen met bestrijdingsmiddelen blijven hier.

Het landbouwoverschot (export minus import) van Nederland is dit jaar voor het eerst boven de 30 miljard euro uitgekomen. Daarmee is de landbouwexport goed voor meer dan de helft van het totale goederenoverschot vanuit Nederland. Alleen Brazilië heeft een betere handelsbalans voor landbouwproducten.

Varkensvlees

Bloemen en andere sierteelt zijn het meest geëxporteerd, gevolgd door vlees. Door de Afrikaanse varkenspest in China verdrievoudigde de import van Nederlands varkensvlees tot 377 miljoen euro – een belangrijke reden voor de grote winsten die varkenshouders hier momenteel maken. Duitsland blijft met een kwart van alle producten nog altijd de grootste afnemer als het gaat over het totale winkelmandje aan landbouwgoederen.

Critici van het gesleep met al die producten pleiten voor meer export van kennis en landbouwmachines vanuit Nederland. Die trend is enigszins gaande. Vorig jaar steeg de export van landbouwgerelateerde goederen harder dan die van de producten zelf. Door een stijging van 8,3 procent bereikte ook die een record (9,9 miljard euro). Tel daar de met 4,6 procent gestegen landbouwproducten bij op, en de exportwaarde van 104,4 miljard euro voor de totale export van landbouw- en landbouwgerelateerde goederen komt voor het eerst boven de 100 miljard euro uit.

Lees ook:

De oude varkensboer is ‘regelmoe’ en laat zich maar al te graag uitkopen door het Rijk
Varkensboeren konden tot en met woensdag inschrijven voor een uitkoopregeling met het Rijk. Doel is het verminderen van stankoverlast op het platteland. De regeling komt de Brabantse varkensboer Bart Verhees niet slecht uit. ‘De gemeente begon de geureisen al te verhogen.’ 

Houdt Nederland nog wel van zijn varkensboer?
Het is de maand van de waarheid voor de varkenshouder. Wie aangeeft te stoppen, krijgt geld (‘warme sanering’). Wie doorgaat, wacht een onbestemde toekomst. In een serie verhalen onderzoekt de Volkskrant Nederland varkensland. Deel 1: de zes onzekerheden van de varkensboer.

Chaotisch boerenprotest mist eenduidig doel: ‘Druk houden, dat is onze tactiek’
De boerenprotesten van woensdag waren diverser van aard dan voorgaande keren. Een stoet Duitse boeren staat Nederlandse collega’s bij in de Achterhoek. ‘Ze worden bij alle opgelegde regels niet betrokken, bij ons gaat het net zo.’

De tijdbom onder het stikstofdossier tikte al twee jaar, maar het ministerie wilde het niet horen
Nederland is al maanden in de ban van een stikstofcrisis. De onbeantwoorde vraag: waarom was het ministerie zo slecht voorbereid op de uitspraak die het vergunningenstelsel deed instorten? Op zoek naar de drijfveren achter een alles-of-niets-spel.

Hoe arm en zielig is de boer? 
De steun voor het boerenprotest lijkt logisch, want je bijt niet in de hand die je voedt. Maar wie verder inzoomt, ziet dat ‘de landbouw’ veel complexer is dan het lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden